Vikentije Popović-Hadžilavić

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Vikentije (Popović-Hadžilavić)
Mesto rođenja Janjevo (Otomansko carstvo)
Datum smrti 23. oktobar 1725.
Mesto smrti Sremski Karlovci (Habzburška monarhija)

Vikentije (Popović-Hadžilavić, JanjevoSremski Karlovci, 23. oktobar 1725) je bio mitropolit karlovački i, stoga, jedan od važnijih arhijereja Srpske pravoslavne crkve.

Život[uredi - уреди | uredi izvor]

Mitropolit Vikentije, sin daskala (učitelja) Lava, rođen je u Janjevu na Kosovu i zamonašen u Peći. Kao i svi prvi mitropoliti karlovački, i Vikentije je svoju karijeru tekao u dvoru pećkih patrijaraha.

Episkopsko zvanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Za episkopa budimskog izabran je 7. januara 1708. godine. Saborna crkva u Budimu bila je proglašena stavropigijom od strane patrijarha Arsenija III te su prava budimskih episkopa, kada je bila u pitanju crkvena opština budimska, bila donekle ograničena. Kad je došlo do sukoba između episkopa Vikentija i Budimaca.

Mitropolitsko zvanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Prilikom izbora novog karlovačkog mitropolita, 6. maja 1713. godine, na prvom privilegijalnom saboru u Karlovcima pojavila su se dva kandidata: episkop budimski Vikentije (Popović) i temišvarski Nikola (Dimitrijević). Fruškogorski monasi nisu bili za episkopa Nikolu, a ni patrijarh Arsenije IV, koji je trebao da izda potvrdnu gramatu. Patrijarh Arsenije IV je „uticao da bude izabran Vićentije, kao episkopski i narodni kandidat, nasuprot Nikoli Dimitrijeviću, koji je bio kandidat austrijskog dvora".

Verovatno je patrijarh Arsenije IV izdao potvrdnu gramatu novoizabranom autonomnom mitropolitu karlovačkom i to je i poslednja potvrdna gramata od strane pećkog patrijarha poglavaru autonomne mitropolije koja je bila u sastavu Pećke patrijaršije. Mitropoliju koja je dobila svog novog mitropolita patrijarh Mojsije (Rajović) je, u svom pismu od 18. juna 1714. godine, nazvao „prvonačalnom“.

Između mitropolita Vikentija i patrijarha Mojsija (Rajovića) „postojali su vrlo živi odnosi“ i međusobno poštovanje. U sporu 1718. između karlovačkog mitropolita Vikentija (Popovića) i beogradskog Mojsija (Petrovića) obojica su se obratili patrijarhu Mojsiju u Peć. On je 22. marta 1719. iz Novog Pazara ovako savetovao Vikentija na međusobno izmirenje. Da bi se isto što pre i što potpunije izvelo, s obzirom na narodne i crkvene potrebe Srba pod Austrijskim carstvom izvelo, patrijarh je poslao, kao svoga punomoćnika i posrednika, raškog mitropolita Arsenija. On je uspeo da potpuno izmiri zavađene mitropolite, te su oni od tada u prijateljskoj zajednici preduzimali sve važnije poslove crkveno-narodnog života tako da je patrijarh u svojoj gramati od 15. avgusta 1721. bez ikave bojazni od kakvih unutrašnjih trzavica, mogao odrediti i odredio je: da se posle smrti mitropolita Vikentija imaju spojiti obe avtonomne mitropolije, Karlovačka i Beogradska, u jednu Slaveno-srpsku mitropoliju sa sedištem u Beogradu, kao „starom prestolnom gradu Servijskoj kraljevini“.

Kada je mitropolit Vikentije paralizovan, a potom zbog paralize i onemeo (stoga prozvan „Vikentije nemi"), njegovim poslovima je upravljao egzarh Vikentije (Jovanović), potonji mitropolit. On je mnogo doprineo da narodni sabor u Novom Sadu, 8. septembra 1722. godine, donese jednoglasan zaključak u kome se, između ostalog, kaže umesto obolelog mitropolita njega menja Mitropolit beogradski Mojsije Petrović.

Mitropolit Vikentije umro je 23. oktobra 1725. u Karlovcima, a sahranjen je u manastiru Krušedolu.

Zasluge[uredi - уреди | uredi izvor]

Mitropolt Vikentije izdašno je pomagao Pećku patrijaršiju i druge manastire. Patrijarh Mojsije mu se 18. marta 1724. godine zahvalio na poslatom krstu, a mitropolit raški Arsenije ga je podsetio na obećani pokrov za kivot svetog Stefana Prvovenčanog u manastiru Studenici. Patrijarh Mojsije je preporučio mitropolitu Vikentiju hilandarske i dečanske monahe za skupljanje milostinje.

Fruškogorskim manastirima poklonio je razne crkvene utvari i knjige, a nastojavao je da se obnavljaju i nabavljaju knjige za potrebe parohijskih i manastirskih hramova. Kao nekada mitropolit Isaija (Đaković), i mitropolit Vikentijeje pokrenuo pitanje učešća Srba u ugarskom saboru svojom predstavkom od 30. oktobra 1714., u ime celog srpskog naroda pod austrougarskom vlašću, tražeći da se srpskim narodnim izaslanicima dozvoli mesto i glas u ugarskom zemaljskom saboru.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Prethodnik:
Jeftimije (Popović)
Episkop budimski
1708—1713
Nasljednik:
Mihailo (Milošević)