Joanikije II

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Logotet kralja Dušana i prvi srpski patrijarh Joanikije II.

Joanikije II je bio poslednji žičko-pećki arhiepiskop i prvi patrijarh novouspostavljene Pećke patrijaršije.

Joanikije je bio je prvi crkveni poglavar koji nije potekao iz redova igumana ili hilandarskog bratstva. Do izbora za patrijarha bio je visoki činovnik (logotet) kralja Dušana, šef carske kancelarije.[1]

Sadržaj/Садржај

Životopis[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je u okolini Prizrena. O njegovom poreklu nema pouzdanih istorijskih tragova, ali njegovo učešće u radu državnih sabora svedoči da je bio veoma učen i vešt diplomata.[1] Srpski kralj Stefan Dušan (1331—1355) uzeo ga je na svoj dvor za svoga logoteta. Nakon smrti arhiepiskopa Danila II (1324—1337) izabran je 3. januara 1338. godine za srpskog arhiepiskopa.

Kao arhiepiskop, Joanikije je tadašnju prestolnu crkvu u Peći, koju su podigli arhiepiskopi Nikodim i Danilo, dao da se ukrasi ikonama i freskama.

U to vreme srpski kralj Stefan Dušan je osvojio mnoge grčke krajeve na jugu, proširio teritorije i proglasio se za cara. Pri tom je odlučio i da srpskog arhiepiskopa uzvisi na stepen patrijarha. Na velikom crkvenom saboru u Skoplju, na praznik Cveti 1346, gde su učestvovali i patrijarh bugarski Simeon, arhiepiskop ohridski Nikolaj, mnogi srpski i bugarski episkopi, i mnogi svetogorski monasi. Ovaj sabor u Skoplju je arhiepiskopa srpskog proglasio za patrijarha, tako je sveti Joanikije II postao prvi srpski patrijarh „всем Серблем и Поморију“, to jest patrijarh „svih srpskih zemalja i pomorskih“.

Nakon ovoga patrijarh Joanikije je na Vaskrs 1346. pomazao kralja Dušana za cara svih Srba, Albanaca i Grka, a uskoro zatim (na Spasovdanskom saboru u Skoplju 1349) zajedno sa njim doneo je značajni Zakonik. Po proglašenju patrijaršije, skopska mitropolija je postala prvoprestolna u Srpskoj crkvi, a odmah iza nje dolazila je ohridska arhiepiskopija. Osnovane su još zletovska i druge nove episkopije, i na njih su postavljeni srpski jerarsi.

Umro je septembra 1354. godine u Polumiru, na Ibru.[1] Sahranjen je u Pećkoj patrijaršiji. Telo patrijarha Joanikija položeno je u srednju crkvu Manastira Pećka patrijaršija, gde se i do danas nalazi, u crkvi Svetih apostola. Iznad njegovog groba naslikana je na zidu freska koja izobražava njegovo usnuće u Gospodu.

Srpska pravoslavna crkva ga slavi kao svetitelja 20. decembra.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Arhiepiskop Danilo (i njegovi nastavljači): Životi kraljeva i arhiepiskopa Srpskih, preveo L. Mirković, SKZ

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Prethodnik:
Danilo II
Pećki patrijarh
13381354.
Nasljednik:
Sava IV