Logotet

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Logotet (grč. λογοθέτης) je bilo vizantijsko zvanje, koje korišćeno za visoke činovnike čije su se dužnosti mahom odnosile na finansije, ali je taj termin korišćen i kao osnova za nazive drugih visokih činovnika, koji su se nalazili na čelu pojedinih resora tzv. logoteziona. Ovo zvanje je iz Vizantije prešlo u zemlje pod njenim uticajem, između ostalog i u srednjovekovnu Srbiju, a iz nje kasnije i u Bosnu. U njima je logotet obavljao ulogu šefa dvorske kancelarije, dok se u Dubrovačkoj republici pod tim pojmom podrazumevao običan pisar.

Logoteti u Vizantiji[uredi - уреди | uredi izvor]

Poreklo ovog zvanja nije precizno utvrđeno, ali se povezuje sa rimskim numerarii, scrinarii i rationales. Iako se ne pominje u Notitia dignitatum, zvanje logoteta je postojalo u VI veku, kada se pod tim pojmom podrazumevali činovnici koji su kontrolisali finansije na raznim nivoima državne uprave. Pronađeni pečati koji su pripadali (običnim) logotetima u dobroj meri se datiraju u VI i VII vek, da bi oko VII veka došlo do velike promene u ulozi logoteta. U to doba institucija pretorijanskog prefekta gubi svoj značaj i oblasti koje je ona kontrolisala se izdvajaju u zasebne institucije, a na čelima nekih od njih su se našli logoteti:

Aleksije I Komnin (10811118) je pokušao da poboljša državnu upravu, uvođenjen zvanja logoteta sekreta (kasnije zamenjenog zvanjem velikog (mega) logoteta), koji se nalažio na čelu civilne administracije.

U crkvenim krugovima su takođe postojali logoteti, poput patrijarhovog logoteta, koji posle XII veka dobija na posebnom značaju ili mitropolitovog logoteta koji je imao i ulogu u sudstvu.

Izraz logotet poslužio je i za stvaranje naziva čitavog niza službenika u Vizantiji, poput logoteta praitoriona i drugih.

Logoteti u Srbiji i Bosni[uredi - уреди | uredi izvor]

Od doba kralja Milutina (12821321) i njegove vizantizacije Srbije, u njoj se javlja i zvanje logoteta, a kasnije, sa proglašenjem za kraljevinu, logoteti se javljaju i u Bosni, sa istom ulogom kao i u Srbiji.

Oni su se nalazili na čelu dvorske kancelarije i bili su zadužen za pisanje i izdavanje povelja, a imali su i određene uloge vezane za crkvu.

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]