Reijirō Wakatsuki

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Wakatsuki Reijirō
若槻 礼次郎
Reijiro Wakatsuki.jpg
15. premijer Japana
Na položaju
14. april 1931 – 13. decembar 1931
Monarh Shōwa
Prethodi Hamaguchi Osachi
Slijedi Inukai Tsuyoshi
Na položaju
28. januar 1926 – 20. april 1927
v.d. do 30. januaraa 1926
Monarh

Taishō

Shōwa
Prethodi Katō Takaaki
Slijedi Tanaka Giichi
Lični detalji
Rođenje 21. mart 1866. (1866-03-21)
Matsue, Ozumo, Japan
Smrt 20. novembar 1949. (dob: 83)
Tokyo, Japan
Počivalište Groblje Somei, Tokyo
Politička stranka Rikken Minseitō (1927–1940)
Ostale političke
afilijacije
Rikken Dōshikai (do 1916)
Kenseikai (1916–1927)
Alma mater Tokijski carski univerzitet
Potpis

Baron Wakatsuki Reijirō (若槻 禮次郎? 21. mart 1866 – 20. novembar 1949) bio je japanski političar koji je u dva navrata - od 1926. do 1927. godine, te 1931. godine - služio kao premijer Japana.

Rođen je u samurajskoj porodici. 1892. godine se upisao na Tokijski carski univerzitet gdje je studirao pravo. Nakon diplome se zaposlio u Ministarstvu financija, a na čije čelo će stati 1910-ih u vladama Katsure i Okume. Tamo je postao jedan od najistaknutijih članova stranke Rikken Doshikai, a od 1916. njene nasljednice Kenseikai. U junu 1924. ga je premijer Kato Takaaki imenovao ministrom unutrašnjih poslova, te je imao značajnu ulogu u donošenju zakona kojim je uvedeno opće muško glasačko pravo, ali i posljednji i najrestriktivniji od svih Zakona o očuvanju mira koji su postali jedno oruđa političke represije u međuratnom Japanu.

Na mjesto premijera je početkom 1926. došao nakon iznenadne Katove smrti. Njegov je prvi mandat isto tako naglo okončan zahvaljujući bankovnom kolapsu 1927. godine, nakon koga je bio prisiljen podnijeti ostavku. U vanjskoj politici je bio golub te je podržavao Londonski sporazum o pomorskom razoružanju te na sebe navukao bijes militarističkih i ultranacionalionističkih krugova. Godine 1931. je, nakon što je premijer Osachi Hamaguchi bio ranjen u atentatu, preuzeo vodstvo liberalne stranke Rikken Minseito. Nakon Hamaguchijeve smrti je po drugi put imenovan za premijer. Na tom mjestu nije uspio zauzdati jastrebove, pogotovo one iz vojnih krugova koji su inscenirali Mukdenski incident te ga iskoristili kao povod invaziju i okupaciju Mandžurije, koja će Japan dovesti u trajni sukob ne samo sa susjednom Kinom, nego i zapadnim velesilama. Kato je zbog svega toga bio prisiljen podnijeti ostavku.

Nakon toga je Kato nastavio djelovati u Rikken Minseitu, na čije je čelo došao 1934. godine. Javno se protivio invaziji i ratu u Kini, a potom proširenju rata na SAD i zapadne države čime je Japan i formalno postao sudionik Drugog svjetskog rata. Kada je u maju 1945. kapitulacijom nacističke Njemačke završen rat u Evropi, javno je pozvao premijera Kantara Suzukija da započne mirovne pregovore sa Saveznicima. Nedugo nakon toga je postao članom vladine komisije koja je predložila da se prihvate saveznički zahtjevi iz Potsdamske deklaracije.

Nakon kapitulacije ga je Douglas MacArthur Vrhovni komandant savezničkih okupacijskih snaga formalno pozvao da bude svjedok optužbe na Tokijskom procesu. Tri godine kasnije je umro od posljedica angine pektoris.

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]