Mitropolit beogradski Leontije

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Mitropolit beogradski Leontije
Mesto rođenja Jedrene (Osmansko carstvo)
Datum smrti 1822.
Mesto smrti Kišinjev (Rusko Carstvo)

Leontije Lambrović,[1] beogradski mitropolit (1801 - 1813) poreklom Grk. Karađorđev protivnik i bio je u prijateljstvu sa dahijama. S ruskim predstavnikom Rodofinikinom mešao se u srpske unutrašnje borbe. Njegovom krivicom pogubljen je Hadži-Ruvim.

Dolazak Leontija na položaj mitropolita[uredi - уреди | uredi izvor]

Leontijev dolazak na položaj mitropolita beogradskog bio je u seni ubistva njegovog dobrotvora i učitelja, mitropolita Metodija. Mitropolit karlovački Stefan Stratimirović, istina sa rezervom, ukazuje na to da je ,,izvesna senka lukavosti i nečasnog držanja pala na njega" [2] prilikom uzdizanja na vladičanski položaj. Neki istoričari iznose pretpostavke da je mitropolit Leontije bio umešan i u smrt hadži Mustafe-paše jer je on mogao biti ,,jedini i najsigurniji svedok crnog zločina njegovog".[3]

Ubistvo mitropolita Metodija i Hadži Mustafa-paše je u značajnoj meri pomoglo dolasku na vlast dahija, koji su u Beogradskom pašaluku zaveli jedan od najstrašnijih terora tog vremena. Prethodni događaji su zbližili mitropolita Leontija i dahije. Mitropolit Leontije je, u samom početku, pokazao svoju odanost prema dahijama tako što je, saznavši od arhimandrita manastira Bogovađe Hadži-Ruvima da se narod sprema na ustanak,[3] istog je oklevetao kod svog prijatelja Kučuk Alije. Odmah je, naredbom Kučik Alije, usledilo pogubljenje Hadži-Ruvima na Kalemegdanu, 28. januara 1804. godine.

U vreme kad je srpskom narodu i srpskom duhovništvu bilo potrebno više razumevanja i pomoći, ovaj čin mitropolita je okarakterisan kao izdajnički i naišao je na podozrenje u narodu i vernicima.

Mitropolit Leontije u vreme Ustanka[uredi - уреди | uredi izvor]

Tek pošto je 1804. godine izgubio moćnog zaštitnika (Kučuk Aliju), mitropolit je pobegao u srpski štab[4], ali sa Srbima nije ostao, nego je otišao u Carigrad. Tamo se povezao sa portom, što je opet izazvalo veliko podozrenje srpskih starešina.

Leontije se 1806. vratio u Beograd. Pošto je ocenio da se ratna sreća okrenula Srbima, stao je uz ustanike. Međutim, Karađorđe je znao da ima posla sa izdajnikom i starim saradnikom dahija i nije hteo da ga trpi pored sebe, nego ga je uputio u Smederevo, gde se nalazio Sovjet (srpska vlada).

Prota Mateja Nenadović svedoči da je ,,vožd mrzeo Leontija kao najgoreg Turčina" i to zbog toga ,,što su sve četiri dahije poslali među Srbe vladiku, a (on) došao je u vojsku i Srbe savetovao da se prođu bune, no da se agama pokore"[5].

Mitropolit je znao iskoristiti, svoje prisustvo u Sovjetu, ali nakon preseljenja prestolnice u Beograd, na nagovor Karađorđa, isključen je iz Sovjeta. Od tada, mitropolit Leontije počinje svoju borbu protiv Karađorđa i Mladena Milovanovića, predsednika Sovjeta.Greška kod citiranja: Nevaljana oznaka <ref>; nevaljani nazivi, npr. možda ih je previše. Koristio je najpogodnije trenutke za antirevolucionarnu propagandu i sejanje nepoverenja kod naroda prema ustaničkim vođama.[6] Verske liturgije i narodne zborove je često koristio u te svrhe.

Zbog ovih aktivnosti, Karađorđe je više puta pokušao da ga protera iz Srbije, ali je naišao na protivljenje ruske diplomatije na čelu sa Konstantinom Rodofinikinom[7].

Život nakon ustanka[uredi - уреди | uredi izvor]

Posle propasti ustanka 1813. godine, mitropolit prelazi Dunav i napušta tadašnju Srbiju i tim položaj mitropolita beogradskog. Nastanio se u Kišinjevu, gde je umro 1822. godine[8].

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Mala enciklopedija „Prosveta“, četvrto izdanje, Beograd,. Izdavačka radna organizacija ,,Prosveta", Beograd. 1986. 
  2. Mitropolit Srevan Statimirović, "Ličnosti u srpskom ustanku od 1804",. Srpski književni glasnik, Beograd 1900, str. 260. 
  3. 3,0 3,1 Milenko Vukičević ,,Mitropolit Leontije Lambrović". Glasnik Pravoslavne crkve, Beograd 1900, str. 31. 
  4. Istorija priključenija u Srbiji ot god. 1804-1812. Letopis Matice Srpske, knj. V, Budim 1826, str. 37. 
  5. Lazar Arsenijevic-Batalaka," Istorija srpskog ustanka". Beograd 1898, str. 302-303. 
  6. Milenko Vukičević ,,Mitropolit Leontije Lambrović". Glasnik Pravoslavne crkve, Beograd 1900, str. 268. 
  7. Serbije placevnoje, str. 25. 
  8. Dr Ljubivoje Cerović, ,,Srbi u istočnoevropskoj dijaspori". Ministarstvo Republike Srbije za veze sa Srbima izvan Srbije, Beograd, 1997. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Milenko Vukičević, ,,Mitropolit Leontije Lambrović" Glasnik Pravoslavne crkve, Beograd 1900
Prethodnik:
Metodije
mitropolit beogradski

18011813.

Nasljednik:
Dionisije II