Medelpad

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Medelpad
Pozicija Medelpada na karti Švedske
U sastavu Švedske
Upravni oblik pokrajina
Površina 7058 km²
Stanovništvo 125.784
Gustoća 18 stanovnika na km²

Medelpad je jedna od 25 švedskih tradicionalnih pokrajina (švedski: landskap) na sjeveroistoku zemlje u regiji Norrland. Danas više nema nikakvu administrativnu funkciju, ali se njeni stanovnici još uvijek identificiraju sa njom.

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Medelpad se proteže duž Botnijskog zaljeva, graniči sa pokrajinama Hälsingland (jug), Härjedalen (zapad), Jämtland (sjeverozapad) i Ångermanland (sjever).

Ime pokrajine - Medelpad, na starošvedskom znači - Srednji put, nastalo je za srednjeg vijeka kad su brojni hodočasnici prolazili kroz taj kraj prema svetištu u Trondheimu gdje je pokopan Sveti Olof Norveški.[1]

U pokrajini se nalazi delta moćne rijeke Indalsälven, pored koje leži najveći grad pokrajine Sundsvall od 100 000 stanovnika.[1] Dalje prema sjeveru počinje - Visoka obala, sa klifovima visokim i do 300 metara[1], koja je 2000. upisana na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.[2]

Medelpad ima površinu od 7 058 km²[3] na kojoj živi 125 784 stanovnika.[1]

Danas njegov teritorij administrativno podpada pod grofoviju Västernorrland.[3]

Medelpad je ravničarski kraj, koji se od obalne ravnice postepeno penje do šumovite visoravni, najviše brdo - Myckelmyrberget visoko je 577 metara.[3] Doline dviju najvećih rijeka Ljungan i Indalsälven su plodne i duž njih je koncentrirana poljoprivreda pokrajine.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prije otprilike 8 500 pne. počeo je popuštati stisak leda na taj dio Švedske, u to vrijeme razina mora bila je oko 250 metara viša nego danas, zbog pritiska glečera. Nakon tog razdoblja tlo se počelo uzdizati po stopi od jednog centimetra godišnje, sve do danas.[1]

Negdje oko 6 000 pne. popravile su se klimatske prilike, pa su naselili i njegovi prvi stanovnici.[1]

Po Medelpadu ima puno petroglifskih rezbarija sa scenama lova i ribolova.[1]

Taj dio Švedske bio je za srednjeg vijeka toliko siromašan da je bio oslobođen plaćanja crkvenog poreza na crkvu. U to vrijeme su se ponovno pogoršale klimatske prilike, pa su brojni stanovnici napustili svoje farme i odselili se, - epidemija kuga 1347. dodatno je pogoršala stanje, jer su mnogi stanovnici pomrli.[1]

Švedski kraljevi osnovali su tokom 16. i 17. vijeka, brojna naselja po pokrajini, između ostalih i najveće Sundsvall - 1616.[1]

Oko 1850. provedena je nova parcelacija zemljišta po britanskom modelu, pa je unapređena poljoprivreda. U isto vrijeme zajedno sa pojavom parobroda počelo je i eksploatacija velikog šumskog bogatstva. Osnivane su pilane, a kad se na kontinentu povećala potražnja za papirom, počelo se sa proizvodnjom celuloze.[1]

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Proizvodnja celuloze i drvnoprerađivačka industija su i danas glavne privredne grane pokrajine, uz proizvodnju električne energije u divovskim hidroelektranama, koja se izvozi ostalim pokrajinama.[1]

U Örnsköldsvikku radi industrija alata u vlasništvu švicarskog ABB.[4]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]