Jēkabpils

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Jēkabpils
Centar grada
Centar grada
Koordinate: 56°29′N 25°52′E / 56.483°N 25.867°E / 56.483; 25.867
država  Latvija
Općina Jēkabpils
Gradska prava 1670.[1]
Vlast
 - gradonačelnik Aivars Kraps
Površina
 - Ukupna 25.4 km²[2]
Visina 77[2]
Stanovništvo (2021.)
 - Grad 21,686[2]
 - Gustoća 852.4 stan/km²[2]
Vremenska zona UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj 5201-5206[2]
Pozivni broj 652[2]
Karta
Jēkabpils na karti Latvije
Jēkabpils
Jēkabpils
Jēkabpils na karti Latvije

Jēkabpils (njemački: Jakobstadt, poljski: Jakubów) je grad od 21,686 stanovnika[2] na jugoistoku Latvije.[1]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Jēkabpils se nalazi na pola puta između Rige (137 km) i Daugavpilsa (89 km), duž rijeke Zapadne Dvine, koja ga dijeli na dva dijela, i nekadašnja dva grada Jēkabpils na lijevoj i Krustpils (njemački: Kreutzburg) na desnoj obali.

Ta dva grada ujedinjena su 1962. u vrijeme Latvijske SSR.[1]

Grad je još od srednjeg vijeka raskršće latvijskih historijskih regija Zemgalije, Latgalije, Vidzeme i Selije.[1] Čak se i stari Krustpils nalazio u Latgaliji a Jēkabpil u Seliji.

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Dvorac Krustpils

Jēkabpils je nastao početkom 16. vijeka kao naselje ruskih izbjeglica - Starovjeraca, kod gostionice na lijevoj obali Zapadne Dvine. Brzom rastu naselja Slobode (kako su je nazvali), pomogla je činjenica da je u to vrijeme bio gust promet šlepova po rijeci, čiji se teret upravo kod Slobode morao pretovarirati na zaprežna kola, jer šlepovi nisu mogli ploviti dalje zbog brzaka na Dvini.

Naselje Sloboda je 1670. dobilo status grada od Jakoba Kettlera tadašnjeg kneza Kneževine Kurlanije i Semigalije. Tad je i preimenovano u - Jakobstadt (kasnije Jēkabpils) u čast kneza koji se smatrao osnivačem grada, jer je dozvolio naseljavanje izbjeglica.[1]

Krustpils na drugoj obali prvi put je dokumentiran 1237. kao mjesto u kom je riški biskup Nikolaus von Nauen sagradio zamak Kreutzburg.[1] Iako je stariji ostao je manji jer je tek 1920. dobio status grada.

Znamenitosti[uredi - уреди | uredi kôd]

Jēkabpils je poznat kao jedan od gradova u čijem se parku nalazi stanica Struveovog geodetskog luka koji je podizan od 1816. do 1855. i proteže se kroz 10 zemalja, a od 1979. je upisan u UNESCO-v popis svjetske baštine.[1]

Privreda[uredi - уреди | uredi kôd]

Jēkabpils se počeo industrijski razvijati početkom 20. vijeka, kad je imao tvornicu šibica, parni mlin, predionicu i štampariju. Velika šećerana otvorena je 1932. a most 1936.

Pobratimski gradovi[uredi - уреди | uredi kôd]

Jekabpils ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima[3];

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 History (engleski). Jekabpils. https://www.jekabpils.lv/en/history. Pristupljeno 25.12.2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Latvia: Regions, Cities and Towns (engleski). City population. https://www.citypopulation.de/en/latvia/cities/. Pristupljeno 25.12. 2021. 
  3. Twin Cities (engleski). Jekabpils. https://www.jekabpils.lv/en/twin-cities. Pristupljeno 25.12.2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]