Chełmno

Izvor: Wikipedia
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretragu
Chełmno
Centar grada
Centar grada
Koordinate: 53°20′N 18°25′E / 53.333°N 18.417°E / 53.333; 18.417
Država  Poljska
Vojvodstvo Kujavsko-pomeransko
Grad sa pravom povjata
Gradska prava 1233.[1]
Vlast
 - gradonačelnik Artur Mikiewicz
Površina
 - Ukupna 13.56 km²[2]
Visina 75[2]
Stanovništvo (2019.)
 - Grad 19,510[2]
 - Gustoća 1,439 stan. / km²[2]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 86-200[2]
Pozivni broj +48 22
Karta
Chełmno na karti Poljske
Chełmno
Chełmno
Pozicija Chełmna u Poljskoj

Chełmno (njemački: Culm ili Kulm) je grad od 19,510 stanovnika[2] u sredini Poljske u Kujavsko-pomeranskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike[uredi | uredi kod]

Chełmno se nalazi na ušću riječice Frybe u Vislu[1], udaljen 40 km sjeverno od Toruńa i 30 km zapadno od Grudziądza. Historijski centar grada leži na brdašcu, udaljenom 1,5 km od Visle. Chełmno je uz Toruń najstariji grad u tom dijelu zemlje.

Historija[uredi | uredi kod]

Chełmno je prvi put dokumentiran 1065. kao naselje na brdu Culmen. Prusi su 1216. razorili taj Chełmno.[3]

Negdje između 1228. - 1230. poljski vojvoda Konrad Mazovski pozvao je u taj kraj Teutonske viteze da mu brane granice od paganskih Prusa.[3] Teutonski viteški red podigao je 1232. novi zamak na brdašcu, pored kog je niklo naselje, nukleus današnjeg grada.[3] Chełmno je postao jedno od teutonskih glavnih fortifikacija i sjedišta njihove vojske. Teutonci su mu 1233. dodjelili relativno liberalna gradska prava (nalik na Magdeburško pravo). Chełmnsko pravo je kasnije postalo model po kojem je preko 200 gradova osnovano.[3] Nešto kasnije - 1243., osnovana je i biskupija Chełmno [3]

Polovicom 13. vijeka, grad je preseljen na današnju lokaciju. Period od 13 -14. vijeka bio je vrijeme velikog procvata grada, koji je prosperirao na trgovini.[3]

Tokom 14. vijeka Chełmno je bio član Hanze, moćne trgovačke gilde koja je kontrolirala trgovinu po Baltiku.[1] Nakon slabljenja Teutonskog viteškog reda grad je 1466, vraćen u okrilje Kraljevine Poljske.

Od 1772. pa sve do 1920. bio je dio Kraljevine Pruske, odnosno Njemačkog Carstva, a nakon plebiscita održanog 1920. postao je dio obnovljene Poljske Republike.[1]

Na samom početku Drugog svjetskog rata za Invazije Poljske, jedinice Wehrmachta pobile su oko 5.000 ljudi u gradu i okolici.[1]

Od 1772. do 1975. bio je regionalni administrativni centar, a od 1999. je sjedište povjata.[1]

Danas je Chelmno industrijski grad sa tvornicom dijelova za poljoprivredne mašine, i tvornicama namještaja, odjeće i prehrambenih proizvoda.[1]

Kao grad sa još uvjek dobro očuvanom historijskom jezgrom, još uvijek ima bedeme sa tornjevima i gradska vrata (14. -15. vijek), pet starih crkava i kasno renesansu vijećnicu, Chelmno je i popularna turistička destinacija.[1]

Pobratimski gradovi[uredi | uredi kod]

Chełmno ima ugovore o partnerstvu sa slijedećim gradovima;[4]

Izvori[uredi | uredi kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Chelmno (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 5.05. 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Poland: Kujawskopomorskie (engleski). City population. Pristupljeno 4.05. 2021. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 „Zarys Dziejow” (poljski). Chełmno. Pristupljeno 5.05. 2021. 
  4. „Miasta Partnerskie” (poljski). Chełmno. Pristupljeno 4.05. 2021. 

Vanjske veze[uredi | uredi kod]