Azanja

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Azanja
Osnovni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Podunavski
Opština Smederevska Palanka
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 4713
Geografija
Koordinate 44°25′59″N 20°52′47″E / 44.43305°N 20.87972°E / 44.43305; 20.87972
Azanja is located in Srbije
Azanja
Azanja
Azanja (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 11423
Pozivni broj 026
Registarska oznaka SP


Koordinate: 44° 25′ 59" SGŠ, 20° 52′ 47" IGD

Azanja je varoš u Srbiji, u opštini Smederevska Palanka Podunavskog okruga. Nalazi se na prostranom brdovitom platou (nadmorska visina 160 m), na razvođu slivova reka Jezave i Jasenice[1]. Struktuirana je po šumadijskom tipu zrakastog sela, sa čaršijom („selo“) u centru [1]. U centru varoši nalazi se Hram posvećen Sv. besrebrenicima Kozmi i Damjanu, podignut 1884-1885.

Ime i istorija sela[uredi - уреди | uredi izvor]

Naziv Azanja je iz turskog doba, a verovatno potiče od arapske reči hazain/hazna sa značenjem žitnice, koševi, magaze[1]. Od 1887.[2] do 1950. godine važi za najveće srpsko selo. 1950. godine, kada je broj stanovnika bio 12.500, selo je podeljeno na tri naselja: Vlaški Do, Grčac i Azanju. Zbog brojnosti stanovništa Azanja je bila proglašena varošicom 1922. godine, a sedište istoimene opštine bilo je u periodu 1945-64.

Kultura i obrazovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Varoška kulturna dešavanja su većinom vezana za verske praznike. Varoški vašar, o Trnovoj Petki (8. avgusta), održava se od izgradnje crkve 1885. godine. Od 1997. godine u vreme vašara održava se i etno-kulturna manifestacija „Dani azanjske pogače", 2006. godine upotpunjena književnom večeri i izložbom slika likovne kolonije „Azanja 2006". U Azanji se održao i Romski sabor Azanja 2007.

Postoje tri spomenika kulture na teritoriji Azanje[3]:

  1. zgrada Zemljoradničke zadruge, izgrađena 1920. godine, utvrđena za spomenik 1982.
  2. kuća Nikolajevića sa apotekom, građena 1928/29. god., utvrđena za spomenik 1997.
  3. hram Sv. Kozme i Damjana, građen 1884/85., a utvrđen za spomenik 2000.

Sva tri spomenika su nekategorisani.

Zemljoradnička zadruga u Azanji je osnovana 1894. godine, kao druga zadruga u Srbiji. U Azanji postoji jedna osnovna škola „Radomir Lazić", Amatersko pozorište Azanja, kao i KUD „Azanja". Krajem 2005. godine U Mesnoj zajednici otvoren je ogranak Narodne biblioteke iz Smederevske Palanke. U Azanji postoji jedan fudbalski klub - „Šumadija".

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prema podacima popisa iz 2002.[4], Azanja je imala 4717 stanovnika. U poslednja tri popisa primećen je pad u broju stanovnika. U naselju Azanja živi 3809 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,7 godina (41,0 kod muškaraca i 44,4 kod žena). Istorijski posmatrano, 1784. godine Azanja je imala 14 hrišćanskih domaćinstava, 1924. — 1308, a 2002. 1408 domaćinstava. Prosečan broj članova po domaćinstvu (2002) je 3,35. Prema procenama organizacije World Gazetteer, Azanja 2007. godine ima 4.531 stanovnika[5].

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1948. 10851 [6]
1953. 6866
1961. 6540
1971. 6031
1981. 5695
1991. 5365 5147
2002. 4986 4713


Azanja je pretežno naseljena Srbima. Prema popisu iz 2002. godine, u Azanji živi 47 Roma, dok postoje i drugačiji, usmeni podaci, o oko 1500 Roma u ovom naselju[7].

Etnički sastav prema popisu iz 2002.[4]
Srbi
  
4588 97.34%
Romi
  
47 0.99%
Muslimani
  
14 0.29%
Crnogorci
  
12 0.25%
Makedonci
  
10 0.21%
Kelti
  
9 0.17%
Hrvati
  
2 0.04%
Slovenci
  
1 0.02%
Slovaci
  
1 0.02%
Rusi
  
1 0.02%
Mađari
  
1 0.02%
nepoznato
  
23 0.31%

Sport[uredi - уреди | uredi izvor]

  • FK Šumadija Azanja
  • ŽRS OŠ „Radomir Lazić“
  • Stonoteniski Klub Azanja
  • Azanjsko Lovačko društvo
  • Ribolovačko društvo „AMUR“

Poznati Azanjci[uredi - уреди | uredi izvor]

Zanimljivosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Azanjci su čest „gost" u anegdotama i vicevima u smederevskom kraju. Azanjac Tomislav Grujić - Gruja je tim povodom izdao knjigu "Iz Azanje, bre"[9].

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 grupa autora. 1955. Azanja. u: Enciklopedija Jugoslavije. Leksikografski zavod FNRJ. str. 256.
  2. Karić, V. 1887. Srbija, opis zemlje, naroda i države. Beograd.
  3. Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture, Smederevo. 2003.Spomenici kulture smederevskog i braničevskog kraja
  4. 4,0 4,1 Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
  5. "World Gazetteer, Azanja". Arhivirano iz originala 2013-01-05. http://archive.is/I9hmC. ((en))
  6. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  7. Vesti Večernjih novosti prenesene na sajtu Centra za prava manjina
  8. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7
  9. Grujić T. 2002. Iz Azanje, bre. Smederevska Palanka: Ben Akiba. ISBN 86-83559-09-2

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]