Genocid nad Asircima

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Asirski genocid)
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Genocid nad Asircima (takođe poznat i kao Sajfo ili Sejfo, sir. ܩܛܠܐ ܕܥܡܐ ܣܘܪܝܝܐ ili ܣܝܦܐ) odnosi se na masovni pokolj asirske populacije Osmanskog carstva tokom 1890-ih godina, Prvog svetskog rata i perioda između 1922. i 1925. godine.[1][2] Asirsko civilno stanovništvo gornje Mesopotamije (region Tur Abdin, provincije Hakari, Van i Sirt sadašnje jugoistočne Turske, i region Urmija severozapadnog Irana) nasilno je premešteno i masakrirano od strane muslimanske otomanske (turske) vojske i ostalih oružanih i savezničkih muslimanskih naroda, uključujući Kurde, Čečene i Čerkeze, između 1914. i 1920. godine, dok su dalje napade na nenaoružane civile u bekstvu vršile lokalne arapske milicije.[1] Razlikuju se postojeće procene vezane za ukupan broj žrtava. Pružajući detaljne statistike raznih procena populacije nakon genocida, Dejvid Gont prihvata brojku od 275.000 žrtava koja je objavljena tokom Sporazuma u Lozani i predlaže da bi broj žrtava trebalo da bude oko 300.000 zbog nekih neuračunatih teritorija naseljenih Asircima, što znači da je eliminisana polovina asirske nacije.[3] Savremeni izveštaji postavljaju brojku na 250.000.[1] Brojni naučnici i novinari prihvatili su ovu brojku, mada neki izvori bez detaljne statističke analize navode čak 750.000 žrtava.[2][4]

Genocid nad Asircima odvio se u istom kontekstu kao i genocidi nad Jermenima i pontskim Grcima.[5] U ovim događajima, mladoturski režim je ubio skoro tri miliona hrišćana sirijske, jermenske ili grčke pravoslavne denominacije.[1]

Pošto se genocid nad Asircima odvio u kontekstu mnogo raširenijeg genocida nad Jermenima, u malom broju slučajeva se tretira kao zaseban događaj, sa izuzetkom u radovima Dejvida Gonta i Hanibala Travisa.[2] Godine 2007, Međunarodno udruženje istražitelja genocida (IAGS) postiglo je konsenzus da se "osmanska kampanja protiv hrišćanskih manjina u carstvu između 1914. i 1923. sastojala od genocida nad Jermenima, Asircima, pontskim i anatolijskim Grcima."[6] Udruženje je upotrebilo dela Gonta i Travisa prilikom donošenja ove odluke.[7] Gregori Stanton, predsednik IAGS od 2007. do 2008. godine i osnivač organizacije Genocide Watch, podržao je "odbijanje vodećih svetskih istražitelja genocida da prihvate devedesetogodišnje poricanje turske vlade vezano za osmanske genocide nad svojim hrišćanskim stanovništvom, uključujući Asirce, Grke i Jermene."[8]

Žrtve[uredi - уреди | uredi izvor]

Asirci kopaju masovne grobnice za ubijene tokom bekstva iz Urmije.

Naučnici su sumirali događaje na sledeći način: specifični masakri uključuju 25.000 Asiraca u Midjatu, 21.000 u Džezira-ibn-Omaru, 7.000 u Nisibisu, 7.000 u Urfi, 7.000 u regionu Kudšanis, 6.000 u Mardinu, 5.000 u Dijarbakiru, 4.000 u Adani, 4.000 u Brahimijeu i 3.500 u Harputu.[2][4][9][10] U svom memorandumu od 4. decembra 1922. godine, Asirsko-haldejski nacionalni savet je izjavio da je ukupan broj žrtava nepoznat. Procenjuje se da je oko 275.000 "Asiro-Haldejaca" umrlo između 1914. i 1918. godine.[11] Asirsko stanovništvo Osmanskog carstva i Persije iznosilo je oko 650.000 ljudi pre genocida, a nakon njega je smanjeno na 250.000, sa veoma malo preživelih u Turskoj i Iranu 1930-ih godina.[1][12]

Masakri u kasnom Osmanskom carstvu[uredi - уреди | uredi izvor]

Asirci nisu bili laka grupa za deportaciju, jer su oduvek bili naoružani i opasni kao i njihovi kurdski susedi.[13]

Hrišćansko stanovništvo u Vilajetu Dijarbakir pre i posle Prvog svetskog rata[14]
Grupa Pre Prvog svetskog rata Nestali Posle Prvog svetskog rata
Jermeni Gregorijanci 60.000 58.000 (96,7%) 2.000
Jermenski katolici 12.500 11.500 (92%) 1.000
Asirci Haldejski katolici 11.120 10.010 (90%) 1.110
Sirijski katolici 5.600 3.450 (61,6%) 2.150
Sirijski Jakobinci 84.725 60.725 (71,7%) 24.000
Ukupno 173.945 143.685 (82,6%) 30.260
Hrišćansko stanovništvo u Vilajetu Mardin pre i posle Prvog svetskog rata[14]
Grupa Pre Prvog svetskog rata Nestali Posle Prvog svetskog rata
Jermeni Katolici 10.500 10.200 (97,1%) 300
Asirci Haldejski katolici 7.870 6.800 (86,4%) 1.070
Sirijski katolici 3.850 700 (18,1%) 3.150
Sirijski Jakobinci 51.725 29.725 (57,5%) 22.000
Ukupno 73.945 49.875 (67,4%) 24.070

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Travis 2010, str. 237–77 ,293–294
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Kosoreva 2007, str. 267–274
  3. Dejvid Gont, "Asirski genocid 1915", Istraživački centar genocida nad Asircima, 2009
  4. 4,0 4,1 Travis, Hanibal. "'Lokalni Hrišćani masakrirani': Osmanski genocid nad Asircima tokom Prvog svetskog rata." Izučavanje i prevencija genocida, 1, tom, br. 3, decembar (2006). str. 327-371. Posećeno 2010-02-02.
  5. Šaler, Dominik J. i Cimerer, Jirgen (2008) "Genocidi kasnog Osmanskog carstva: Raspad Osmanskog carstva i mladotursko stanovništvo i politike progona." Žurnal istraživanja genocida, 10:1. str. 7–14.
  6. Udruženje istražitelja genocida zvanično priznaje genocide nad Asircima i Grcima. 16. decembar 2007. Posećeno 2010-02-02.
  7. Beleške o genocidu nad hrišćanskim stanovništvom Osmanskog carstva
  8. GPN Website > Home > GPN ISSUES > Special Issue 5, Winter 2011
  9. Gont, Masakri, otpor, zaštitnici. str. 76-77, 164, 181-96, 226-30, 264-67.
  10. ((de)) Gorgis, Amil “Der Völkermord an den Syro-Aramäern” u Verfolgung, Vertreibung und Vernichtung der Christen im Osmanischen Reich 20. Ur. Tesa Hofman. London i Berlin: LIT Verlag, 2004.
  11. ((fr)) Jakub, Žozef. La question assyro-chaldéenne, les Puissances européennes et la SDN (1908–1938), 4. tom, thèse Lyon. (1985). str. 156.
  12. Gont, Masakri, otpor, zaštitnici. str. 21-28, 300-3, 406, 435.
  13. Gont, Masakri, otpor, zaštitnici. str. 311.
  14. 14,0 14,1 De Kurtoa, Sebastijan. Zaboravljeni genocid: Istočni Hrišćani, poslednji Arameji. Piskatavej, Nju Džerzi: Gorgias Press. str. 194-195.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Travis, Hannibal (2010) [2007]. Genocide in the Middle East: The Ottoman Empire, Iraq, and Sudan. Durham, NC: Carolina Academic Press. str. 237–77,293–294. 
  • Kosoreva, Anahit (2007). "The Assyrian Genocide in the Ottoman Empire and Adjacent Territories". u: Hovannisian, Richard G.. Armenian Genocide, The Cultural and Ethical Legacies. New Brunswick: Transaction Publishers. str. 267–274. ISBN 978-1-4128-0619-0. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]