1754

Izvor: Wikipedia
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretragu
Ovo je članak o godini 1754.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1720-e  1730-e  1740-e  – 1750-e –  1760-e  1770-e  1780-e
Godine: 1751 1752 175317541755 1756 1757
Evropski kolonijalni imperiji 1754. godine.
1754. po kalendarima
Gregorijanski 1754. (MDCCLIV)
Ab urbe condita 2507.
Islamski 1167–1168.
Iranski 1132–1133.
Hebrejski 5514–5515.
Bizantski 7262–7263.
Koptski 1470–1471.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1809–1810.
Shaka Samvat 1676–1677.
Kali Yuga 4855–4856.
Kineski
Kontinualno 4390–4391.
60 godina Yang Drvo Pas
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11754.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1754 (MDCCLIV) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi | uredi kod]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi | uredi kod]

  • februar - Kapetan Virdžinijske regimente William Trent stiže na početak rijeke Ohio kako bi tu izgradio utvrdu Fort Prince George. Ovo je naređeno nakon što se major George Washington vratio prošlog decembra s negativnim francuskim odgovorom na zahtjev da se povuku iz dvije utvrde sjevernije.
  • 22. 2. - Počinje Guaraní rat: Indijanci preventivno napadaju jedno portugalsko brazilsko naselje. Guaraní ne žele prihvatiti portugalsku vlast a ni iseliti se iz sedam španskih jezuitskih misija, Misiones Orientales, koje su po ugovoru iz 1750. pripale Portugalcima.
  • 6. 3. - Umro je britanski vigovski premijer Henry Pelham, deset dana kasnije ga nasleđuje brat Thomas Pelham-Holles, 1. vojvoda od Newcastlea (do 1756. i 1757-62), raniji državni sekretar Severnog departmana (inostrani poslovi).
  • mart - Virdžinijski defakto guverner Robert Dinwiddie šalje Washingtona, bez znanja londonske vlade, da zarobi ili ubije svakoga ko bi ometao radove na granici - misli se na Francuze, ovo je praktično ratni mandat. Washington kreće 2. 4. sa manje od 160 ljudi.
    • Dinwiddie i Washington su deoničari Ohajske kompanije, koja namerava naseljavanje u Ohajskoj zemlji. Komercijalne interese u toj oblasti ima i William Trent.
  • 25. 3. - Zakon o tajnim brakovima u Engleskoj i Velsu, prvi je propis koji tamo zahteva formalnu bračnu ceremoniju.

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi | uredi kod]

  • 11. 4. - Marija Terezija naređuje Ugarskoj dvorskoj kancelariji da se ispitaju međusobne tužbe srpskog naroda i ostalih naroda u Ugarskoj, naročito sporove sa rimokatoličkim sveštenstvom i županijskim vlastima.[1]
  • 11. 4. (31. 3. po j.k.) - Vladika Vasilije služio liturgiju u Moskvi, sama se carica pričestila iz njegovih ruka, kao i prestolonaslednik Petar.[2]
  • 16. 4. - Franko-kanadske snage na čelu sa Contrecœurom stižu na početak rijeke Ohio - Britanci sutradan odlaze, a Francuzi ruše njihove građevine i grade svoju veću utvrdu, Fort Duquesne.
  • proljeće - Bosanski vezir Hadži Mehmed-paša dolazi s vojskom u Gacko: vladika Sava Petrović i guvernadur Stano Radonjić dogovorili plaćanje harača i da neće četovati u Hercegovini.[3][4]
  • svibanj - Crnogorski vladika Vasilije Petrović napustio Moskvu. U Rusiji je štampao "Istoriju o Černoj Gori"[5] ("istoriski i materialno skroz nepouzdana"[2]), predložio stvaranje crnogorskog puka, dobio je pomoć u crkvenim knjigama i stvarima i za Cetinjski manastir. Po povratku vodi kampanju protiv plaćanja harača Turcima i protiv Mletaka.[3][6]
  • 20. 5. - Završeni izbori u Velikoj Britaniji: vigovci pojačali apsolutnu većinu.
  • 28. 5. - Bitka kod Jumonville Glena, u dan. jugozapadnoj Pennsylvaniji, prilikom koje britansko-indijanska ekspedicija pod mladim potpuk. Georgeom Washingtonom (22) u prepadu uništava manji odred franko-kanadskih vojnika u spornom području Ohioa; taj incident označava početak Francuskog i indijanskog rata u Sjevernoj Americi.
  • 19. 6. - 11. 7. - Kongres u Albanyju sedam od 14 britanskih kolonija u Americi o saradnji sa nekim indijanskim plemenima i planovima odbrane od Francuza i njihovih indijanskih saveznika. Usvojen je i plan Benjamina Franklina o savezu kolonija, koji odbijaju legislature kolonija i Britanci. Uzor za kolonijalna okupljanja i dokumente iz 1760-tih i '70-tih.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi | uredi kod]

  • avgust - Vest o okršajima sa Francuzima u Americi je stigla u Englesku - dogodine šalju trupe, a isto čini i Francuska.
  • 2. 9. - Jak zemljotres pogodio Izmit i Carigrad, gde su oštećene Bajazitova i Fatihova džamija.
  • 19. 9. (8. 9. po j.k., Mala Gospojina) - Vezirov čohadar došao na Cetinje, da sa svojim ljudima primi danak - vladika Vasilije je odlučno protiv, tako da su Turci oterani. Za razliku od pomirljivog Save, Vasilije je protiv i Turaka i Mlečana (turski pohod dolazi 1756).[2]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi | uredi kod]

  • listopad - Buna u virovitičkom vlastelinstvu, u vezi sa pripremama za predstojeći popis.[8] U Moslavini, na lijevoj strani donje Lonje, seljaci ove godine uskraćuju podvoz, bezuspješno nastoje da budu priključeni Krajini.[9]
  • 13. 12. - Osman III nasljeđuje Mahmuda I kao sultan Osmanskog Carstva (do 1757).
  • krajem godine - Porezni popis u Hrvatskoj, od Ludbrega u Podravini do Moslavine: prihod sa zemlje i, kao novina, ostali izvori prihoda (stoka, sječa drva, rakijski kotlovi, mlinovi, trgovina...). Ubrzano se opravljaju putevi, u očekivanju posjete carice Marije Terezije - nezadovoljstvo dovodi do pobune u veljači.[10]
  • decembar - Popis stanovništva u Novoj Srbiji, verovatno samo kolonista, ne vojnika: ima 2.225 muškaraca, od čega 257 Srba i 1667 Vlaha.[11]

Kroz godinu[uredi | uredi kod]

  • Marija Terezija izdaje "Krajiška prava" (Militar Gränitz-Rechten): izjednačeno ustrojstvo Varaždinskog i Karlovačkog generalata, ukinuti posljednji ostaci krajiške samouprave, knezovi su samo pomoćnici vojnih organa za sporedne poslove.[12] Nagomilana nezadovoljstva će dovesti do pobune sledeće godine.
  • Na Porti se saznaje da je raja 12 nahija smederevskog sandžaka zapala u dugove zbog skupljača poreza i zelenaša pa je "veći deo podanika prebegao u Austriju" - krivci su spahije i zaimi proglašeni za ajane (zemaljske prvake).[13]
  • Trgovačka misija Haugvitz-Prokop nalazi 50 različitih vrsta tkanina inozemnog porijekla u trgovinama slavonskih gradova.[14]
  • Antun Bečić je skradinski biskup (do 1759). Antun II. Tripković je ninski biskup (do 1771).
  • Navodno ukazanje Gospe u mestu Las Lajas, /las lahas/, na jugozapadu današnje Kolumbije - veličanstveno svetilište izgrađeno 1916-49.

Rođenja[uredi | uredi kod]

Smrti[uredi | uredi kod]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1754.

Reference[uredi | uredi kod]

  1. Istorija s. n. IV-1, 262
  2. 2,0 2,1 2,2 Ruski uticaj u Crnoj Gori i susedstvu. rastko.rs
  3. 3,0 3,1 Historija n. J. II, 1266
  4. Istorija s. n. IV-1, 444
  5. ISTORIJA O CRNOJ GORI. rastko.rs
  6. Istorija s. n. IV-1, 507
  7. Istorija s. n. IV-2, 52
  8. Historija n. J. II, 1066
  9. Historija n. J. II, 1068
  10. Historija n. J. II, 1058
  11. Сеоба Срба и Украјина (историјскокултурни и етнофолклорни поглед). rastko.rs
  12. Historija n. J. II, 1052
  13. Istorija s. n. IV-1, 327-8
  14. Historija n. J. II, 1086
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)

Vanjske poveznice[uredi | uredi kod]