Opština Zubin Potok

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Grb opštine Zubin Potok

Zubin Potok je najzapadnija od tri opštine sa većinskim srpskim stanovništvom na severu Kosova i Metohije. Površina joj je 335 kilometara kvadratnih i obuhvata 64 sela, od kojih su neka daleko u planini i teško pristupačna zimi. Broj katastarskih opština je 28, a procenat poljoprivredne površine je 30,3. Reka Ibar protiče sredinom opštine od zapada ka istoku, i na njoj se nalazi i veštačko jezero Gazivode, dugo 35 kilometara. Ova opština je jedna od najmlađih u Srbiji i nastala je krajem 1980-ih godina. Pre toga je postojala sve do 1965. godine u današnjim granicama, kada je ukinuta i pripojena opštini Kosovska Mitrovica

Opština Zubin Potok

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Većinu stanovništva u opštini čine Srbi, poznati i kao Kolašinci. Drugi veliki etnos u opštini čine Albanci i žive samo u jednom selu u opštini Čabri. Ovo selo je povezano sa ostalim albanskim mestima magistralnim putem koji ide ka Kosovskoj Mitrovici, mada deo tog puta prolazi kroz srpsko selo Zupče. Popis stanovništva na Kosovu i Metohiji koji je poslednji obavljen bio je 1991. godine, a i on nije potpun zbog bojkota od strane Albanaca, pa je broj Albanaca procenjen. Tada je u opštini Zubin Potok zvanično popisano 8.479 stanovnika od kojih je 6.282 (74.1%) Srba i 2.079 (24.5%) Albanaca. Populacija opštine je procenjena 1999. godine na 12.000 stanovnika. U bombardovanju Srbije stanovništvo albanskog sela Čabre je izbeglo, ali se kasnije oko 700 stanovnika vratilo. Sada je registrovano oko 1.500 stanovnika u tom selu, međutim u taj broj su uračunata i lica koja ne žive u selu već su i dalje nastanjeni u Kosovskoj Mitrovici. Oko 3.000 interno raseljenih lica koji su većinom Srbi se doselilo u opštinu posle proleća 1999. godine. Veći broj tog stanovništva živi u privatnom smeštaju, ali u opštini postoje i tri kolektivna smeštaja u kojima živi 220 izbeglica od kojih su neki i izbaglice iz Hrvatske.

Broj stanovnika po popisima
Naselje 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991.
Babiće 86 92 88 96 34 21
Babudovica 66 80 81 51 37 30
Banja 102 166 197 177 124 85
Bojnoviće 33 59 65 59 28 24
Brnjak 531 560 550 472 272 207
Bube 191 209 226 190 109 68
Burlate 81 92 89 85 97 75
Velika Kaludra 117 135 151 85 66 38
Velji Breg 336 302 300 240 425 462
Vitakovo 118 63 60 61 55 31
Vojmisliće 217 252 264 224 134 62
Vrba 74 73 67 41 28 55
Vukojeviće 83 91 89 79 44 47
Vukosavljeviće 91 99 117 102 53 19
Gazivode 112 119 111 99 136 142
Gornje Varage 95 86 78 69 45 30
Gornji Jasenovik 81 93 86 99 71 55
Gornji Strmac 192 209 222 193 127 79
Dobroševina 109 112 133 108 84 85
Donje Varage 271 282 293 274 312 267
Donji Jasenovik 258 260 253 197 300 378
Dragalica 78 81 97 97 84 81
Drainoviće 28 26 10 18 11 0
Dren 336 386 384 307 198 135
Žarevi 47 40 45 45 36 21
Zagrađe 23 27 26 25 28 16
Zagulje 105 118 125 90 54 42
Zečeviće 87 132 134 112 57 35
Zubin Potok 160 174 239 393 791 2.033
Zupče 437 500 518 507 542 532
Jabuka 190 199 230 207 130 88
Jagnjenica 193 230 232 183 134 87
Junake 135 152 117 86 26 17
Kijevce 23 35 35 30 15 0
Klečke 40 64 77 68 48 30
Kobilja Glava 88 80 80 72 38 27
Kovače 65 84 118 143 41 37
Kozarevo 115 115 108 76 37 16
Kopiloviće ... ... ... ... ... 61
Krligate 142 140 121 75 33 11
Ledenik 27 32 34 25 16 17
Lučka Reka 465 377 406 368 251 151
Mala Kaludra 48 57 51 32 24 22
Međeđi Potok 103 166 168 178 162 78
Oklace 410 429 449 418 264 166
Padine 179 179 176 89 48 41
Paruci 61 59 68 45 17 9
Prevlak 155 158 139 123 94 79
Prelez 85 105 119 111 107 102
Preseka 97 110 123 133 102 65
Pridvorica 229 266 257 222 176 148
Rančiće 38 47 32 23 23 18
Rezala 171 256 292 264 49 22
Rujište 179 199 209 138 88 62
Tušiće 224 259 251 181 136 49
Ugljare 224 252 239 265 287 312
Crepulja 237 256 223 192 141 106
Čabra 450 520 536 650 775 1.187
Čečevo 254 273 267 210 186 117
Češanoviće 106 128 130 98 63 34
Čitluk 117 130 144 131 121 132
Šipovo 82 105 91 67 36 15
Štuoce 25 23 22 18 31 18
UKUPNO 9.502 10.403 10.642 9.516 8.081 8.479

Etničke struktura po godinama:

  • 1991. godina:
    • UKUPNO 8.700
    • Srbi 7.750 (89,1%)
    • Albanci 850 (9,8%)
  • 1999. godina:
    • UKUPNO 12.000
    • Srbi 11.000 (91,7%)
    • Albanci 850 (7,1%)
  • 2006. godina:
    • UKUPNO 14.900
    • Srbi 14.000 (93,9%)
    • Albanci 800 (5,4%)

Religija[uredi - уреди | uredi izvor]

Preko 90 % stanovništva je Srpske pravoslavne vere. Religiozna osećanja su jaka jer vera drži na okupu zajednicu Kolašinaca. Glavno religijsko mesto je manastir Duboki Potok. Deo stanovništva je muslimanske vere u selu Čabra za koje dolazi imam iz susednog sela Košutova. U opštini postoji 16 Srpskih pravoslavnih crkava, od kojih su 6 iz XIV i XV veka. Spisak hramova Srpske pravoslavne crkve:

  • Hram Sv. Lazara, iz 14. veka u selu Banje
  • Hram Sv. Nedelje, iz 13. veka (uništen 1941.) u selu Brnjak
  • Hram Sv. Paraskeve, iz 15.veka (obnovljen u 17. veku) u selu Crepulja
  • Manastir Duboki Potok, iz 14. veka
  • Hram u Jabuci, iz 1455. godine (obnovljen 1777. godine) u selu Jabuka
  • Hram Device Marije, iz 14.veka, uništen u 16. veku, nedavno obnovljen, u selu Jagnjenica
  • 2 Pravoslavne crkve u Lučkoj Rijeci, obe iz 1762. godine.
  • Hram Jovana Krstitelja, iz 14. veka uništen u 17. veku, obnovljen 1912. godine u selu Gornje Varage
  • Hram Sv. Trojstva, u gradu Zubinom Potoku (novoizgrađen hram)
  • Pravoslavna crkva, iz 1990. godine u selu Zupče

Politika i privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Opštinski parlament ima 17 odbornika, od kojih su dva iz albanskih partija. Najjače političke stranke su Demokratska stranka Srbije sa 8 odbornika i Socijalisti Kolašina.

Opština Zubin Potok je oduvek bila poljoprivredno područje, sa vrlo malo industrijskih postrojenja. Veća postrojenja su Simpo, fabrika Ivo Lola Ribar, Kolašin Prevoz, Javor, Grade...

Glavna saobraćajna veza je pravac M-20 kao deo Jadranske Magistrale i prolazi sredinom opštine paralelno sa jezerom i rekom Ibar. U telekomunikacijama se koriste mobilne mreže Srbije koje vrlo dobro povezuju udaljena sela i oko 90% površine opštine je prekriveno signalom mreže, kao i fiksna telefonija.

U opštini postoji Dom Zdravlja i 7 ambulanta koje se nalaze u selima (jedna je u Albanskom selu Čabra).

Postoje 4 osnovne škole, 3 na srpskom jeziku i jedna na albanskom jeziku u selu Čabra. Postoji i jedna srednja škola i obdanište. Od septembra 2002. godine je sedište Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Prištini prebačeno u Zubin Potok, tako da je opština dobila i visokoškolsku ustanovu.

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]