Brnjak

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Brnjak
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Kosovo i Metohija
Upravni okrug Kosovskomitrovački
Opština Zubin Potok
Stanovništvo
Geografija
Koordinate 42°55′46″N 20°33′57″E / 42.9294°N 20.5658°E / 42.9294; 20.5658
Nadmorska visina 1220 m
Brnjak is located in Srbije
Brnjak
Brnjak
Brnjak (Srbije)
Ostali podaci


Koordinate: 42° 55′ 46" SGŠ, 20° 33′ 57" IGD

Brnjak (kod lokalnog stanovništva uobičajeni su i nazivi Brnjaci i Brnjake) je naselje u opštini Zubin Potok na Kosovu i Metohiji.

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Brnjak površine 2.981 ha. Nekada jedno od najvećih sela Ibarskog Kolašina, i nalazi se u slivu Brnjačke reke koja teče sa obronaka Mokre Gore. Nalazi se 25 km zapadno od Kosovske Mitrovice. Delovi naselja su Bašča, Ćukovac, Popoviće, Jakovljeviće, Švikoviće... ovo su razbacani delovi koji zajedno čine Brnjak.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Zbog puta koji je vodio iz Metohije u dolinu Raške i zbog neposredne blizine Jeleč grada (Jelenin Grad), Brnjak je postao jedno od važnijih naselja u Kolašinu. U Brnjacima, na mestu poznatom kao Jerinjino Selo ili Jelač Do je bio dvorac kraljice Jelene Anžujske, žene kralja Uroša I i majke kralja Milutina i kralja Dragutina. Kao dvor Jelenin Brnjaci se pominju već od 1267/68.[1] U okviru dvorca je bila čuvena kraljičina škola za vaspitavanje mladih devojaka. U mestu Krnje otkriveni su ostaci crkve i groblja u njenoj blizini. Drugi ostaci su vezani za Sastavce na razvođu Brnjačke i Oklačke reke pri samom ušću u Ibar. Tu je verovatno živela Kraljica Jelena, jer su otkriveni ostaci zgrada vrlo velikih dimenzija. U turskom popisu iz 1455. godine kaže se da Brnjak ima 30 srpskih kuća. Prema zapisima iz kasnijeg turskog doba, u blizini manastira Svetog Petra Koriškog i njegove isposnice pronađene su mošti ovog pustinjaka i svetitelja. U selu se nalazila crkva Sv. Nedelje od koje su danas ostale samo ruševine. Selo je visećim mostom koji prelazi preko jezera Gazivode povezano sa magistralnim putem Ribariće-Kosovska Mitrovica na kojem je i kontrolni punkt i administrativni prelaz MUP Srbije. Posle oslobađanja od turske vlasti mesto je u sastavu Zvečanskog okruga, u srezu mitrovičkom, u opštini brnjačkoj i 1912. godine ima 473 stanovnika (zajedno sa zaseocima: Sašče, Dobrići, Jeremići, Popovići, Ćukovac i Švikovići). U periodu 1952-1955. godina Brnjak je bio sedište Opštine Brnjak u sastavu Zvečanskog sreza za današnja naseljena mesta: Babiće, Banja, Brnjak, Vitakovo, Vukojeviće, Gornje Varage, Dragalica, Klečke, Oklace i Preseka. Ukidanjem opštine Brnjak njena teritorija je ušla u sastav opštine Zubin Potok.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Naselje ima srpsku etničku većinu. Broj stanovnika na popisima:

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Ivan M. Zdravković: Srednjovekovni gradovi i dvorci na Kosovu, Turistička štampa, Beograd 1975.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]