Apia

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Apia
Ah-Pee-Ah
Pogled na ulicu Apia
Pogled na ulicu Apia
Koordinate: 13°50′S 171°45′W / 13.833°S 171.750°W / -13.833; -171.750
Država  Samoa
Distrikt Tuamasaga
Površina
 - Ukupna 60 km²[1]
Najveća visina 2
Najmanja visina 0
Stanovništvo (2011)
 - Grad 36.735[1]
Vremenska zona UTC+13 (UTC+14)
Karta
Apia is located in Samoa
Apia
Apia
Apia na karti Samoe

Apia je glavni (od 1959) i praktički jedini grad polinezijske otočne države Samoe u Tihom oceanu. Grad ima 36.735 stanovnika.[1]

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Apia leži na sjevernoj obali Upolua, otok koji je manji od Savai'ia. Glavne državne ustanove, Samoanski parlament (Apia Observatory) i lokalna radiostanica, leže na poluotoku Mulinuu koja razdvaja Apijsku luku od zaljeva Vaiusua. Jedan od kuriozuma Apije je da je svo gradsko zemljište vlasništvo države.[1]

Klima[uredi - уреди | uredi izvor]

Klimatološki medijani za Apiju (1971–2000)
Mjesec jan-sij feb-velj mar-ožu apr-tra maj-svi jun-lip jul-srp aug-kol sep-ruj okt-lis nov-stu dec-pro godina
Apsolutni maksimum (°C) 33,4 34,0 33,7 33,2 33,6 32,5 31,7 32,1 32,8 32,4 33,1 34,9 34,9
Srednji maksimum (°C) 30,4 30,6 30,6 30,7 30,4 30,0 29,5 29,6 29,9 30,1 30,3 30,5 30,2
Srednja dnevna (°C) 27,1 27,4 27,3 27,2 26,9 26,6 26,1 26,2 26,5 26,8 26,9 27,2 26,9
Srednji minimum (°C) 23,9 24,2 24,0 23,8 23,4 23,2 22,6 22,8 23,1 23,4 23,6 23,8 23,5
Apsolutni minimum (°C) 19,4 21,1 21,2 19,5 17,9 17,6 18,9 18,1 18,1 19,4 19,2 20,7 17,6
Precipitacija (mm) 489 368 352 211 193 121 121 113 154 224 262 358 2966
Broj sunčanih sati 149 160 173 186 193 197 213 219 207 199 181 154 2231
Izvor: World Bank,[2] World Meteorological Organization (temperatura i padaline)[3]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Robert Louis Stevenson, škotski pisac iz 19. vijeka, proveo je posljednje godine svoga života u Apiji. Njegov tadašnji dom Vailima danas je rezidencija predsjednika države. Stevenson je i pokopan na brdu Vaea (460 m) koje se uzdiže na južnoj periferiji grada.[1] Još u doba dok je Samoa bila kolonija Njemačkog Carstva, žestoki tajfun pogodio je otok u martu 1889. i tom prilikom potopljeno je šest ratnih brodova (tri njemačka i tri američka) koja su se zatekla u gradskoj luci. Jedini koji je izbjegao nesreću bio je britanski brod Kaliopa koji je uspio prije toga isploviti iz luke.[1]

Još veća nesreća pogodila je Apiju i čitav samoanski arhipelag kad je 29. septembra 2009. podmorski potres magnitude 8,3 s epicentrom 190 km južnije uzrokovao tsunami. Valovi su preplavili samoanske otoke u nekoliko etapa i prouzročili veliku štetu, potopivši brojna sela i uzrokovavši smrt velikog broja ljudi.[1] Za vrijeme Drugog svjetskog rata, američki marinci boravili su Apiji i za svoje potrebe su izgradili nekoliko cesta i poljskih aerodroma.[1]

Privreda i transport[uredi - уреди | uredi izvor]

Apia je danas trgovački centar male države i glavna luka za izvoz lokalnih poljoprivrednih proizvoda kao što su voće i kokos. Taro i ostali gomoljasti proizvodi izvoze se na obližnju Američku Samou.[1] U posljednje vrijeme u Apiji je osnovano i nekoliko manufaktura koje se bave montažom električnih sklopova i drugih proizvoda. Uz to, kao i u svim ostalim polinezijskim državama, turizam je izuzetno važna privredna grana.[1] Pored Apije, 40 km zapadno od centra, nalazi se Internacionalni aerodrom Faleolo (IATA: APW, ICAO: NSFA).

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]