Štip

Izvor: Wikipedia
Štip
Штип

Stip Macedonia - Panorama from Isar Hill 1.jpg

Grb
Osnovni podaci
Država  Makedonija
Opština Štip
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 40 016
Geografija
Koordinate
Nadmorska visina 317 m
Štip na karti Republike Makedonije
Štip
Štip
Štip (Republike Makedonije)
Ostali podaci
Poštanski kod 2000
Pozivni broj 032
Registarska oznaka -{ŠT}-


Koordinate: 41° 26′ 24" SGŠ, 22° 06′ 36" IGD

Štip (makedonski: Штип) najveći je grad u istočnoj Makedoniji sa svojih 40 016[1]i sjedište je istoimene Opštine Štip.

Nalazi se na razmeđi između triju prostranih kotlina: Lakavice, Ovčeg Pola, i Kočana. Kao naselje egzistira više od 2000 godina.

Historija[uredi - уреди]

Štip (Astibo/Astibos) u antičko doba (5. - 9. st. pne.) bio je prijestolnica tračkih Pajonaca koji su tada nastanjivali taj prostor. Makedonski kralj Aleksandar I. oko 360. pne. priključio ih je svojoj državi.[2]

U rimsko doba, za vrijeme Tiberija (14. - 37.) grad je postao sjedište rimske provincije Paeonie i važna točka na putu između antičkih gradova Stobija i Pautalije.[3] U 3. st stoljeću Astibo je razoren za barbarskih provala, naročito Gota, na istom mjestu podignuto je novo naselje - Estipeon. U 5. st i 6. st. Avari i Slaveni (pleme Sagudati) razorili su bizantski grad i naselili se na tom prostoru, od tada grad nosi ime Štip.

Spomenik Aleksandru Velikom na glavnom gradskom trgu

U Štipu su se zaustavili na svom putu za Velikomoravsku Kneževinu slavenski prosvjetitelji Kiril i Metod, tako da je to bio prvi slavenski kraj koji je prihvatio kršćanstvo [4] Jedan kratak period bio je pod bugarskom vlašću, nakon toga pod Bizantom, a nakon Bitke kod Velbužda osvojio ga je srpski vladar Stefan Dečanski. Od 1395 njime vlada Otomansko carstvo i mijenja ime naselja u - Ishtib. Za Karpoševog ustanka 1689.-1690. grad je bio u austrijsko-ustaničkim rukama. Nakon Balkanskih ratova Štip je postao dio Kraljevine Srbije, za Prvog svjetskog rata okupirali su ga Bugari. Između dva svjetska rata Štip je u sastavu Kraljevine Jugoslavije, za Drugog svjetskog rata ponovno su ga okupirali Bugari, nakon rata 1944. postao je dijelom nove Jugoslavije, od 1991. je u sastavu Republike Makedonije.

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Štip je grad koji leži na dvije rijeke: Bregalnice (samo manji dio na periferiji) i Otinje koja dijeli grad na dva dijela i ljeti gotovo presahne. Okružen je planinom Plačkovica na istoku, dolinom Krivolak na jugo istoku, i estuarijem rijeke Bregalnice na jugozapadu, i njenim naplavinama na sjeveru.[5]

Saborna crkva sv. Nikole

Znamenitosti[uredi - уреди]

Gradom dominiraju ostatci antičke utvrde na brdu Isar. U njegovu podnožju sa svake strane nalaze crkve (one formiraju križ i trebale su je duhovno čuvati) Sv. Vlasilij (1337), Sv. Arhangel Mihail (1332.), Sv. Jovan Krstitel (1350.), Sv. Nikola (1341.) i Sv. Spas (1369.) Od historijskih građevina, najbolje je očuvana kamena zgrada Bezistana iz otomanskih vremena, to je bila natkrivena tržnica: Bazar, u njoj je danas smještena umjetnička galerija. U starom dijelu grada postoje brojne građanske kuće podignute na razmeđi 19./20. st. u tzv - makedonsko-balkanskom stilu. Pored grada na padinama Plačkovice nalaze su ostatci kasno antičke utvrde Bargala (4. st. - 6. st.)

Stanovništvo[uredi - уреди]

Po rezultatima zadnjeg popisa stanovništva iz 2002 grad Štip imao je stanovnika 40.016 [1] od toga je bilo;

Stanovnika Stanovnika u %
Ukupno 40.016 100
Makedonci 34.937 87,31
Romi 2.134
Vlasi 1.527
Ostali 877

Štip je 1820 godine imao 5 000 stanovnika, a već 1850., 20 000.[6]

Slavni ljudi[uredi - уреди]

  • Kiro Gligorov , poznati makedonski predsednik države
  • Vlatko Mitkov, poznati rukometaš
  • Zvonimir "Zvonko" Mihajlovski, poznati sportski komentator

Privreda[uredi - уреди]

Tipična makedonska građanska kuća iz starog dijela grada (19. st.)

Štip je imao solidno razvijenu tekstilnu industriju, - "Pamučni kombinat Makedonka" i "Astibo", nakon njihova bankrota krajem 1990-ih iz njihova pepela nikla su brojna mala poduzeća: Albatros, Beas-S, Kit–Go Teks, Gracija, Modena, Mavis, Maksima, Beas-S, Briteks, Stipko, Stip-teks, Longurov, Vivendi, D&A, Amareta, Anateks, Angroteks, EAM, Milano, Vabo, Zogori, Metro Premier, Tekstil Invest-Denim, Tekstil Logistik and Eskada. [7]Štip je imao i dobro razvijenu obućarsku industriju (Kombinat Bargala) koji je također propao, a danas umjesto njega rade mali pogoni.

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 Makedonski popis stanovništva iz 2002.Page white acrobat.png (PDF)
  2. Hammond, N. G. L. (1991). The Miracle that was Macedonia. London: Sidgwick & Jackson Ltd. str. 22. 
  3. "Stip". 7. septembar 2007. http://faq.macedonia.org/travel/cities/shtip.html. pristupljeno 7. septembar 2007. 
  4. "City of Shtip". 7. 9. 2007.. http://www.stip.gov.mk/?jazik=1&id=02. pristupljeno 7. septembar 2007. 
  5. "Geography of Shtip". 13. septembar 2007. http://www.stip.gov.mk/?jazik=1&id=020105. pristupljeno 13. septembar 2007. 
  6. Историја на Штип] ((mk))
  7. "City of Štip". 7. 9. 2010.. http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=38&Itemid=57&lang=en. pristupljeno 7 septembar 2010. 

Vanjske veze[uredi - уреди]

Gradovi Republike Makedonije Flag of Macedonia.svg
Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica