3. vijek

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 1. milenijum
Vijekovi: 2. vijek  3. vijek  4. vijek
Decenije: 200-e 210-e 220-e 230-e 240-e
250-e 260-e 270-e 280-e 290-e
Kategorije: RođenjaSmrti
NastanciPrestanci
Istočna hemisfera na početku 3. vijeka.
Karta svijeta godine 250.
Istočna hemisfera na kraju 3. vijeka.

3. vijek je naziv za vijek koji je započeo 201. i završio 300. godine.

201 202 203 204 205 206 207 208 209 210
211 212 213 214 215 216 217 218 219 220
221 222 223 224 225 226 227 228 229 230
231 232 233 234 235 236 237 238 239 240
241 242 243 244 245 246 247 248 249 250
251 252 253 254 255 256 257 258 259 260
261 262 263 264 265 266 267 268 269 270
271 272 273 274 275 276 277 278 279 280
281 282 283 284 285 286 287 288 289 290
291 292 293 294 295 296 297 298 299 300

Pregled[uredi - уреди]

Za 3. vijek u istočnoj hemisferi je karakteristično da su u oba dotadašnja svjetska carstva izbile velike krize koje su ih dovele na rub, a u nekim slučajevima i preko ruba propasti.

Na istoku Azije je Kinesko Carstvo bilo razdirano permanentnim sukobima između ambicioznih gospodara rata, koji će 220. dovesti i do formalnog ukidanja dinastije Han i podjele zemlje na Tri kraljevstva. To je dovelo do određene stabilnosti, iako su se sukobi, ali sada manje kaotični i dalje nastavili; iz njih godine 280. kao pobjednik izašla dinastija Jin koja je uspjela ponovno ujediniti zemlju.

Slični procesi su zadesili i Rimsko Carstvo na zapadu, iako je ono na početku vijeka uživalo relativnu stabilnost pod Severskom dinastijom koja je provela određene reforme. Međutim, godine 235. je vojnička pobuna, čijom je žrtvom bio car Aleksandar Sever započela period stalne borbe za vlast između ambicioznih vojnih komandanata, odnosno permanentnog građanskog rata koji je u ekonomskom, demografskom i moralnom smislu iscrpio Carstvo. To su počeli koristiti barbari, pogotovo Goti i Alemani, koji su počeli pustošiti dotada sigurna područja Carstva. Procesi, koji su kasnije postali poznati kao kriza 3. vijeka, su svoj vrhunac dobili kada se Rimsko Carstvo de facto raspalo na nekoliko samostalnih država. Kriza je završena tek dolaskom Dioklecijana na vlast koji je otpočeo niz dalekosežnih upravnih i političkih reformi, prvenstveno vezanih uz uspostavu dominata, kao i podjelu Carstva na četiri cjeline u sistemu tzv. tetrarhije.

Stalna politička nestabilnost Partskog Carstva i iscrpljenost ratovima s Rimom je, pak, početkom 3. vijeka dala priliku dotada vijekovima potlačenim Perzijancima da obnove svoju nekadašnju državu pod dinastijom Sasanida. Njenom razvoju je značajno doprinijela obnova zoroastrizma koji je tada doživio svoj procvat i dao ideološku podlogu perzijskim vladarima da od novog Sasanidskog Carstva načine supersilu sposobnu da se ravnopravno suprotstavi dotle neprikosnovenom Rimu.

Glavni događaji i razvoji[uredi - уреди]

Važnije osobe[uredi - уреди]

Izumi i otkrića[uredi - уреди]

Milenijum Vijek
4. pne.: 40. pne. 39. pne. 38. pne. 37. pne. 36. pne. 35. pne. 34. pne. 33. pne. 32. pne. 31. pne.
3. pne.: 30. pne. 29. pne. 28. pne. 27. pne. 26. pne. 25. pne. 24. pne. 23. pne. 22. pne. 21. pne.
2. pne.: 20. pne. 19. pne. 18. pne. 17. pne. 16. pne. 15. pne. 14. pne. 13. pne. 12. pne. 11. pne.
1. pne.: 10. pne. 9. pne. 8. pne. 7. pne. 6. pne. 5. pne. 4. pne. 3. pne. 2. pne. 1. pne.
1.:   1.   2.   3.   4.   5.   6.   7.   8.   9. 10.
2.: 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.
3.: 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30.
4.: 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40.