Samsun

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Samsun
Pogled na grad
Pogled na grad
Koordinate: 40°11′N 29°04′E / 40.183°N 29.067°E / 40.183; 29.067
Država  Turska
regija Crno More
provincija Samsun
Vlast
 - Gradonačelnik Yusuf Ziya Yılmaz
Površina
 - Ukupna 740 km²
Stanovništvo (2000.)
 - Urbano područje 363 180 [1]
Vremenska zona UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj 55 000
Pozivni broj (+90) 362
Službena stranica www.Samsun
Karta
Samsun is located in Turska
Samsun
Samsun
Samsun na karti Turske

Samsun (antički Amisus) je grad na obali Crnog mora u Turskoj od 363 180 stanovnika [1], administrativni centar Provincije Samsun od 1 209 137[1], u regiji Crno more.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Spomenik Kemalu Ataturku

starogrčki Amisus, koji je ležao na rtu sjeverozapadno od modernog centra grada, osnovan je u 7. vijeku pne., on je bio nakon Sinopa najveća miletska kolonija na Crnom moru. Nakon kratkog vremena pod Aleksandrom Velikim osvajanja u 4. vijeku pne., dolazi pod vlast Pontskog kraljevstva pod kojim prosperira sve dok ga nisu zauzeli Rimljani 71. pne., tad su njegovi branitelji izgorjeli sa svojim gradom, ne želivši se predati [2]

Za Bizanta se i dalje zvao - Amisos, u 12. vijeku zauzeli su ga Turci seldžuci i preimenovali u Samsun. Za njihove vlasti nadmašio je susjedni Sinop kao centar trgovine između Evrope i Centalne Azije. U to vrijeme Genovežani su osnovali svoju veliku trgovačku koloniju.

Osmanski sultan Bajazid I zauzeo je grad sredinom 14. vijeka, ali ga je izgubio nakon poraza od mongolskog vladara Timura - 1402. pa su njime vladali lokalni turkmenski begovi. [2] Grad su spalili Genovežani prije nego što su ga Osmanlije ponovno zauzele 1425.

U Samsunu se 19. maja 1919. iskrcao Mustafa Kemal (kasnije nazvan Atatürk) sa svojim trupama, da organizira nacionalni otpor grčkoj inavaziji na Tursku, - taj događaj označio je početak Grčko-turskog rata 1919-1922 i osnivanja Republike Turske 1923. [2]

Znamenitosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Promenada uz more

Najimpesivnija karakteristika Samsuna je njegova široka avenija uz more u pravcu istok - zapad uz koju su nanizane zgrade državnih ureda, hotela i trgovina.[2]

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Samsun je najveći grad na južnoj obali Crnog mora, leži na zapadu prostranog zaljeva između ušća rijeka Kizil i Yeşil, [2]na uskoj obalnoj nizini i djelomično po obroncima brda koja se steru do 400 m. Samsun je udaljen 471 km od Ankare.

Provincije Samsun površine 9 579 km² je najveći proizvođač duhana u Turskoj. [2]

Klima[uredi - уреди | uredi izvor]

Samsun ima tipičnu crnomorsku klimu, s kišom tokom cijele godine i toplim vlažnim ljetnima kad temperature dosežu do 27°C. Zime su svježe i vlažne, najniža temperatura je oko 3 °C u januaru.

Temperatura mora varira između 8° - 20 °C tijekom cijele godine.

Klimatološki medijani za Samsun
Mjesec jan-sij feb-velj mar-ožu apr-tra maj-svi jun-lip jul-srp aug-kol sep-ruj okt-lis nov-stu dec-pro godina
Srednji maksimum (°C) 10 11 12 15 19 23 27 27 24 21 17 13 18
Srednji minimum (°C) 3 3 4 7 12 16 18 18 16 13 9 6 10.4
Precipitacija (mm) 74 66 69 58 46 38 38 33 61 81 89 86 739
Izvor: [3]

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Ulica u centru grada

Samsun je centar plodnog poljoprivrednog kraja i najveća turska crnomorska luka. Nagli rast tokom 19. vijeka, bio je povezan s razvojem duhanske industrije i sadnjom duhana u susjednoj Bafri i uvođenjenjem modernih parobroda u crnomorsko pomorstvo. Njegova prirodno dobro zaštićena luka, modernizirana je i proširena 1960., i od tad je najveća luka na crnomorskom primorju. Iz luke se izvozi željezna ruda iz Divriğija, duhan i vuna iz unutrašnjosti, cigarete, gnojiva i tekstil iz gradskih tvornica.[2] Samsun je krajnja stanica željezničke mreže unutrašnje Anadolije, cestama je dobro povezan sa Ankarom i Sivasom.

Pored grada 25 km u pravcu istoka u mjestu Çarşamba nalazi se Aerodrom Samsun-Çarşamba (IATA: SZF, ICAO: LTFH) iz kojeg postoje letovi za Istanbul i Ankaru.[2]

Obrazovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Samsun ima Univerzitet 19. maj, osnovan 1975.[2]

Gradovi prijatelji[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1.0 1.1 1.2 "TURKEY: Census Population" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html. pristupljeno 31. 05. 2012. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 "Samsun" (engleski). Encyclopædia Britannica Online. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/520784/Samsun. pristupljeno 30. 05. 2012. 
  3. "Samsun, Turkey". Weatherbase. http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=3071&refer=&units=metric&cityname=Samsun-Turkeym=Samsun. pristupljeno 30. 05. 2012. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]