Antikomunizam

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prekrižen srp i čekić, jedan od antikomunističkih simbola

Antikomunizam je zajednički naziv za ideologije, grupe, organizacije ili pojedince koje karakterizira suprotstavljanje komunizmu, bilo kao ideologiji ili socijalističkoj političkoj praksi.

Za antikomunizam je karakteristično da njegovi predstavnici obično dolaze sa desne strane političkog spektra. Historijski, ekstremni antikomunizam bio je profašistički orijentisan.[1]

Ipak, antikomunizam može uključivati širok raspon političkih ideologija, od radikalnih fašista, preko relativno umjerenih zagovornika konzervativnih i liberalnih ideja, pa sve do sljedbenika socijaldemokracije. S obzirom da komunizam ima neprijateljski stav prema religiji, većina vjerskih fundamentalista su antikomunisti; zbog komunističkog inzistiranja na republikanstvu antikomunizam također predstavlja karakteristiku monarhista; ovisno o okolnostima, antikomunisti mogu biti i nacionalisti. Antikomunizam može dolaziti i sa lijeve strane političkog spektra, za što kao primjer mogu poslužiti socijaldemokrati ili anarhisti.

Izraz[uredi - уреди | uredi izvor]

Iako sam izraz komunizam ima relativno dugu historiju, antikomunizam se prvestveno odnosi na protivljenje marksizmu-lenjinizmu, odnosno na oblike komunizma koji od njega vode porijeklo. Počeo se koristiti od 1918. kada je tadašnja Ruska socijaldemokratska radnička partija (boljševika) promijenila ime u Ruska komunistička partija.

Povijest[uredi - уреди | uredi izvor]

Antikomunizam je nakon stvaranja prve socijalističke države - SSSR-a - predstavljao jedan od temelja kako vanjske, tako i unutrašnje politike mnogih država, a što se često odražavalo kako kroz oružane sukobe, odnosno unutrašnju represiju koja je kao cilj ili opravdanje imala suzbijanje komunizma.

Nacistički propagandni prikaz sveta nereda i razvrata ako bi pobedio komunizam.

Neposredno nakon pobede komunista u Rusiji, u Evropi se 1920-ih godina pojavio fašistički pokret kao militantna reakcija na uspon komunizma. 1930-ih godina nakon dolaska Hitlera na vlast u Nemačkoj, formiran je Antikominterna pakt, koji su poglavito činile sile Osovine, uperen protiv SSSR-a.

Antikomunizam je svoj vrhunac dosegao u hladnom ratu, kada je predstavljao neslužbenu ideologiju zapadnog svijeta, odnosno u shvaćanju da se socijalizam mora zaustaviti i poraziti čak i po cijenu nuklearne apokalipse.

Propašću najjače socijalističke države i transformacijom vodećih komunističkih partija u Evropi u "reformirane", odnosno socijaldemokatske stranke, antikomunizam se transformirao u šienje snažne antikomunističke propagande, naročito u Istočnoj Evropi, koji je poprimio simptome histerije i profašističku političku praksu, a SAD kao i pojedine države Azije ili Latinske Amerike koje se graniče sa preostalim socijalističkim državama nastavljaju sa politikom hladnog rata.

Antikomunizam u Jugoslaviji[uredi - уреди | uredi izvor]

Wikiquote „Antikomunizam živi od neoprostivih neuspeha ne samo sovjetskog realsocijalizma, nego i od našeg socijalizma sa ljudskim licem koji, iako nesavršen, nikada nije bio nalik sovjetskom uzoru. Nije bio demokratski, bio je autoritaran, ali nije bio ni tamnica naroda, pa čak ni tamnica građana. Nije čudo što se i danas nemali broj ljudi seća tog vremena bez mržnje.[2]

U Kraljevini Jugoslaviji 1930-ih godina se zabranjuje rad Komunističke partije Jugoslavije, a antikomunizam kod demokrata i liberala stvorio i ambivalentan odnos prema učešću komunista u antifašističkom frontu, što će se kasnije reflektovati na otpor i prema komunističkom vođstvu antifašističke borbe u Jugoslaviji.[1] Iako orijentisana protiv fašizma, građansko-liberalna pozicija je sa dosta uzdržanosti posmatrala približavanje komunizma demokratiji.[1] I u slučaju jugoslovenske javnosti 1930-ih se potvrđivalo tada opšte mesto evropskih podela. Ekstremni antikomunizam bio je fašistički orijentisan.[1]

Snažan antikomunizam i nacionalizam bili su osnova rušenja socijalizma i SFRJ u procesu restauracije kapitalizma s širenjem antikomunističke propagande i histerije po dolasku nacionalista na vlast u republikama bivše jugoslavenske federacije. Kako su se novouspostavljeni nacionalistički režimi pokazali ekonomski krajnje neefikasni (pljačka i uništenje svih privrdnih subjekata) tako je i rasla potreba za kontinuiranim i organiziranim širenjem antikomunizma iz gebelsovskog i američkog hladnoratovskog arsenala uz najotvorenije profašističke elemente. Taj je antikomunizam poprimio jaku antidemokratsku tendenciju i temelji se na umanjivanju i ukidanju postignutih ljudskih prava i civilizacijskih tekovina samoupravnog socijalizma.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi također[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]