1490

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1490.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 14. vijek15. vijek16. vijek
Decenija: 1460-e  1470-e  1480-e  – 1490-e –  1500-e  1510-e  1520-e
Godine: 1487 1488 148914901491 1492 1493
Vladislav II.
(vl. u Ugarskoj 1490-1516)
1490 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1490
MCDXC
Ab urbe condita 2243
Islamski 895 – 896
Iranski 868 – 869
Hebrejski 5250 – 5251
Bizantski 6998 – 6999
Koptski 1206 – 1207
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1545 – 1546
 - Shaka Samvat 1412 – 1413
 - Kali Yuga 4591 – 4592
Kineski
 - Kontinualno 4126 – 4127
 - 60 godina Yang Metal Pas
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11490
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1490 (MCDXC) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • mart/april - Ch'ing-yangski događaj: pretpostavlja se da je eksplozija meteora u atmosferi izazvala smrtonosnu meteorsku kišu. Iste godine, u Aziji osmotrena kometa C/1490 Y1, verovatno izvor meteorskog pljuska kvadrantida.

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 8. 5. - Stjepan Zapolja, ugarski kapetan u Austriji, sklopio u Pragu tajni ugovor sa kraljem Vladislavom.
  • 7. 6. - Deo ugarskog sabora prvog dana izvikao poljskog princa Jana Olbrahta za kralja (bez efekta).
  • 17. 6. - U očekivanju izbora kralja, Ivaniš Korvin sklapa ugovor sa Vladislavljevim pristalicama (da postane kralj Bosne, herceg Slavonije, ban Hrvatske itd.)[2] - delimično ispunjen.
  • lipanj, krajem - Stjepan Zapolja se izjasnio za Vladislava, a velikovaradinski biskup Ivan Filipec potkupio Crnu vojsku u Moravskoj za istog vladara[3] - Ivaniš sa pristalicama beži prema jugu.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • jun/jul - Umro gospodar Zete Ivan Crnojević[4], nasljeđuje ga sin Đurađ (1490-96).
  • 4. 7. - Na Polju kostiju u južnoj Mađarskoj poražene pristalice Ivaniša Korvina, on se sklonio u Pečuh (ubrzo će biti amnestirani).
  • 12. 7. - Mletački Senat dao svoj pristanak da se Đurađ Crnojević oženi Jelisavetom Erico, rođakom mletačkog kotorskog kneza (Đ. C. takođe dobio i dozvolu Porte).
  • 7. 6. - 15. 7. - Ugarski sabor u Pešti bira[5] češkog kralja Vladislava, unuka Alberta II., za vladara (1490-1516); protivkandidati bili Ivaniš Korvin, Maksimilijan I Habsburg i češki princ Jan I Olbracht).
    • Ivaniš će postati slavonski herceg.
    • Srpski despot Đorđe Branković bio za Ivaniša, kao i slavonski velikaši.
  • 31. 7. - Izabrani kralj Vladislav na ugarskoj granici potpisuje inauguralnu diplomu, potvrđuje sporazum sa Ivanišem.
  • 8. 8. - Poljski kraljević Jan Olbraht, brat kralja Vladislava, dopro do Rakoškog polja kod Pešte.
  • 9. 8. - Kralj Vladislav svečano ulazi u Budim.
  • 15. 8. - Herceg Ivaniš Korvin u Budimu sklapa savez sa Vladislavljevim pristalicama.
  • 16. 8. - Nemački kralj Maksimilijan i ruski veliki knez Ivan III sklopili savez - Ivan će napasti Poljsku ako kralj Kazimir bude podržavao nekog od svojih sinova u Ugarskoj[6].
  • 19. 8. - Maksimilijan I povratio varoš Beč od Mađara; posle deset dana će topovima biti primorani na predaju i u tvrđavi.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 8. 10. - Maksimilijan I Habsburški ulazi s vojskom u Ugarsku.
  • ca. listopad - Jan Olbraht opsjeda Košice.
  • 1. 11. - Deo ugarskog plemstva, među kojima i despot Đorđe, priznaje Maksimilijana za kralja (Jakšići i Miloš Belmužević ostali uz Vladislava).
  • 17. 11. - Maksimilijan osvojio Stolni Biograd, njegova vojska poharala grad, pa i crkve i kraljevske grobnice (mnogi hrvatski plemići nakon osvojenja grada prilaze Maksimilijanu).
  • 4. 12. - Maksimilijan se vraća u Austriju (ne može napredovati prema Budimu jer su mu njemački plaćenici zbog nestanka novca otkazali posluh).
  • 19. 12. - Ana Bretonska se preko posrednika udala za rimsko-nemačkog kralja Maksimilijana I što će dovesti do rata sa Francuskom.
  • kraj godine - Okončano ugarsko-tursko primirje.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1490.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. V. Klaić, str. 164
  2. V. Klaić, str. 166
  3. V. Klaić, str. 169
  4. Istorija Crne Gore, str. 336
  5. V. Klaić, str. 164-169
  6. V. Klaić, str. 176
  7. V. Klaić, str. 174