Kašupski jezik

Izvor: Wikipedia
kašupski jezik
Kaszëbsczi
Države  Poljska
Regija Pomeranija
Broj govornika 53.000
Porodica indoevropski
Službeni status
Zvaničan neki okruzi vojvodstva Pomorje (Poljska)
Reguliše niko
Jezički kodovi
ISO 639-1 nema
ISO 639-2 csb
ISO 639-3 csb

Kašupski jezik (originalno: kaszëbsczi jãzëk, Kaszëbë, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa; poljski: Język kaszubski, nemački: Kaschubische Sprache) je zapadnoslovenski jezik, koji je maternji za oko 53.000 ljudi južno i zapadno od Gdanjska na baltičkoj obali Poljske. Jezik razume 250.000 do 300.000 ljudi.

Govornici nemaju status nacionalne, već jezičke grupe. Reč kašub potiče od -{kassub}-, što je tradicionalni ogrtač članova ove zajednice.

To je jedini živi pomeranijski jezik, dok su ostali: polapski, slovinski, ili staropomeranijski, jezici slovenskih plemena oko reke Odre, već nestali. Kašupski i slovinski jezik su veoma slični.

Kašupski je najbliskiji poljskom jeziku, sa kojim deli veći deo rečnika, gramatike i načina tvorbe reči. Najvažnije razlike u odnosu na poljski su ostaci staropruskog jezika, pozajmljenice iz nemačkog (oko 5 %), i pravila akcenta. Karakteristika kašupskog je inverzija susednih fonema u odnosu na slovenske jezike: recimo kašupski -{gard}- (grad, tvrđava) je u poljskom -{gród}-.

Istorija kašupskog jezika[uredi - уреди]

mini|200p|levo|Kašupska zastava

Od 15-og veka kašupski se zapisuje latiničnim alfabetom i po pravilima poljske ortografije. Standardizacija nikada nije sprovedena, tako da pisci pišu u sopstvenim dijalektima. Najpoznatiji pisac na kašupskom bio je Florijan Čejnova (19. vek).

Sa poljske tačke gledišta, kašupski je oduvek smatran dijalektom poljskog jezika. Argumenti za ovo su jezička bliskost i činjenica da su se govornici ovog jezika uvek izjašnjavali kao Poljaci. Kašupski danas funkcioniše kao dijalekt, odnosno za usmenu komunikaciju, a manje kao pisani jezik. Zvanični jezik je i u kašupskim oblastima poljski.

U novije vreme, poljska država pomaže opstanku kašupskog jezika kroz medije i školstvo (osnovne i srednje škole).

Primer jezika[uredi - уреди]

Molitva Bogu (Očenaš) na kašupskom:

-{Òjcze nasz, jaczi jes w niebie,
niech sã swiãcy Twòje miono,
niech przińdze Twòje królestwò,
niech mdze Twòja wòlô
jakno w niebie tak téż na zemi.
Chleba najégò pòwszednégò dôj nóm dzysô
i òdpùscë nóm naje winë,
jak i më òdpùszcziwómë naszim winowajcóm.
A nie dopùscë na nas pòkùszeniô,
ale nas zbawi òde złégò. Amen
}-

Spoljašnje veze[uredi - уреди]

Slavenski jezici
Istočnoslavenski bjeloruski | staroruski † | staronovgorodski dijalekt † | ruski | istočnorusinski | starobjeloruski † | ukrajinski
Zapadnoslavenski češki | kašupski | knaanski † | donjolužičkosrpski | zapadnorusinski | polabski † | poljski | pomorjanski † | slovački | slovinački † | šleski | gornjolužičkosrpski
Južnoslavenski banatskobugarski | bosanski | bugarski | gradišćanskohrvatski | crkvenoslavenski | hrvatski | makedonski | moliškohrvatsko narječje | crnogorski | prekmurski | rezijanski | starocrkvenoslavenski † | srpski | srpskohrvatski | slavenski (Grčka) | slovenski
Ostali praslavenski † | russenorsk † | slavenosrpski †
Izumrli jezici