Jabukovac (Negotin)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Disambig.svg Za ostale upotrebe, v. Jabukovac.


Jabukovac (Negotin)
Osnovni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Borski
Opština Negotin
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 1884
Geografija
Koordinate 44°20′34″N 22°22′30″E / 44.342666°N 22.375°E / 44.342666; 22.375
Nadmorska visina 193 m
Jabukovac is located in Srbije
Jabukovac
Jabukovac
Jabukovac (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 19304
Pozivni broj 019
Registarska oznaka BO


Koordinate: 44° 20′ 34" SGŠ, 22° 22′ 30" IGD

Jabukovac je naselje u opštini Negotin u Borskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1884 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2988 stanovnika). Do 1965, godine je ovo naselje sedište Opštine Jabukovac koju su činila naseljena mesta: Dupljane, Jabukovac, Malajnica, Plavna, Šarkamen, Štubik, Urovica i Vratna. Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Negotin.

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Jabukovac se nalazi severozapadno od negotinske nizije. Nalazi se na nadmorskoj visini od 220 m između atara Dupljana i Male Kamenice na istoku, Urovice na severoistoku, Vratne na severu i sela Štubika i Malajnice na jugu.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Crkva u Jabukovcu

Selo Jabukovac, prema legendi, nastalo je oko „sto godina posle kosovske bitke“. Ova legenda ima i naučne potpore, jer se Jabukovac prvi put pominje u potpisu iz 1530. godine, kada ima 10 kuća. Selo tada pripada fetislamskoj nahiji. Fetislam, grad u neposrednoj blizini Kladova, je osnovao Sulejman Veličanstveni 1542. godine, a znači u prevodu „zaštitnik Islama“.

Prema kazivanjima, selo je osnovao „neki Marko“, prebeg iz Prizrena, sa sinovima Bankom i Bogojem, naselivši se pored neke jabuke. Prema tome su Bankovići i Bogojevići najstarije porodice u selu.

U Jabukovcu se 27. jula 2007. godine, dogodilo najveće masovno ubistvo u modernoj istoriji Srbije kada je Nikola Radosavljević (39) hicima iz lovačke puške ubio devet meštana sela, a dvoje ranio.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Ulica u Jabukovcu

U naselju Jabukovac živi 1606 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,9 godina (46,5 kod muškaraca i 49,2 kod žena). U naselju ima 712 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,64.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Stanovnici Vlasi se dele na Ungurjane (došli iz Erdelja i okoline) i Carane (došli iz Rumunije kao zemljoradnici).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1948. 4550 [1]
1953. 4592
1961. 4491
1971. 3886
1981. 3485
1991. 2988 2414
2002. 2756 1884
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
1504 79.83%
Vlasi
  
268 14.22%
Rumuni
  
32 1.69%
Jugosloveni
  
4 0.21%
Hrvati
  
1 0.05%
nepoznato
  
58 3.07%


Preuzeto iz Istorijskog arhiva Negotin[uredi - уреди | uredi izvor]

Jabukovac je ratarsko-stočarsko seosko naselje zbijenog tipa udaljeno 28 km severozapadno od Negotina. Smešteno je na prosečno 176 metara nadmorske visine, na dolinskim stranama Skočke reke, leve pritoke reke Zamne. Severna geografska širina naselja je 44o 20’56” istočna geografska dužina 22o 22’ 50”, a površina atara 9.729 hektara. Do ovog naselja se može stići asfaltnim putem od Negotina preko Jasenice i Štubika ili putem Negotin-Kladovo preko naselja Dupljane. O postanku naselja postoje dva tumačenja - po prvom ga je krajem 15. veka „pored neke divlje jabuke“ zaselila jedna porodica iz okoline Prizrena, a po drugom da su ga naseli „još u tursko vreme“ stanovnici turskog utvrđenja Dud koje se nalazilo na obali Dunava. Prvi put se Jabukovac pominje u turskim popisima 16. veka (1530 - 10 kuća, 1586 - 17 kuća), zatim na austrijskim kartama početkom 18. veka pod imenom Jabukonjiz (1736 - 34 kuće) i kasnije u 19. veku (1846 – 390 kuća, odnosno 1866 – 578 kuća). Današnje naselje je podeljeno na četiri kraja (Boronga, Donji, Osoje i Dudasko brdo) i više grupa rodovskih kuća. Nakon Prvog svetskog rata u njemu su živele sledeće porodice: Bogoješti, Bankulešti i Lulalešti (slava sv. Jovan), Borange, Stanešti, Vuješti, Belegešti i Nikešti (slava sv. Arhanđeo), Đoćešti (slava sv. Nikola), Đogešti (slava sv. Arhanđeo), Brankulešti (slava sv. Nikola), Andriješti (slava sv. Arhanđeo), Mamaljigešti i Gorešti (slava Petkovica), Stojkočešti (slave sv. Arhanđeo i Petkovica), Gipsari (slava sv. Arhanđeo), Radomirešti i Bobarešti (slava Petkovica), Pavlići i Puljeci (slava sv. Arhanđeo), Busjoci (slava Petkovica), Mamanešti (slava sv. Arhanđeo), Klisurešti i Korencešti (slava Petkovica), Đenovešti (slava sv. Nikola), Urdešti (slava Petkovica), Krtorešti (slava sv. Nikola), Barbucešti (slava sv. Arhanđeo), Bubulješti (slava sv. Arhanđeo), Olarešti (slava Petkovica), Njegoicešti (slava sv. Arhanđeo), Kikidžešti (slava Petkovica), Porkarešti (slava sv. Arhanđeo), Kazimirovići (slava sv. Jovan), Dobrivoješti, Velkulješti, Trikešti, Kećešti i Filčešti (slava Đurđevdan), Merćešti, Živešti i Blendešti (slava Đurđevdan), Rkulješti (slava sv. Alimpije), Gurenešti (slava sv. Stevan), Ognjanovići (slava sv. Luka), Pulekići (slava Petkovdan),Stanesići Savkovići, Živkovići i Matići (slava sv. Vrač), Srbulovići (slava Petkovdan), Krajtarovići (slava Petkovica), Tujkešti, Janožešti, Kiriđešti, Golumbešti i Vikešti (slava Mala Gospojina), Tanasešti (slava sv. Nikola), Babajelji (slava Petrovdan), Petrikešti (slava sv. Arhanđeo), Trokešti (slava sv. Arhanđeo), Pupušon (slava sv. Arhanđeo), Jovanovići (slava sv. Alimpije), Petrovići (slava sv. Nikola), Milojkovići (slava Petkovica), Ristići (slava sv. Alimpije) i Grozdići (slava Mala Gospojina). Antropogeografskim i etnološkim izučavanjima svrstano je u vlaška naselja. Zavetina Jabukovca je Spasovdan, dok je crkva u naselju posvećena Vaznesenju Gospodnjem podignuta 1869. godine. Tokom svog razvoja naselje je imalo tri crkve - staru „od slabog materijala“ koju su zapalili Turci, drugu za vreme vlade dinastije Obrenović, i treću podignutu 1914. godine. Stanovništvo Jabukovca je pravoslavno, prilikom popisa nacionalno se izjašnjava kao srpsko i uglavnom se bavi ratarstvom i stočarstvom. Godine 1921. Jabukovac je imalo 443 kuća i 7.948 stanovnika, 1948. – 1118 kuća i 4.550 stanovnika, a 2002. godine 1.312 kuća i 1.865 stanovnika. Po popisu iz 1981. godine na privremenom radu u inostranstvu iz ovog naselja naslazio se 461 stanovnik. Od 1890. do 1947. godine bio je sedište sreza, a do 1965. godine sedište opštine Jabukovačke. Osmorazredna osnovna škola u naselju postoji od 1846. godine. Školske 2006/2007. godine imala je 153 učenika. Zemljoradnička zadruga u Jabukovcu osnovana je 1899. godine, elektrifikacija naselja urađena 1959. godine, Dom kulture izgrađen 1950. godine, a vodovod izgrađen 1978. godine. Asfaltni put i telefonske veze sa svetom Jabukovac dobija 1979. godine. U Jabukovcu postoji i Dobrovoljno vatrogasno društvo, Fudbalski klub „Polet“ (osnovan 1963. godine) i Kulturno-umetničko društvo „Floričika“ (osnovano 1970. godine).

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]


Naseljena mesta opštine Negotin

Aleksandrovac • Braćevac • Brestovac • Bukovče • Veljkovo • Vidrovac • Vratna • Dupljane • Dušanovac • Jabukovac • Jasenica • Karbulovo • Kobišnica • Kovilovo • Mala Kamenica • Malajnica • Miloševo • Mihajlovac • Mokranje • Negotin • Plavna • Popovica • Prahovo • Radujevac • Rajac • Rečka • Rogljevo • Samarinovac • Sikole • Slatina • Smedovac • Srbovo • Tamnič • Trnjane • Urovica • Crnomasnica • Čubra • Šarkamen • Štubik