if....

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
if....
Režija Lindsay Anderson
Producent Lindsay Anderson
Michael Medwin
Scenario David Sherwin
sinopsis: David Sherwin
John Howlett
Uloge Malcolm McDowell
Richard Warwick
Christine Noonan
David Wood
Robert Swann
Peter Jeffrey
Muzika Marc Wilkinson
Fotografija Miroslav Ondrícek
Montaža David Gladwell
Studio Memorial Enterprises
Distribucija Paramount Pictures
Datum(i) premijere
19. decembar 1968 (1968-12-19)
Trajanje 111 min.
Zemlja  Ujedinjeno Kraljevstvo
Jezik engleski
latinski
Budžet 500.000 $[1]
Bruto prihod 2,3 mil. $ (rentals)[2]

if.... (sh. ako.... ili kad bi....) je britanski igrani film snimljen 1968. godine u režiji Lindsaya Andersona, poznato kao najuspješnije ostvarenje u njegovoj filmografiji i kao jedan od najeksplicitnijih odraza tadašnjih burnih društveno-političkih zbivanja na svjetsku kinematogarfiju.

Radnja je smještena u elitni engleski internat gdje vlada stroga hijerarhija ne samo između učenika i nastavnika, nego i među samim učenicima gdje stariji učenici zlostavljaju mlađe i koriste ih kao sluge. Protagonisti, koje tumače Malcolm McDowell, Richard Warvick i David Wood su trojica učenika čije povremeno neovlašteno napuštanje škole i sitni nestašluci dovedu do okrutnog kažnjavanja od strane starijih kolega, te ih na kraju potaknu da se protiv represivnog sistema pobune koristeći vatreno oružje.

if.... se temeljio na scenariju Davida Sherwina koji je, pak, inspiraciju bio pronašao u vlastitim iskustvima učenika internata Tonbridge School u Kentu. Režija je originalno bila ponuđena američkom sineastu Nicholasu Rayu, koji je, pak, bio prisiljen odbiti zbog vlastitih problema s mentalnim zdravljem. Anderson, koji ga je zamijenio, uspio je nagovoriti svoju nekadašnju školu Cheltenham College da mu posluži kao lokacija. Pri režiji filma je veliku inspiraciju pronašao u Nula iz vladanja, klasičnom filmu francuskog režisera Jeana Vigoa sa kojim dijeli temu i stil. Posebnu je pažnju izazvalo naizmjenično korištenje crno-bijelog i filma u boji, koji je Anderson kasnije objasnio tehničkim i financijskim razlozima.

Nakon premijere je if.... izazvao pažnju i time da je, poput mnogih tadašnjih filmova, koristio kolaps dotadašnjih cenzorskih standarda da prikaže donedavno "problematične" sadržaje. Osim scena golotinje, u filmu je u oči upao i eksplicitni prikaz homoseksualnosti među učenicima. Britanski cenzorski odbor je filmu dao najstroži rejting X, ali manje zbog toga, a više što su se likovi i zaplet smatrali "subverzivnim", odnosno što je internat shvaćen kao alegorija britanskog establišmenta i društvenog poretka, odnosno pobuna učenika kao komentar na slične događaje među studentima širom tadašnjeg svijeta. Kada je sljedeće godine prikazan na Kanskom festivalu, doživio je veliki uspjeh i osvojio Zlatnu palmu.

if.... se pokazao uspješnim i za mladog McDowella koji je privukao pažnju Stanleya Kubricka te tako osigurao angažman za ulogu Alexa u znamenitom filmu Paklena naranča. Ulogu učenika Micka Travisa je, pak, ponovio u još dva Andersonova filma - O Lucky Man! i Britannia Hospital koji čine posebnu trilogiju, iako se ne smatraju nastavcima u najpreciznijem smislu riječi.

Uloge[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Alexander Walker, Hollywood, England, Stein and Day, 1974 p402
  2. "Big Rental Films of 1969", Variety, 7 January 1970 p 15

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]