Katolički crkveni redovi

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Crkveni redovi)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Crkveni redovi
El Greco: Franjo Asiški osnivač Franjevačkog reda
El Greco: Franjo Asiški osnivač Franjevačkog reda
Denominacija Katolička crkva

Crkveni redovi su redovničke zajednice (organizacije) karakteristične za Katoličku crkvu.[1] Sve redovničke zajednice, bilo da su muške ili ženske, žive po pravilima - regulares, ali ih od crkvenih redova dijeli to - što članovi reda prije zaređenja moraju položiti tri zavjeta na siromaštvo, poslušnost i čistoću.[2]

Gotovo svi Crkveni redovi po pravilu nose ime po svom osnivaču, koji im je odredio ciljeve, red i stil života. [3] Sve redovnike može se okvirno podijeliti na - monahe (eremite, pustinjake), koji žive odvojeni jedni od drugih i od društva i cenobite koji koji žive zajedno po samostanima i aktivni su u društvu.

Neku granicu između njih teško je povući, ali ih se može razlikovati po odjeći.[3]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Gotovo od samih početaka kršćanstva ima pojedinaca, koji zaneseno slijede liniju prvih Isusovih sljedbenika - apostola, spremnih da ostave sve radi vjere. Oni su na početku odlazili da žive kao pustinjaci po egipatskoj i sinajskoj pustinji. Kad im je broj porastao, počeli su se udruživati u cenobitske zajednice koje su obilježile period od od 3. do 5. vijeka.[3] Sveti Vasilije (331.-79.) iz Cezareje tokom 4. vijeka piše prva pravila za cenobite pa tako u 5. vijeku nastaju prve redovničke - monaške zajednice. Nešto kasnije je sličnu stvar po uzoru na njega na Zapadu napravio sv. Benedikt.[1]

Po Istočnoj Evropi i Orijentu kaluđeri žive i danas po pravilima koje im je napisao sv. Vasilije početkom 4. vijeka, i gotovo se ništa nije promjenilo u načinu njihove organizacije i života. Tako nepromjenjivi Istok i danas pokazuje današnjim redovnicima, kako su živjele njihove kolege u prvim vjekovima kršćanstva.[1]

Za razliku od tog na Zapadu se pojavilo čitav niz novih redovničkih zajednica i pokreta, i to svako malo kad se raspada jedan društveni ili kulturni sistem, kao reakcija na postojeće stanje u samom redovništvu ili u društvu i kao traženje novih rešenja. Tako u 11. vijeka nastaju reformatorski pokreti unutar prvog i najstarijeg Benediktinskog reda - Kartuzijanci 1084. i Cisterciti 1098., koji su kasnije još jednom reformirani kao Trapisti 1663. U 12. vijeku nastaje nekoliko redova na osnovu pravila sv. Avgustina i čitav niz Viteških redova kojima je bio cilj oslobođenje Svete Zemlje od Arapa: Hospitalci - Ivanovci, Templari, Teutonski vitezovi, koji su kasnije udruženi u Malteški red.[1]

Tokom 13. vijeka nastaje nekoliko - prosjačkih redova (ispravnije bi ih bilo zvati - propovjednički, jer su zato osnivani), koji se uključuju u život novoosnovanih evropskih gradova i tako formiraju prekretnicu od pustinjačkog prema puno društvenijem životu redovnika, takvi su; Franjevci (1208.), Karmelićani (1210.), Dominikanci (1215.) i Augustinci (1256.)[1]

U Novom vijeku nastaju Teatinci (1524.), Barnabiti (1530.) i Jezuiti (1540.) a tokom 18. vijeka rađa se nekoliko karitativno-prosvjetiteljskih redova kao Pasionisti (1741.), i Redemptoristi (1732.). Tad se ponovno bude i obnavljaju Oratorijanci. i Lazaristi, a polovicom 19. vijeka. nastaju Salezijanci.[1]

Ženski redovi[uredi - уреди | uredi izvor]

Uz muške gotovo posvuda nastajale su i ženske redovničke zajednice, kao Benediktinke ili Klarise, a kasnije se sve više zaređuju kao Sestre milosrdnice (1633.) ili Kćeri Božje ljubavi (1868).[3]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Religious Life" (engleski). New Advent. http://www.newadvent.org/cathen/12748b.htm. pristupljeno 28.3. 2018. 
  2. "Structure of the church" (engleski). Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Roman-Catholicism/Structure-of-the-church#ref479196. pristupljeno 28.3. 2018. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 "Redovi u Katoličkoj crkvi" (hrvatski). Franjevački samostan Zemun. http://solair.eunet.rs/~frazemun/redovi.htm. pristupljeno 28.3. 2018. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]