1695

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ovo je članak o godini 1695.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 16. vijek17. vijek18. vijek
Decenija: 1660-e  1670-e  1680-e  – 1690-e –  1700-e  1710-e  1720-e
Godine: 1692 1693 169416951696 1697 1698
1695. po kalendarima
Gregorijanski 1695. (MDCXCV)
Ab urbe condita 2448.
Islamski 1106–1107.
Iranski 1073–1074.
Hebrejski 5455–5456.
Bizantski 7203–7204.
Koptski 1411–1412.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1750–1751.
Shaka Samvat 1617–1618.
Kali Yuga 4796–4797.
Kineski
Kontinualno 4331–4332.
60 godina Yin Drvo Svinja
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11695.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1695 (MDCXCV) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.


  • Veoma hladna i kišovita godina: Engleska, Francuska (vino se smrzavalo u čašama u Versaju), Nemačka (Bodensko jezero sasvim zaleđeno), Baltik (Velika estonska glad).

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 2. - Mustafa II je novi osmanski sultan (do 1703).
  • 21. 2. - Morejski rat: nakon što je osmanska flota dva puta (9. i 19. 2.) porazila Mlečane, ovi napuštaju Hios u velikoj konfuziji i gubicima[1]. Sultan nakon ovoga zabranjuje katoličkim misionarima da se obraćaju njegovim podanicima, već samo evropskim trgovcima[2].
  • 4. 3. - Privilegija Leopolda I., preko Ugarske kancelarije: priznato preuređenje SPC u Habsburškoj monarhiji (potvrđeni episkopi), Srbi pravoslavci oslobođeni od desetka katoličkoj crkvi, potvrđena im sloboda veroispovesti[3].
  • 9. 3. - Dvorski ratni savet poverava generalu Hajsleru da se srpski vojnici podrede nemačkim generalima i udalje od patrijarha Arsenija i podvojvode Monastirlije[4].
  • 20. 3. - Dvorski ratni savet na zahtev Ludviga Badenskog naredio regrutaciju još nekoliko hiljada Srba za zapadni (francuski) front, 1. jula se traži još jedna regimenta[5].

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • april - Engleski parlament odlučio da ne obnavlja zakon iz 1643. koji je zahtevao cenzuru štampe (prva zemlja bez cenzure?).
  • proljeće - Hrvatski sabor zaključio da, pod pretnjom kazne od sto forinti, vlastelin mora vratiti odbjeglog kmeta njegovom gospodaru[6]. Iste godine Sabor propisuje vrstu tkanine za odijevanje neplemića, zbog porasta odlijevanja novca[7].
  • jun - Turci pokušavali da se iskrcaju na Peloponez, kod Argosa i Monemvasije, ali odbijeni s velikim gubicima[8].
  • jun - Erdödyjevi izgubili čast kostajničkog kapetana - počinje spor da li će ban ili petrinjski kapetan upravljati ovom kapetanijom[9]. Petrinjski zapovednici počinju podbunjivati Srbe[10].
  • 29. 6. - Episkop Savatije Ljubibratić priznat za vjerskog starješinu pravoslavnih u mletačkoj srednjoj i sjevernoj Dalmaciji[11].

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - Posle par meseci opsade, Velika alijansa povratila Namur od Francuza.
  • 7. 9. - Pirat Henry Every opljačkao mogulski brod sa blagom Ganj-i-Sawai - šteta za anglo-mogulske odnose, engleske vlasti ponudile nagradu za hvatanje. Poginuo pirat Thomas Tew.
  • septembar - Sultanova vojska povratila Lipovu.
  • septembar - Turci beogradskog Džafer-paše uspeli osvojiti Titel, stradao komandant Prodan Šteta sa 800-1000 branitalja, saski izbornik Fridrih August se samovoljno povukao iz Arada u Segedin[13]; grof Štaremberg ubrzo povratio Titel[12].
  • 18. 9. - Mletačka flota poražena kod Zeytinburnua.
  • 25. 9. - Bitka kod Lugoša je velika turska pobeda - maršal Federico Veterani uhvaćen i pogubljen, komandant Srpske milicije Antonije Znorić poginuo. Turci zauzeli Lugoš i Karansebeš, sultan se početkom novembra vraća u Carigrad[13][12].

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • oktobar, početkom - Većinski srpsko odeljenje zauzima Šabac, Raču i Kupinovo[12].
  • 8. 10. - Car Lepold izdao zaštitno pismo gradu Satmaru - nakon žalbi građana zabranjeno naseljavanje Srba i Grka u gradu, kojima je dozvoljeno trgovanje samo istočnjačkom robom[14].
  • 14. 11. - Hrvatski sabor potvrdio svojim zaključkom prošlogodišnji carev Odvjetnički statut, čime ovaj postaje zakon i u Hrvatskoj.
  • 6. 12. - Totalno pomračenje Sunca: senka kreće iz istočne Hercegovine, zatim preko Crne Gore, Metohije itd. - totalitet tu traje svega nekoliko sekundi[15].
  • 20. 12. - Petar Veliki postavio Kozmu Nefimonova za svog poslanika u Beču, s ciljem sklapanja antiturskog saveza[12].

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Hrvatskom saboru priznato pravo na područje između Kupe i Une, uprkos protivljenju Komore[16].
  • Monah Mihailo Račanin se žali na stanje Srba[17]. Već ove godine ima ideja za seobu u Rusiju[4].
  • Počinje izdavanje Baylovog "Povijesnog i kritičkog rječnika" (do 1697).
  • U Vlaškoj izgrađen manastir Sinaja, u blizini nastaje i grad Sinaja.
  • U osmanskom carstvu uveden sistem malikâne, doživotnih sakupljača poreza.
  • Na Floridi završena španska tvrđava Castillo de San Marcos, najstarije zidano utvrđenje u kontinentalnim SAD.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1695.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Setton, 395
  2. Gábor Ágoston; Bruce Alan Masters (1 January 2009). Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing. str. 239–. ISBN 978-1-4381-1025-7. http://books.google.com/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA239. 
  3. Istorija s. n. III-1, 562
  4. 4,0 4,1 4,2 Veselinović, Rajko L. Од Велике сеобе до смрти патријарха Арсенија III Чарнојевића (1706). rastko.rs
  5. Istorija s. n. III-1, 563
  6. Historija n. J., 1006
  7. Historija n. J., 1014
  8. Setton, 396, fusnota
  9. Historija n. J., 1026-7
  10. Istorija s. n. IV-1, 63-4
  11. Komar, dr Goran Ž. Planinska sela Dračevice pod vlašću Venecije 1687-1797. rastko.rs
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Istorija s. n. III-1, 564
  13. 13,0 13,1 Popović, Dušan J. Напуштање Србије и Београда, догађаји непосредно после Сеобе. rastko.rs
  14. Istorija s. n. III-1, 563-4
  15. Total Solar Eclipse of 1695 December 06, NASA
  16. Historija n. J., 1005
  17. Ćorović, Vladimir. Srbi u Ugarskoj. rastko.rs
Literatura