Novruz

Izvor: Wikipedia
Položaj Zemlje u odnosu na sunčeve zrake u vrijeme ravnodnevnice (ekvinocija)
Simbolički reljef Norwuza u Perzepolisu koji prikazuje zodijake bika i lava
Stol Haft-Sin u Teheranu, sa sedam predmeta koji simboliziraju Novruz

Novruz (perz. نوروز: noʊruz, „novi dan“) je iranski tradicionalni blagdan Nove godine.

Slave ga svi iranski narodi i drugi narodi usko vezanih uz iransku kulturu. Običaj slavljenja Norwuza proširio se na mnoge krajeve svijeta, uključujući dijelove središnje i južne Azije, sjeverozapadne Kine, poluotok Krim, te na Balkan.

Novruz označava prvi dan proljeća i početak godine prema iranskom kalendaru. Počinje proljetnom ravnodnevnicom (ekvinocijem) koja je najčešće 21. ožujka, odnosno dan ranije ili kasnije, ovisno o točki promatranja. Obilježavanje Novruza datira prije islamskog razdoblja, a korjene vuče iz doba antičkog Irana. To je važan zoroastrijski blagdan koji ima veliko značenje među modernim zoroastrijcima u Iranu. Trenutak kada Sunce ekliptički presijeca nebeski ekvator precizno se izračunavaju svake godine, a običaj među iranskim obiteljima je skupljanje i promatranje tog događaja.

Od ahemenidskog doba službena nova godina počinjala je danom kada Sunce napusti zodijak Ribe, odnosno kada uđe u zodijak Ovna, što označava ravnodnevnicu ili ekvinocij. Židovski festival Purim najvjerojatnije je preuzet od iranskog Novruza[1], koji je također snažno utjecao i na tradicije Ismailije, Alavita[2], Alevita, te Bahá'íja[3].

Naziv Novruz prvi se put spominje u perzijskim zapisima u 2. stoljeću pne., no obilježavan je još u doba vladavine iranske dinastije Ahemenida (648.-330. pne.), kada su narodi iz brojnih satrapija Perzijskog Carstva dolazili predati darove perzijskom vladaru. Simbolika Novruza prikazana je na reljefima Darijeve apadane u Perzepolisu, na kojima lav proždire bika.

Države[uredi - уреди]

Novruz se slavi u sljedećim državama kao državni praznik:

Poveznice[uredi - уреди]

Izvori[uredi - уреди]

  1. Judaizam (Britannica enciklopedija)
  2. Alaviti (Looklex)
  3. Baha'i kalendar
  4. "Iran (Islamic Republic of) 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=85. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  5. "Afghanistan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=193. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  6. "Albania 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=2. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  7. "Azerbaijan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=16. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  8. "Iraq 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=84. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  9. "Kazakhstan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=92. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  10. "Kyrgyzstan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=94. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  11. "Tajikistan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=171. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  12. "Turkmenistan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=179. pristupljeno 06. 04. 2010.. 
  13. "Uzbekistan 2010 Bank Holidays". Bank-holidays.com. http://www.bank-holidays.com/holidays.php?annee=2010&id_pays=129. pristupljeno 06. 04. 2010.. 

Eksterni linkovi[uredi - уреди]