Stanislav Govoruhin

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Stanislav Govoruhin
režiser, glumac, scenarist, producent
Biografske informacije
Rođenje Stanislav Sergejevič Govoruhin
29. ožujka 1936.
Rusija Bereznjiki, Rusija
(tada  Sovjetski Savez)
Smrt 14. lipnja 2018.
Rusija Barviha, Rusija
Počivalište groblje Novodevičij
Rusija Moskva, Rusija
Djeca Sergej Govoruhin (1961–2011; sin)
Religija pravoslavlje
Profesionalne informacije
Zanimanje režiser, glumac, scenarist, producent
Opus
Djelatni period 1964.2015.
Znamenita djela

Stanislav Sergejevič Govoruhin (ruski: Станислав Сергеевич Говорухин; Bereznjiki, 29. ožujka 1936.Barviha, 14. lipnja 2018.) bio je sovjetski i ruski filmaš – režiser, glumac, scenarist, producent – i političar. Govoruhin je bio jedan od najvažnijih sovjetskih i ruskih filmaša, a njegova karijera trajala je više od pola stoljeća; njegovi filmovi su često sadržavali detektivske ili pustolovne zaplete. Godine 2006., imenovan je Narodnim umjetnikom Ruske Federacije.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rodio se 1936. godine u industrijskom gradu Bereznjikiju, kao vanbračno dijete Sergeja Georgijeviča Govoruhina i Praskovje Afansijevne Glazkove. Njegov otac je bio kozačkog porijekla te je uhapšen i protjeran na Sibir, gdje je i umro 1938. godine, u sklopu Sverdlovljeve dekosakizacije. Njegova majka bila je krojačica koja se od Govoruhina razvela prije Stanislavljeva rođenja te se brinula o njegovoj sestri Inesi i njemu. Karijeru je započeo 1958. godine kao geolog, ali je nakon posla u televizijskom studiju u Kazanju upisao Gerasimovljev institut za kinematografiju i odlučio se posvetiti filmu.

Govoruhin je bio izrazito svestran filmaš, a tokom pola stoljeća karijere se najviše bavio režijom, mada je bio i glumac, producent te scenarist. Filmsku karijeru obilježila mu je plodna i dugotrajna suradnja s Odeskim filmskim studijom, koji producirao neke od njegovih najvažnijih filmova, kao što su Vertikalj (1967.), danas kultni kasnosovjetski film Mesto vstreči izmenjit neljzja (1979.), ali i prvi sovjetski triler, Desjat negritjat (1987.). Govoruhin je bio jako vezan uz Odesu, gdje je 1979. godine pokrenuo i filmski festival, Odesku alternativu, koji će od naredne godine biti preimenovan u Zlatni vojvoda. Uz to, njegovi su filmovi često bili pustolovnog karaktera, ali i adaptacije zapadnih klasika za mladež, poput filmova Žiznj i udiviteljnji priključenja Robinzona Kruzo (1972.), Priključenja Toma Sojera i Gekljberi Fina (1981.) ili V poiskah kapitana Granta (1985.). Iako je često sam pisao scenarije za svoje filmove, napisao je i nekoliko scenarija za druge režisere, među kojima se posebno ističe akcijsko-pustolovni sovjetski kino hit Pirati XX veka (1980.). Među značajnija glumačka ostvaranja spadaju mu uloga u Assi (1987.) i filmu Sredi serjih kamnej (1983.).

Kada su Gorbačovljeve reforme – glasnost i perestrojka – krajem 80-ih uzele maha u Sovjetskom Savezu, Govoruhin se sve više posvećivao politici, a sve se manje bavio filmom. Postao je jedan od vođa Demokratske partije Rusije, a 1990. godine je snimio izrazito kontroverzni dokumentarac Tak žit neljzja, koji je snažno kritizirao sovjetsko društvo;[1][2] iako su kritičari dotad mahom ignorirali njegove radove, za ovaj je film dobio Nagradu Nika za najboljeg režisera.[3] U to je doba snimio i vrlo opsežan intervju s disidentom i nobelovcem, Aleksandrom Solženjicinom.[4] Po raspadu Sovjetskog Saveza, Govoruhin je od 1993. godine bio zastupnik u Dumi, s tim da je sredinom 90-ih godina promijenio svoja dotad demokratska uvjerenja te se priključio komunističkoj oporbi protiv Borisa Jeljcina; godine 2000. sudjelovao je i na predsjedničkim izborima.

Krajem 90-ih se aktivno vraća filmu, glumeći Andreja Streljvoca u detektivskom serijalu Ženskaja logika i režirajući film Vorošilovskij strelok (1999.). Iako nije bio plodan kao u vrijeme Sovjetskog Saveza, Govoruhin je i u ovom periodu snimio nekoliko značajnijih filmova, među kojima se ističu Artistka (2007.) i V stilje jazz (2010.). U ovom periodu pridružio se Ujedinjenoj Rusiji te je postao aktivni pobornik Vladimira Putina.

Govoruhin se ženio dva puta; njegov sin bio je poznati ratni dopisnik i autor dokumentaraca, Sergej Govoruhin (1961–2011). Bio je strastveni igrač šaha, kog je znao igrati i tokom snimanja svojih filmova (i to sam sa sobom),[5] a tokom 90-ih godina se aktivno posvetio slikanju pejsaža. Preminuo je 14. lipnja 2018. godine od duge i teške bolesti;[6][7] pokopan je na moskovskom groblju Novodevičij.[8][9]

Filmografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Tehnički angažman[uredi - уреди | uredi izvor]

Godina Film Angažman Napomene
Režija Scenarij Produkcija
Aptekarša Da Kratkometražni film
Vertikalj Da Korežiser s Borisom Durovim
Denj angela Da
Beljij vzriv Da Da
Žiznj i udiviteljnji priključenja Robinzona Kruzo Da
Kontrabanda Da Da
Veter «Nadeždi» Da Da
Mesto vstreči izmenjit neljzja Da
Pirati XX veka Da Režirao Boris Durov
Vtorženie Da Režirao Viljen Novak
Priključenja Toma Sojera i Gekljberi Fina Da Da Televizijski film
V poiskah kapitana Granta Da Da
Tajnji madam Bong Da Režirao Stepan Pučinjan
Desjat negritjat Da Da
Vrizgi šampanskogo Da Da
Tak žit neljzja Da Da Dokumentarni film
Rosija, kotoruju mi poterjalji Da Da
Aleksandr Solženjicin Da Da Dokumentarni film
Velikaja kriminaljnaja revoljucija Da Da
Podmoskovnie večera Da Režirao Valerij Todorovski
Čornaja vualj Da Režirao Aleksandar Proškin
Vorošilovski strelok Da Da
Ruski bunt Da Režirao Aleksandar Proškin
Blagoslovite ženščinu Da
Šahmatist Da Televizijska miniserija; korežiser s Arkadijem Kordonom
Ne hljebom jedinim Da
Artistka Da
Pasažirka Da Da Da
V ijune 41-go Da Režirao Aleksandar Franskevič
V stile jazz Da Da Da
Weekend Da Da Da
Dnevnik mami pervoklasnjika Da Režirao Andrej Silkin
Tajna tjomnoj komnati Da Režirala Oljga Beljajeva
Konjec prekrasnoj epohi Da Da Da
Na Pariž Da Režirao Sergej Sarkisov (posthumno)

Glumački angažman[uredi - уреди | uredi izvor]

Filmovi
Godina Film Režija Uloga Napomene
Maršal revoljucij Sergej Linkov Aleksandar Kutepov
Vozdravščenie Batterfljaj Oleg Filako Mihail Pavljik
Kombati Vjačeslav Kolegajev General major Televizijski film
Sredi serjih kamnej Kira Muratova Vasjin otac, sudac
Assa Sergej Solovljov Andrej Valentinovič Krimov
Sukinji deti Leonid Filatov Sergej Sergejevič Popov
I vozvraščaetsja veter... Mihail Kaljik Sergej Gerasimov
Ankor, eščo ankor! Petar Todorovski Komdiv
Ka-ka-du Sergej Gurzo, ml. Šef
Opjol i reška Georgij Danjeljija Zosima Petrovič
Miljij drug davno zabitih ljet... Samson Samsonov Mihail Petrovič
Vojna okončena. Zabudjite... Valerij Harčenko (cameo nastup)
Ženskaja logika Razni Andrej Streljcov Serijal od pet televizijskih filmova
Radosti i pečalji maljenjkogo lorda Ivan Popov Grof
Blagoslovite ženščinu Stanislav Govoruhin Komdiv
Ne hljebom jedinim Stanislav Govoruhin Ministar
9 pota Fjodor Bondarčuk Pukovnik
Reportjori Jurij Kara (cameo nastup)
Pasažirka Stanislav Govoruhin Ruski konzul
Ljubov-morkov 3 Sergej Ginzburg General

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]