Petrovac na Mlavi

Izvor: Wikipedia

Petrovac na Mlavi (ćirilično Петровац на Млави) je grad i središte istoimene općina u Republici Srbiji. Nalazi se u Središnjoj Srbiji i pripada Braničevskom okrugu.

Povijest[uredi - уреди]

Grad je sagrađen 1859. godine, po naređenju kneza Miloša Obrenovića koji mu je i dao ime, a na zahtijev mještana sela Svine, po krajinskom vojvodi i kasnije državnom savjetniku Milutinu Petroviću Eri, mlađem bratu Hajduka Veljka Petrovića.


U vreme drugog svetskog rata pobegli smo iz Beograda – ja (kao klinac uoči stupanja u osnovnu školu) sa mojom babom zaustavili smo se u Petrovcu. Stanovali smo kod doktora Vladimira Novaka, rodom iz slavne porodice sa otoka Hvara; njegova supruga bila je ćerka moje babe (odnosno sestra moga oca). Imali su sina Antona (Tonika), četiri godine starijeg od mene. U današnjoj predstavi teško mi je da otkrijem nekada poštovanu lekarsku kuću doktora Novaka. U ratu su glavnu ulogu imali bugarski vojnici, predstavnici pronemačke okupacije. Bili su to nekadašni prosti bugarski seljaci, a njihovi oficiri izigravali su u susretima sa bogatijim predstavnicima Petrovaca poteze nekadašnjeg plemičkog ponašanja; i takvi su navraćali u kuću doktora Novaka, gde su rado upoznavali njegove rodjake, koje su dolazili na kratke posete u bekstvu od teškog rata. Ovde je čak i bugarske vojnike spasavalo vojničko bekstvo do okolnih sela posle svake informacije radio-stanice Beograd da se pribležavaju velike avionske američke grupe koje su nas nadletale pri naletima na rumunske rafinerije. Ulazak sovjetske armije u Bugarsku naterao je bugarske vojnike da nas napuste, ali su ih srpski ćetnici natirali da im predaju svoje oružje – mi smo napustili našu kuću, jer su pretili da će je srušiti. Mene, klinca, prenosio je na rukama preko Mlave mladi dečak iz „četničke armije“. Nekoliko dana živeli smo u okolnim selima. Četnici su Bugare naterali da im predaju svoje oružje i oterali ih iz Srbije (prema tvrdnjama nekih naših poznanika iz Petrovca da su tada Bugare odvukli u okolna brda i tamo ih pobili!). Sećamo se da su Bugari u svojoj bivšoj kasarni ostavili velike količine marmelade - neke od njih rastopile su se po zemlji. Narod je prenosio velike količine mamrmelada u svojim loncima i delio ih po kućama. Rat se završavao dramačnim događajima – svakog dana u našem mestu stupali su vojnici drukčijeg ponašanja: četnici, lu , nemci, partizani („titovci“), rusi... Kod nas je neko vreme stanovao komandant ruske armije, koji je bio azijskog porekla i odbijao votku, pri čemu je ograničavao ludavanje svojih pijanih vojnika. Kod nas je redovno učestvovao u našim ručkovima, pri čemu se privikao na naše svakodavne (,,prodalmatinske,,) običaje da uz jelo pijemo vino (mešano sa običnom vodom). Posle dužeg vremena prihvatio je i on takvo vinsko piće. I dalje je oštro kažnjavao vojnike, koji su posle pića naše seljačke šljivavice napadali mirne stanovnike Petrovca. Naši mladi partizani voleli su Rusiju, a nas, najmlađe, naučili da u našom horu pevamo ruske pesmice. Mene su čak naterali da stanem na visoku stolicu i da na komunističkoj predstavi dirigujem horom, čiji mladi članovi nemaju pojma o ruskom jeziku, ali veselo prepevavaju ruske pesmice. Nova državna vlast naterala je doktora Novaka da se prenese u Požarovac, a sa njim smo se uputili i mi. Njegova rodbina. Njega su ubrzo uhapsili na tvrdnje nekih komunista da se on bavio lečanjem četnika. Njegova žena se setila da je najveću pomoć dao nekom partizanu, koji je umirao u jednom od obližih sela. Ona se jedva setila njegovog imena, tražila ga po celoj Jugoslaviji, a na kraju je slučajno otkrila da je on postao veliki general, u Beogradu. On je spasio doktora Novaka, izvukao ga iz zatvora, ali je od njega zatražio da pređe u novu jugoslovensku vojsku. Postao je doktor-potpukovnik i radio na VMA u Beogradu. (Napisao Ilija Marinković)

Slavni ljudi[uredi - уреди]

  • Dragutin Tomašević, poznati atletičar
  • Željko Dimitrijević, srpski paraolimpijac atletičar bacanje čunja , osvajač olimpijske medalje u Londonu 2012

Stanovništvo[uredi - уреди]

Prema popisu stanovništva iz 2002. godine u gradu živi 7.851 stanovnika.

Etnički sastav 2002.[1]
Narod Stanovnika %
Srbi 7.475 95,21%
Vlasi 57 0,72%
Makedonci 35 0,44%
Hrvati 27 0,34%
Crnogorci 22 0,28%
Romi 21 0,26%
Rumunji 19 0,24%
Jugoslaveni 18 0,22%
ostali 30 0,34%
nepoznato 103 1,31%

[2] Kretanje broja stanovnika

Izvor[uredi - уреди]

  1. 2. Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, veljača 2003, ISBN 86-84433-00-9
  2. 1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, Svibanj 2004, ISBN 86-84433-14-9

Vanjske poveznice[uredi - уреди]