Mlava

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Disambig.svg Za ostala značenja v. Mlava (razvrstavanje).
Mlava
Reka Mlava07.JPG
Mlava u Ribarskoj klisuri kod Žagubice
Lokacija
Države  Srbija
Gradovi Požarevac, Kostolac
Hidrografija
Izvor Vrelo Mlave
kod Žagubice
Ušće u Dunav kod Kostolca i Drmna
Dužina 218 km
Pritoke Vitovnica, Krupaja
Hidrologija
Protok
  – srednji

108 m³/s
Sliv
  – površina

57 830 km²
Transport
Plovnost zadnjih 6,1km

Mlava je reka u Srbiji. Dugačka je 218 km i desna je pritoka Dunava. Izvire u Žagubici iz vrela a uliva se u Dunav kod rudarskog basena "Drmno" i TE Kostolac B.

Nastanak[uredi - уреди | uredi izvor]

Mlava nastaje kao Tisnica u Kučajskim planinama u istočnoj Srbiji, pod vrhom Veliki Krš. Reka teče na sever i protiče pored istočnih padina planine Beljanica, kroz skoro nenaseljeno područje. Nakon što stigne do Homolja, u Tisnicu se na visini od 320 metara uliva jako Žagubičko vrelo i od te tačke reka je nadalje poznata kao Mlava. Mereći od Žagubičkog vrela, reka je dugačka 182 km.

Gornji tok[uredi - уреди | uredi izvor]

Mlava na početku teče ka severoistoku, ali se brzo okreće ka severu. Protiče pored Žagubice, centra regije, i sela Izvarica (gde sa desne strane prima Jošaničku reku), Ribare, Sige i Ladne Vode.Prosečna širina Mlave u tom delu je 15-25m, a dubina 0,5m do 1,5m.

U ovom delu, Mlava je probila dugu Gornjačko-ribarsku klisuru, koja potiče od Ribara, zatim se širi u Krepoljinsko proširenje (gde se nalazi selo Krepoljin) i opet se sužava. Izbivši na kraju klisure kod sela Ždrelom blizu manastira Gornjak, Mlava napušta Homoljski region.

Srednji tok[uredi - уреди | uredi izvor]

U ovom delu dolina Mlave se širi kako reka protiče pored sela Šetonje, gde sa leve strane prima pritoke Meto i Šetonjsku reku, Malo Laole (sa desne strane Bistrička reka), Veliko Laole i stiže do gradića Petrovac na Mlavi, centra regije Mlava. Reka nastavlja na sever, prolazi pored sela Kamenovo, Trnovče i Rašanac i ulazi u ravničarski region Stig. Prosečna širina Mlave u regiji Mlava (Srednji tok) je 25-35m a dubina oko 1m a ponegde gde su virovi dubina iznosi preko 1,5m.

Donji tok[uredi - уреди | uredi izvor]

U donjem toku Mlava se deli u mnogo paralelnih tokova i izaziva česte poplave, pa iako se mnogo naselja nalazi blizu reke, nijedno nije na njenoj obali. Sela koja se nalaze blizu Mlave su: Veliko Selo, Toponica, Kalište, Malo Crniće, Veliko Crniće, Salakovac, Trnjane, Nabrđe, Bubušinac i Bradarac. U ovom delu se u Mlavu ulivaju njene dve najveće pritoke Čokordin sa leve strane i Vitovnica sa desne. Jedan rukavac Mlave protiče nekoliko kilometara od Požarevca i širina korita je 35-60m u dubina korita je 2-3m dok širina drugog korita (Mogila) je 10-20m i dubina je 1 do 1,5m.

Poslednja dva naselja na toku Mlace su selo Drmno i gradić Kostolac. U oba mesta se nalaze rudnici uglja i nalaze se u centru Kostolačkog basena. Mlava ne utiče u glavno korito Dunava, već u Toplu Mlavu na visini od 65 metara, koje nastaje brborom iz koga se ispusta topla voda iz jezera (kanala TE KOSTOLAC B). U kišovitim godinama Divlja Mlava se prosiri preko 100m dok je normalna sirina tog dela Mlave kod Bradarca i Drmna svega 45-80m a normalna dubina je oko 3-4m. Neki geografi nazivaju ovaj sistem Divlja Mlava, dok se Topla Mlava smatra finalnim delom toka Mlave, sve dok Mlava ne skrene njenim starim koritom "Hladna Mlava" (Donja Mogila), istočno od Kostolac.

Karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Sliv Mlave zauzima površinu od 57.830 km³ i pripada slivu Crnog mora. Prosečan protok u godini na ušću Mlave je 108 m³/s. Veliki potencijal Mlave za proizvodnju električne energije u Gornjačko-ribarskoj klisuri je neiskorišćen. Brana bi takođe pomogla da se spreče poplave niže od veštačkog jezera koje bi bilo stvoreno. Velike karakteristike za ribolov i plovnost imaju Topla Mlava i Hladna Mlava dok plovnost niz celu dužinu Divlje Mlave je samo iskorišćeno 1,8km od 4,3km.

Topla Mlava[uredi - уреди | uredi izvor]

Topla Mlava je kanal koji spaja Mlavu (Divlju Mlavu) sa Dunavom istocno od sela Selo Kostolac i zapadno od TE Kostolac B. Njena duzina iznosi 4.3 km od brbora do usca a od Zutog mosta (Most za Viminacijum) do usca duzina je 6.1 km. Njene karakteristike su topla voda koja izlazi iz brbora zbog kojeg ima dosta riba a njen najveci stanovnik je štuka. Sirina je otprilike od 3 do 7 normalnih korita Mlave (90-210m), a dubina iznosi do 10m.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
  • * Mala Prosvetina Enciklopedija, Treće izdanje (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2