Medeno Polje

Izvor: Wikipedia
Medeno Polje
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Federacija Bosne i Hercegovine
Opština/Općina Bosanski Petrovac
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 92
Geografija
Koordinate 44°33′50″N 16°16′28″E / 44.5639°N 16.2744°E / 44.5639; 16.2744
Medeno Polje is located in BiH
Medeno Polje
Medeno Polje
Medeno Polje (BiH)
Ostali podaci


Koordinate: 44° 33′ 50" SGŠ, 16° 16′ 28" IGD

Medeno Polje je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bosanski Petrovac koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 92 stanovnika.[1]

Geografija[uredi - уреди]

Mjesto je smješteno na južnom obodu polja odakle se strmo uzdiže planina Osječenica. Po svom karakteru polje je kraško, ali je zemljište relativno plodno. Kroz polje ne teče rijeka, čak ni potok. Japaga je najduža ponornica u Petrovačkom polju. U vrijeme maksimalnog proticaja, tok Japage se produžuje do Medenog polja i tu gubi vodu. Bojenjem je utvrđeno da se ta voda ponovo javlja u kanjonu Unca pa tako Medeno polje hidrografski pripada slivu Unca. Isto je i sa Suvajom koja takođe za vrijeme velikog vodostaja dolazi do Medenog polja pa se predpostavlja da i njene vode dolaze do Unca.

U predjelu Medenog polja su tri izvora. Badanj i Smrdan su po režimu stalni, sa stalno promjenljivim vodostajem, u zavisnosti od količine podzemnih voda.Ova vrela nemaju otoku pa ih nazivaju "trajni stalni izvori". Treći izvor je Ograđenica.

U ravni polja u predjelu Rastovača je Tredića pećina. Pripada tipu prostih pećina, a po načinu postanka je ponorska.[2]

Istorija[uredi - уреди]

Za vrijeme 2. svjetskog rata tu je bio izgrađen improvizovani aerodrom, odakle je evakuisano oko 2000 ranjenika na liječenje u savezničke bolnice. Poslije rata, na mjestu aerodroma, redovno se 27. jula, na dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine održavao narodni zbor.

Aerodrom Medeno Polje[uredi - уреди]

Početkom aprila 1944. godine, Zdenko Ulepić, referent za vazduhoplovstvo Vrhovnog štaba NOVJ, organizuje izgradnju improvizovanog aerodroma Medeno Polje.

Prvo što je urađeno je obezbjeđenje. Oko aerodroma su postavljena tri stalna teška mitraljeza »toreda« za obezbjeđenje sa zemlje i iz vazduha. Pista je bila minimalno uređena, da ne bi izgledala kao aerodrom, kako ne bi bila otkrivena. Najava aviona vršena je preko posebnih radio-stanica Vrhovnog štaba, a u Medeno Polje prenošena telefonom iz Drvara. To je bilo neophodno zbog pripreme letilišta, kao i zbog pripreme određenog broja ranjenika koje je trebalo otpremiti. Avioni koji nisu slijetali već samo padobranima spuštali materijal takođe su bili unaprijed najavljeni. Pored štaba aerodroma i njegovog pratećeg voda, za prikupljanje bačenog materijala koristili su se borci Petrovačkog odreda i jedne inženjerijske brigade .

Svjetlosna organizacija letilišta, prihvat i otprema aviona organizovani su na slijedeći način: Na planini Oštrelj, kao najvišoj tački u rejonu aerodroma, u toku noći gorjela je jaka vatra, koja je približno označavala mjesto aerodroma, jer je bila uočljiva, a istovremeno je označavala i Oštrelj kao prepreku. Ovakve vatre gorjele su na još nekoliko manjih prepreka u okolini aerodroma, a paljene su u prvi sumrak svakog dana kada je trebalo primiti avione. Obilježavanje samog letilišta vršeno je u obliku slova »T«  i to uzdužna osa piste zapaljenom naftom u konzervama, kao i pravci vožnje po zemlji, dok su krajevi piste i prepreke neposredno ispred nje bili označeni po jednom jačom vatrom od drva.

Postupak za prijem aviona bio je ovakav: Čim padne mrak sve ljudstvo je moralo da bude na svojim mjestima spremno da na dati znak pali vatre, odnosno naftu u konzervama. Zatim se osluškivao zvuk avionskih motora i čim bi se čuo, palile su se po jednu »fakeliu«, čija je izrazito jaka bijela svjetlost omogućavala avionu da se približno orijentiše u odnosu na aerodrom. Zatim se čeka da avion doleti bliže i da on prvi da ugovoreni svjetlosni znak. Ako avion nije davao ugovoreni znak, na erodromu nisu dalje reagovali sve dok se ne udalji iz zone. Međutim, ako je avion bio saveznički, čim bi uočio svjetlost upaljene  »fakele« i doletio bliže aerodromu, davao je ugovoreni signal, na koji je odgovaralno ugovorenim svjetlosnim signalom pomoću  »aldis«  lampe. Time bi međusobno identifikovanje bilo izvršeno, kako se to praktikuje u noćnom letenju.

Avioni su obično dolazili jedan za drugim u razmaku od tri do pet minuta i tada je svjetlosna orijentacija na zemlji gorjéla neprekidno sve dok se ne izvrši slijetanje svih, odnosno dok ne otpočne i dok se ne završi polijetanje. Međutim, čim je nastupao veći razmak između dolazećih, odnosno polazećih aviona, sva svjetla na aerodromu su se gasila, a pri dolasku sljedećeg aviona postupak se ponavljao kao i sa prvim. Zapadni Saveznici su koristili isključivo avione »DC-3«. Na početku, u toku jedne noći dolazilo je po pet do šest aviona na slijetanje. Međutim, kasnije je dolazilo i po deset, a jedne noći čak i dvanaest aviona. Normalno se ukrcavali po 25 ranjenika.

Avioni koji su slijetali dovozili su razni materijal, a oni koji su spuštali materijal padobranima doturali su većinom municiju i hranu. Spuštanje materijala padobranima vršili su i avioni SSSR-a, koji su bacali materijal redovno sa velikih visina, pa je ponekad padao toliko daleko od aerodroma da se nije mogao ni pronaći. Ovo je bilo i logično, jer su zbog bezbjednosti morali da lete visoko, a nad ciljem, s obzirom na daljinu puta, nisu imali vremena da snižavaju visinu i gube gorivo potrebno za povratak. Front Crvene armije bio je tada još daleko. Za najavu i navođenje ovih aviona u neposrednoj blizini aerodroma bila je smještena radio -stanica sa goniometrom, koja je ranije dopremljena jedrilicom koju je dovukao  »IL-2«. Tom radiostanicom rukovala je grupa sovjetskih oficira na čelu sa potpukovnikom Ivanovim, koji su pripadali misiji SSSR-a pri Vrhovnom štabu. Bili su smješteni u speci jalno izrađenim malim barakama u neposrednoj blizini aerodroma, koje su bile dobro maskirane. Članovi ostalih misija bili su smješteni u Petrovcu, a na aerodrom su dolazili samo noću kad su slijetali avtioni.

Rad na samom aerodromu bio je moguć isključivo noću, jer je u toku dana bio izložen neprekidnom izviđanju, mitraljiranju i bombardovanju od strane njemačkih aviona. To je pričinjavalo posebne teškoće, jer se prikupljanje i dnevni boravak ranjenika morao vršiti dosta daleko od aerodroma u obližnjim šumama i na obroncima okolnih planina. Bilo je mnogo teških ranjenika, koje je trebalo dovoziti volujskim kolima. Zato je u prvim časovima sumraka na aerodromu, i pored svih mjera opreznosti, vladala velika gužva. Stotine ranjenika čekalo je sa nestrpljenjem, jer su svi htjeli da budu baš te noći prebačeni, zbog neizvjesnosti da li će im to omogućiti situacija narednih noći. Brojna volujska kola zakrčavala su neposrednu okolinu aerodroma, a svaki je seljak žurio da se što prije vrati, prije zore svakako. Medicinsko osoblje je klasifikovalo ranjenike po težini rana — bolesti, tješeći one koji ostaju da će, takođe, iste noći biti prebačeni. Na žalost, ranjenika je uvijek bilo više nego raspoloživih mjesta i svaki put jedan broj je morao da bude vraćen. Strani piloti su dolazili do ranjenika i izražavali svoje žaljenje, a istovremeno i divljenje, za one koji su ih pjesmom i igrom bodrili da istraju. Nudili su cigarete, čokoladu, novac, skidali cipele i poklanjali, a u zamjenu uzimali opanke itd.Taikva atmosfera vladala je skoro svake noći na aerodromu »Medeno polje« od polovine aprila do 25. maja. Na dan 25. maja, Nijemci su počeli Desant na Drvar, i aerodrom je prestao sa radom.[3]

Stanovništvo[uredi - уреди]

Nacionalnost 1991.
Srbi 90
Muslimani 0
Hrvati 0
Jugosloveni 1
ostali 1
Ukupno 92

Privreda[uredi - уреди]

Zbog nedostatka vode uslova za industriju nije nikad bilo pa se stanovništvo isključivo bavilo stočarstvom i zemljoradnjom.

Reference[uredi - уреди]

  1. Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.. Sarajevo: Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine. 
  2. PETROVAČKO POLJE –Dr. Rade Davidović, Novi Sad, 1981
  3. BOSANSKI PETROVAC U NOB, Knjiga 7, NA AERODROMU KOD BOSANSKOG PETROVCA -Dimitrije Kovijanić, Opštinski odbor SUBNOR, 1974

Vanjske veze[uredi - уреди]