1605

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1605.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 16. vijek17. vijek18. vijek
Decenija: 1570-e  1580-e  1590-e  – 1600-e –  1610-e  1620-e  1630-e
Godine: 1602 1603 160416051606 1607 1608
1605 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1605
MDCV
Ab urbe condita 2358
Islamski 1013 – 1014
Iranski 983 – 984
Hebrejski 5365 – 5366
Bizantski 7113 – 7114
Koptski 1321 – 1322
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1660 – 1661
 - Shaka Samvat 1527 – 1528
 - Kali Yuga 4706 – 4707
Kineski
 - Kontinualno 4241 – 4242
 - 60 godina Yin Drvo Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11605
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1605 (MDCV) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Godina trojice papa: Klement VIII., Lav XI. i Pavao V.; sljedeća će biti 1978.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

  • januar - Četiri stotine uskoka na deset barki hara tursko područje, zaplenjena i jedna bračka fregata[1].
  • 1 - 27. 4. - Čitav pontifikat pape Lava XI..
  • april, polovinom - Uskoci i morlaci opljačkali mletačku marcilijanu, providur u poteri zarobio jednu barku i povešao 16 članova posade.
  • 20. 4. - Bočkaj proglašen za kneza u gornjoj Ugarskoj (dan. Slovačka), proglašena sloboda vjeroispovjesti.
  • 23. 4. - Umro ruski car Boris Godunov, nasleđuje sin Fjodor II..
  • 30. 4. - Sastanak Habsburga u Lincu zbog lošeg duševnog stanja kralja Rudolfa (Matija, Ferdinand, stričevići Ferdinand i Maksimilijan Ernst).
  • 16. 5. - Kardinal Camillo Borghese je novi papa Pavao V. (do 1621).
  • svibanj - Bočkajevi hajduci upadaju u Štajersku; Bočkajev vojskovođa Gregorije Nemeth poziva Hrvatsku da mu se pridruži ali sabor odbija.
  • 28. 5. - Kralj Rudolf izdao bratu Matiji punomoćje za rat u Ugarskoj i pregovore sa Bočkajem.
  • jul, početkom - Uskoci, prešavši preko dubrovačke teritorije, oplenili Trebinje i trgovački karavan sa sedamdeset konja, u povratku im Mlečani naneli gubitke ali se odbranili od Turaka nanevši im velike gubitke. Uskoci se zaleteli i do Slanog[3].
  • srpanj - Sultan Ahmed I "dao" Bočkaju Ugarsku i Erdelj kao leno turskog carstva[4].
  • 29. 7. - Ban Ivan II. Drašković i general Trautmansdorf razbili Nemethove snage kod Körmenda.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Naslovnica "Don Quijotea"
  • Objavljen prvi deo Cervantesovog "Don Quijota".
  • Krmpote se doseljavaju u zaleđe Senja i Vinodola; Lič kneza Zrinskoga naseljen "Vlasima" zatim krajevi od Mrežnice do Tounja, napokon Moravice i Delnice[9]. Vlasi Krmpoćani dolaze u Lič, s dozvolom Zrinskog, položili mu zakletvu[10]; ipak sljedeće godine traže da se podvrgnu otočkom kapetanu[11].
  • Spor između Srba i Stefana Bočkaja, oni nakratko predali Lipovu Turcima[3].
  • Kaluđer u Feneku o poslednjim godinama: "i tada otac čedo za hleb prodavaše, i sin oca, i kum kuma i brat brata. Ole beda! Tada beše rob po 5 groša a vo po 15 dukata..."[12].
  • Velika glad u dan. Vojvodini, rob se prodaje za 5 groša kao i kilo žita, vo za 50 dukata, pint vina za dukat; raseljavanje u delovima Bačke i Banata[13].
  • "Unapređenje učenja" Francisa Bacona.
  • "Opširni izvod iz dubrovačkih ljetopisa u četiri knjige" Jakova Lukarevića.
  • Kardinal Scipione Borghese, nećak Pavla V, počinje gradnju vrtova Ville Borghese.
  • Šogun Tokugawa Ieyasu prepustio titulu sinu Hidetadi ali zapravo vlada do smrti 1616.
  • Zemljotres Keichō Nankaidō uz Japan izazvao razoran cunami.
  • Pokušaj osnivanja engleske kolonije na Svetoj Luciji sprečen bolestima i otporom Kariba.
  • Holanđani otkrili ostrvo Sumbawa.
  • 1601-1605 - U Tursku stigao duvan.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1605.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Istorija s. n., 314
  2. Klaić, 448
  3. 3,0 3,1 Vladimir Ćorović, Preokret u držanju Srba, rastko.rs (pristup. 5.9.2013)
  4. Klaić, 450
  5. Istorija s. n., 460-1
  6. Total Solar Eclipse of 1605 October 12, NASA
  7. Klaić, 451
  8. Iran and the World in the Safavid Age, Willem Floor, Edmund Herzig, Iran Heritage Foundation, p. 98 (Google Books)
  9. Klaić, 441
  10. Historija n. J., 696
  11. Historija n. J., 706
  12. Ćorović, Književnost u Bosni i Hercegovini, rastko.rs
  13. Historija n. J., 531
Literatura
  • Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
  • Istorija srpskog naroda, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959