1595

Izvor: Wikipedia
Ovo je članak o godini 1595.
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 15. vijek16. vijek17. vijek
Decenija: 1560-e  1570-e  1580-e  – 1590-e –  1600-e  1610-e  1620-e
Godine: 1592 1593 159415951596 1597 1598
1595 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1595
MDXCV
Ab urbe condita 2348
Islamski 1003 – 1004
Iranski 973 – 974
Hebrejski 5355 – 5356
Bizantski 7103 – 7104
Koptski 1311 – 1312
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1650 – 1651
 - Shaka Samvat 1517 – 1518
 - Kali Yuga 4696 – 4697
Kineski
 - Kontinualno 4231 – 4232
 - 60 godina Yin Drvo Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11595
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1595 (MDXCV) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди]

  • 14. 4. - Proglas kralja Rudolfa kršćanskim poglavicama u Kraljevini Bosni i susednim pokrajinama - poziv na ustanak, po ugledu na vojvode Erdelja, Vlaške i Moldavije i "brojne Rašane" u gornjoj Ugarskoj[2].
  • 26. 4. - Marino Grimani je novi mletački dužd (do 1605).
  • 5. 6. - Bitka kod Fontaine-Françaisea, pobeda Anrija IV nad Špancima.
  • 10. 6. - Saveznici spalili Nikopol u Bugarskoj, vođa erdeljskih hajduka Horvat provaljuje do Sofije; Ferhat paša je bolestima i nestašicom hrane zadržan u Jedrenu[1]. Harambaše Novak Debeljak i Starina Novak provaljuju u Bugarsku i Srbiju, nesigurni putevi u zapadnoj i centralnoj Srbiji[4].
  • 12. 6. - Brestovska unija: kijevska mitropolija odlučila priznati papu.
  • 1. 9. - Kod Čaklovca poražen bosanski beglerbeg Apardi koji je išao u pomoć Cerniku; nakon ovoga dolazi do ustanka raje u pakračkom i požeškom sandžaku (ističe se hajduk Lovro Ilić), "do 300 sela" se oslobodilo turske vlasti[2].
  • 2. 9. - Turci u Ostrogonu se predali, zatim se i Višegrad predaje bez otpora.
  • 22. 9. - U okršaju pred Petrinjom smrtno ranje Rustan-beg.
  • 24. 9. - Eggenbergova vojska ulazi u ispražnjenu Petrinju, nakon čega Turci napuštaju i Hrastovicu i Gore; u listopadu će biti organizirana Petrinjska kapetanija[7].
  • 5. 10. - General Herberstein izveštava o razgovoru sa požeškim vladikom Vasilijem - "Vlasi" su spremni preći u kršćansku Slavoniju[8].
  • 18. 10. - Saveznička vojska povratila vlaško Trgovište.
  • 30. 10. - Bitka kod Đurđua je pobeda Mihaja Hrabrog i Žigmunda Batorija, Turci izbačeni iz Vlaške, koja će zahvaljujući tome biti vazal a ne provincija Osmanskog carstva.
    • U ovo doba Erdeljci uz pomoć lokalnih Srba zauzimaju Lipovo, Čanad, Vršac, Arad, Fačet i dr.[9]

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1595.

Reference[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 Klaić, 402
  2. 2.0 2.1 2.2 Klaić, 406
  3. Klaić, 405
  4. Historija. 504
  5. Klaić, 404
  6. Klaić, 403
  7. Klaić, 407
  8. Klaić, 409-10
  9. Historija, 503
  10. Dr Ljubivoje Cerović, Srbi u Moldaviji, rastko.rs
  11. Boško Suvajdžić, Hajduci i uskoci u narodnoj poeziji, rastko.rs
  12. Dimitrije Bogdanović, Tursko doba..., rastko.rs
  13. Dimitrije Bogdanović, Srednji vek..., rastko.rs
  14. Klaić, 435
  15. Klaić, 410
  16. Historija. 525
Literatura
  • Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959