1592

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1592.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 15. vijek16. vijek17. vijek
Decenija: 1560-e  1570-e  1580-e  – 1590-e –  1600-e  1610-e  1620-e
Godine: 1589 1590 159115921593 1594 1595
Bihać (pod turskom vlasti 1592-1878.)
1592 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1592
MDXCII
Ab urbe condita 2345
Islamski 1000 – 1001
Iranski 970 – 971
Hebrejski 5352 – 5353
Bizantski 7100 – 7101
Koptski 1308 – 1309
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1647 – 1648
 - Shaka Samvat 1514 – 1515
 - Kali Yuga 4693 – 4694
Kineski
 - Kontinualno 4228 – 4229
 - 60 godina Yang Voda Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11592
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1592 (MDXCII) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 1. - Sabor na Gradcu kod Zagreba: odredbe o načinu mobiliziranja zemlje protiv očekivanog turskog napada ("obći zemaljski ustanak")[1].
  • 24. 1. - Banov brat Petar Erdedi postavljen za kapetana žumberačkih uskoka[2].
  • 25. 1. - Turski veliki vezir prijeti da će sultan poslati flotu u Jadran protiv senjskih uskoka koji neprekidno četuju protiv Turaka; kralj za novog senjskog kapetana postavlja Jurja Lenkovića[2].
  • 30. 1. - Ippolito Aldobrandini izabran za papu Klementa VIII. (do 1605).
  • 14. 6.? - Turci ušli u Izačić kojeg je pobunjena posada napustila[5].
  • 19. 6. - Pad Bihaća: grad se sporazumno predao poslije šest dana opsade, ali obećanja ubrzo prekršena - ubijene dvije od pet tisuća kršćanskih stanovnika, 800 djece poslato u Carigrad[6].
    • Ovim je zaokruženo tursko osvajanje današnje Bosne (do 1878.).
    • Bihać postaje sjedište ranijeg Ostrožačkog sandžaka (osn. 1578.).
  • 5. 7. - Mlečani (adm. Almoro Tiepolo) razorili Karlobag[7].
  • 19. 7. - Hasan-paša kod Bresta porazio bana Erdedija i štajerske čete (u Carigradu 26. rujna proslavljen trijumf), grad zapaljen sledeće noći, štajerska posada ubijena; Turci zatim haraju Turopoljem i oko Siska[8].
  • 20. 7. - Japanci zauzeli Pjongjang, glavni grad Koreje - car Seonjo se povlači na sever.
  • 23. 7. - Petar Erdedi se probio iz Kerestinca koji su Turci bili opkolili.
  • 23 - 29. 7. - Druga opsada Siska[9].
  • 9. 8. - John Davis verovatno otkrio Falklandska ostrva.
  • avgust - Englezi zarobili kod Azora veliki portugalski brod Madre de Deus sa bogatim tovarom iz jugoistočne Azije.
  • kolovoz-rujan? - Kralj Rudolf u Pragu odredio da "tursko zvono" zvoni tri puta na dan pozivajući na molitvu za obranu od Turaka, odredio da se u svim njegovim zemljama sakuplja novac i vojska, velika pojačanja stižu u Zagreb i okolinu.
  • rujan, krajem - Hasan-paša u Turopolju spalio 49 sela i dva trgovišta, panika zbog glasina čak u Ljubljani[10].
  • prije 29. 10. - Markgrof Karl von Burgau iz Tirola imenovan komandantom svih četa u Hrvatskoj i Slavoniji (stiže 7. 11. u Zagreb).
  • ca. 14. 11. - Novi Hasan-pašin upad u Turopolje; oko Zagreba se okuplja velika vojska koja ne može prijeći nabujalu Savu.
  • 17. 11. - Sigismund III Vasa, od ranije vladar Poljske-Litvanije, nasleđuje oca na švedskom prestolu.
  • prosinac - Ratne aktivnosti oko Petrinje obustavljene zbog velikog snijega[11].
  • 25. 12. - Imdžinski rat: mingovska vojska prelazi reku Jalu u pomoć Korejcima.

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Jovan Kantul je novi srpski patrijarh (do 1614).
  • Pećanac Derviš Agić Sarvanović izdejstvovao da se iz skadarskog sandžaka izdvoji crnogorski s njim na čelu (Ulcinj, Bar i oblasti od Bojane sa Crnom Gorom); zatim (1592/3) Akan-bali čauš na Cetinju vrši popis za harač[12].
  • Odštampana biografija Ozane Kotorske Serafina Racija[13].
  • Od 1566. do 1592. broj spahija se smanjio za polovinu[14].
  • Otvaranje skele (trgovačke luke) u mletačkom Splitu, koriste je bosanski trgovci[15].

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1592.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Klaić, 372-4
  2. 2,0 2,1 2,2 Klaić, 372
  3. Klaić, 375
  4. 4,0 4,1 Klaić, 377
  5. Klaić, 378
  6. Klaić, 379
  7. Klaić, 380
  8. Klaić, 382
  9. Klaić, 383
  10. Klaić, 384-5
  11. Klaić, 386
  12. Vladimir Ćorović, Oslobođenje Crne Gore, rastko.rs (pristup. 2.8.2013.)
  13. Miroslav Pantić, Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka, rastko.rs
  14. Historija, 479
  15. Historija, 520 i 635
Literatura
  • Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959