Krnjeuša

Izvor: Wikipedia
Krnjeuša
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Federacija Bosne i Hercegovine
Opština/Općina Bosanski Petrovac
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 958
Geografija
Koordinate
Krnjeuša na karti BiH
Krnjeuša
Krnjeuša
Krnjeuša (BiH)
Ostali podaci


Koordinate: 44° 41′ 24" SGŠ, 16° 13′ 37" IGD

Krnjeuša je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bosanski Petrovac koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 958 stanovnika.[1]

Geografija[uredi - уреди]

Krnjeuša se nalazi na visoravni koju čine kraška polja između planinskog masiva Grmeča i okolnih planina (Osječenica, Klekovača, Plješivica), a koja se proteže pravcem Bihać-Ključ, sa nadmorskom visinom između 500 i 600 metara. Krnjeuša je od Bosanskog Petrovca udaljena nešto više 20 km, kao i od Bosanske Krupe, dok je od Bihaća udaljena nešto manje od 40 km. Kroz naselje Krnjeušu prolazi put M 14.2, koji je uglavnom nije asfaltiran, a koji povezuje Bosanski Petrovac i Bosansku Krupu. Lokalnim putem u dužini od 8 km, kod naselja Vrtoče, Krnjeuša je povezana sa putem AVNOJ-a (Bihać-Jajce).

Istorija[uredi - уреди]

Tragovi rimskog naselja iz 2-3 vijeka, nalaze se iznad sadašnjeg pravoslavnog groblja, sa ostacima rimske arhitekture i opeke. Odavde potiče više stela i ulomaka stela. To su ploče od vapnenca sa natpisima na latinskom jeziku ukrašenim ornamentima.[2].

U samom groblju vidljivi su tragovi srednjovjekovne crkve orijentisane istok-zapad, dimenzija 14x8m, i nekropole. Ovdje su sačuvana i dva stećka koja su iz srednjeg vijeka.[3].

Prije 300 godina ovi su krajevi bili sasvim ili djelimično pusti. Tih godina su se odigrali veliki sukobi između Austrije i Mletačke sa jedne i Turske sa druge strane. Mir je uspostavljen u Sremskim Karlovcima 1699 godine, ali je područje Dalmacije i Like doživjelo velike promjene. Granica se pomakla bliže prema Bosni. Posljedica svega toga je i seoba stanovništva u želji da sebi obezbjede veću sigurnost. Najviše i najprije su se selili Bošnjaci pa su naravno došli i u Krnjeušu, o čemu svjedoče ostaci groblja. Pravoslavno stanovništvo je dolazilo pojedinačno, pa i odlazilo dalje jer su uslovi kod bega uvijek bili nepovoljni. No, nije rijedak slučaj bio da su spahije i dovodile seljake - kmetove na svoja imanja samo da im zemlja ne bi bila prazna. Dolazak hrišćanskog stanovništva u povećem broju dogodio se nakon ulaska Austro-Ugarske 1878. Već oko 1896 u selu su bile izgrađene dvije crkve, pravoslavna i katolička. Učešće u izgradnji pravoslavne crkve dala je i Zemaljska vlada u Sarajevu. Krnjeuša je postala parohijsko središte i središte župe katoličke crkve. Od ove je župe kasnije nastala dijeljenjem i drvarska župa sa središtem najprije u Petrovcu, zatim na Oštrelju i na kraju u Drvaru. Nema podataka kada su se Bošnjaci u potpunosti iselili. Može se samo predpostaviti da je to bilo poslije 1919 i sprovedene agrarne reforme kada su kmetovi postali vlasnici zemlje.

Tragični događaji, prepuni zločina, zadesili su ovo selo 1941. godine, nakon njegovog ulaska u sastav Nezavisne države Hrvatske. Stradali su i Srbi i Hrvati samo zato što su pripadnici druge nacije a u zavisnosti od situacije na terenu i trenutnog odnosa snaga, zbog naizmjenične vlasti NDH, Talijana, Nijemaca, partizana i četnika.[4]

Jedno vrijeme, pedesetih godina 20. stoljeća Krnjeuša je bila središte opštine.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Nacionalnost 1991.
Srbi 931
Bošnjaci 0
Hrvati 4
Jugosloveni 13
ostali 10
Ukupno 958

Privreda[uredi - уреди]

Krnjeuša, sa okolnim selima, u periodu posle 2000. godine, ima 500-1000 stanovnika, povratnika srpske nacionalnosti, koji se pretežno bave poljoprivredom. U mestu je bila razvijena prerada drveta, još od pre Drugog svetskog rata. Nakon ratnih dešavanja u ratu 1992-1995. godine, industrijska postrojenja, pilana i fabrika nameštaja „Fana“ su devastirane.

Reference[uredi - уреди]

  1. Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.. Sarajevo: Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine. 
  2. Antiqvi Homines Bosnae -Prof. dr. Salmedin Mesihović, Filozofski fakultet Sarajevo, 2011
  3. Starine iz okoline Bosanskog Petrovca -Vejsil Ćurčić, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, godina 1902.
  4. Prvi krajiški NOP odred - Branko J. Bokan, 1988

Literatura[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]