Koptska pravoslavna crkva

Izvor: Wikipedia
Koptska pravoslavna patrijaršija Aleksandrije i sve Afrike
Ϯⲉⲕ̀ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ̀ⲛⲣⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ
̀ⲛⲟⲣⲑⲟⲇⲟⲝⲟⲥ
Coptic cross.svg
Koptski pravoslavni krst
piše: Isus Hrist, sin Božji
Osnivač Apostol i evangelist Marko
Nezavisnost Apostolska era
Priznanje Drevnoistočne crkve
Primat Nj.V. papa i patrijarh Šenuda III
Sjedište Aleksandrija i Kairo u Egiptu
Teritorija Egipat, Nubija, Sudan, Zapadni Pentapolis, Libija i sva Afrika
Posjedi Bliski Istok, Kanada, SAD, Ujedinjeno Kraljevstvo, Zapadna Evropa, Južna Amerika, Australija, Novi Zeland, Oceanija, Jugoistočna Azija i Karipski otoci
Jezik Koptski, grčki, arapski, egipatski arapski, engleski, francuski, njemački, suahili, Afrikaans i još nekopliko afričkih jezika
Vjernici ~15,5-16 miliona ukupono: 10,5-11 miliona u Egiptu + 350.000 - 400.000 u Istočnoj, Centralnoj i Južnoj Africi (afrički domoroci) + ~ 4 miliona izvan Afrike (dijaspora)
Website Službeni website Nj.V. pape Šenude III

Coptic Orthodox Church Network

Koptska crkva u Amanu, Jordan

Koptska pravoslavna crkva je drevna crkva egipatskih hrišćana, sa sedištem u Aleksandriji. I dan danas predstavlja najveću crkvu Egipta koja okuplja oko 90% egipatskih hrišćana.[1]

Pripada porodici drevnoistočnih crkava, koje su postale zasebno crkveno telo nakon Halkedonskog sabora 451. godine, kada su zauzele drukčije hristološke pozicije u odnosu na melkitske[2] crkve Rima i Carigrada. Zbog toga je pristalice halkedonske doktrine (koje Kopti smatraju duofizitima) nazivaju monofizitskom crkvom, iako Koptska crkva odbacuje monofizitizam u tom značenju.[3]

Istorija[uredi - уреди]

Osnivanje[uredi - уреди]

Prema predanju, crkvu egipatskih hrišćana je osnovao apostol Marko u Aleksandriji, sredinom 1. veka (oko 42. godine).[4] Zbog apostolskog porekla, poglavar ove crkve nosi titulu „papa Aleksandrije i patrijarh prestola Svetoga Marka“.

Nastanak monaštva[uredi - уреди]

Antonije Veliki i Pavle Tivejski (koptska ikona).

Tokom 3. i 4. veka u okviru koptske crkve je došlo do nastanka hrišćanskog monaštva. Začetnici ili oci monaštva su sveti Antonije Veliki, prepodobni Pavle Tivejski, sveti Pahomije i Ava Amun u nitrijskoj pustinji. Iz Epipta se monaštvo brzo proširilo u Palestinu, Siriju, Mesopotamiju, Malu Aziju i dalje u Italiju. Tokom istorije hrišćanstva, koptsko monaštvo je igralo veliku ulogu.

Monofizitski spor[uredi - уреди]

Aleksandrijski patrijarh Dioskor I je podržao monofizitsku hristološku poziciju na Saboru u Halkidonu (451) i odvojio se od melkitske grupe (melkit znači „carev pripadnik“), formirane od pravoslavnih Grka koji su prihvatili halkidonski dogmat. Iako se 520. godine pokušalo ponovno sjedinjenje ove grupe sa umerenim monofizitstvom oko Severa Antiohijskog (512-538), od 542. godine Kopti se, najviše blagodareći uticaju Jakova Baradaja, episkopa Edese (541-578), organizuju autonomno kao antihalkidonska grupacija.

Arapska osvajanja[uredi - уреди]

Vremenom se Koptska crkva konačno odcepila kako od Rima tako i od Vizantije, a arapsko osvajanje 642. godine favorizovalo je tu autonomiju.

Koptska umetnost[uredi - уреди]

Tokom istorije koptska crkva je veoma razvila koptsku umetnost ikonopisanja po kojoj je postala čuvena u svetu.

Izvori[uredi - уреди]

  1. "Egypt from “U.S. Department of State/Bureau of Near Eastern Affairs”". United States Department of State. September 30, 2008.
  2. Melkit (na koptskom „carev pripadnik“) je naziv kojim Koptska crkva naziva one koji su prihvatili halkidonski dogmat.
  3. The Christian Coptic Orthodox Church Of Egypt
  4. Eusebius of Caesarea, the author of Ecclesiastical History in the fourth century, states that st. Mark came to Egypt in the first or third year of the reign of Emperor Claudius, i.e. 41 or 43 A.D. "Two Thousand years of Coptic Christianity" Otto F.A. Meinardus p28.


Zastava Južnog Sudana Hrišćanstvo u Južnom Sudanu Zastava Južnog Sudana

Rimokatolička crkva • Episkopalna crkva • Afrička suvozemska crkva • Prezveterijanska crkva • Pentakostalna crkva • Unutrašnja crkva • Koptska pravoslavna crkva • Etiopska pravoslavna crkva