Crnogorci

Izvor: Wikipedia
Crnogorci
Ukupna populacija

400.000

Regioni sa značajnim brojem pripadnika
Jezik/ci
crnogorski
srpski
Religija
Pravoslavci, Rimokatolici, Muslimani
Srodne etničke grupe
Južnoslavenski narodi, posebno Bošnjaci, Srbi, Hrvati, Jugoslaveni

Crnogorci su južnoslavenski narod, koji pretežno živi u Crnoj Gori, gdje čini relativnu nacionalnu većinu od 44,98%. Prema posljednjem popisu stanovništva (2011), deklarisanih Srba u Crnoj Gori je bilo 28,73%. Crnogorci i Srbi zajedno čine 75,15% stanovništva Crne Gore. Pored njih tu žive i Bošnjaci i Albanci. Crnogorci su većinom pravoslavne vjere, te znatnim dijelom muslimanske i manjim katoličke, a govore, sa gotovo jednakom zastupljenošću, crnogorski i srpski jezik. Crnogoraca ima ukupno oko 599.000, od toga u Crnoj Gori oko 273.000, a u Srbiji oko 145.000.

Kontroverze oko imena i definicije[uredi - уреди]

Iako su državotvorni narod sa srednjevjekovnom etnogenezom (Dukljani-Zećani-Crnogorci), Crnogorce smatraju jednom od najmlađih nacija na području bivše Jugoslavije, odnosno, i pored toga što su ostvarili skoro 1000 godina nezavisnu državu koja je konačno priznata na Berlinskom kongresu, 1878. godine, kao nacijom u modernom smislu su se počeli određivati tek u 20. vijeku, za vrijeme i nakon prvog svjetskog rata, kada se, preko isticanja crnogorskih posebnosti, nastojalo spriječiti da nestane svaki trag crnogorske države, a s njom i dinastija Petrović.

Za vrijeme prve Jugoslavije, crnogorski nacionalni identitet se počeo javljati i kao svojevrsni simbol otpora, odnosno nezadovoljstva unitarnim režimom dinastije Karađorđević. To su raspoloženje iskoristili i pobjednički komunisti te su, nakon drugog svjetskog rata, formirali Crnu Goru kao federalnu republiku, a godine 1948. na popisu Crnogorce stavili kao posebnu nacionalnu kategoriju. Tada se oko 90 % stanovnika Crne Gore izjasnilo kao Crnogorci. Međutim, Crna Gora nije u tome periodu dobila nacionalne institucije.

Tek od šezdesetih godina dvadesetog vijeka počinje se javljati kritička svijest kod manjeg dijela crnogorskih intelektualaca, koji uviđaju nužnost dosljednog definisanja nacionalnog bića Crnogoraca. Međutim, oni nailaze na osudu oficijelne politike, koja je te intelektualce označila kao nacionaliste i separatiste. Ipak, od tada je otpočeo proces crnogorskog nacionalnog preporoda, pa su, početkom sedamdesetih, osnovane neke nacionalne institucije, kao što je Crnogorska akademija nauka i umjetnosti i Univerzitet Crne Gore.

Crnogorski nacionalni identitet je nakon toga javno doveden u pitanje, pa su vodeći srpski, ali i dio crnogorskih intelektualaca, u atmosferi bujanja srpskog nacionalizma, počeli poricati postojanje posebne crnogorske nacije, odnosno ponavljali su staru tezu da su Crnogorci ništa drugo do integralni dio srpskog naroda, da je Crnogorac regionalno, a ne nacionalno određenje.

Usprkos tome što se Crna Gora početkom 1990-ih, nakon raspada Jugoslavije, izjasnila za očuvanje federalnih veza sa Srbijom, i usprkos tome što je tadašnja crnogorska vlada koristila tezu o kulturnim, etničkim i drugim vezama Srba i Crnogoraca kao argument za očuvanje zajednice, Crnogorci su i dalje službeno ostali priznati kao zasebna nacija.

Tek nakon što je, sredinom 1990-ih, crnogorska vlada otpočela proces stvaranja nezavisne crnogorske države, dio Crnogoraca se počeo izjašnjavati kao Srbi, nastojeći izraziti svoje neslaganje s tim projektom.

Pitanje etnogeneze, odnosno posebnog identiteta Crnogoraca je prilično slično nekim primjerima iz evropske historije, od kojih je možda najilustrativniji odnos Nijemaca i Austrijanaca.

Vjera[uredi - уреди]

Cnogorci su većim dijelom vjernici Srpske pravoslavne crkve. Od nedavno postoji i Crnogorska pravoslavna crkva, kojoj podrška raste i koja polaže pravo na pravoslavne sakralne objekte u Crnoj Gori, sagrađene prije 1920. godine, kada je dekretom Kralja Aleksandra I Karađorđevića Crnogorska Pravoslavna Crkva ukinuta i pripojena Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi, i one poslije, sagradjene crnogorskim novcem. Po posljednjem popisu koji je bio izvršen 2008, ima i značajan broj Crnogoraca koji pripadaju Islamskoj religiji, a u manjem broju ima i katolika.Mada je činjenica da postoji ,Crnogorska pravoslavna crkva je uredno registrovana u ministarstvu unutrašnjih poslova, kao i sve ostale vjerske zajednice u Crnoj Gori, ona ipak još nije kanonski priznata pravoslavna crkva.

Crnogorska plemena[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]