San Juan (rijeka, Nikaragva)

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretragu
San Juan
Rio San Juan
Lokacija
KontinentiJužna Amerika
Države Nikaragva
PokrajineRio San Juan
GradoviSan Carlos
Hidrografija
IzvorJezero Nikaragva kod grada San Carlos
Ušće
  – vrsta
kod grada San Juan de Nicaragua u Karipsko more
delta
Dužina205[1] km
PritokeSan Carlos, Sarapiquí
Hidrologija
Sliv
  – površina
karipski
38,569[1] km²
Ulijeva se uKaripsko more
Transport
Plovnostod izvora do ušća
Karta

Karta sliva

San Juan (španjolski: Río San Juan nekad davno znan kao Desaguadero=odljev) je rijeka na jugoistoku Nikaragve u Departmanu Rio San Juan duga 205 km.[1]

Hidrologija

[uredi | uredi kod]

Rijeka izvire na jugostočnom kraju Jezera Nikaragva, kod grada San Carlos. Od tamo teče prema jugu duž granice između Nikaragve i Kostarike do ušća u Karipsko more kod nikaragvanske luke San Juan de Nicaragua. Na svom toku kroz tropske šume prima pritoke San Carlos i Sarapiquí, nešto prije ušća formira delta od tri rukavca; Juanillo Menor na sjeveru, Colorado na jugu i San Juan u sredini.[2]

Rijeka je plovna iako zbog brzaka (Toro, El Castillo, Machuca) samo za brodove plićeg gaza. U vrijeme velikih selidbi za Kaliforniju (1850.- 1870.) putnici sa istoka Sjedinjenih Američkih Država prevezli bi se parobrodima do luke San Juan del Norte, a odatle brodićima rijekom i preko jezera Nikaragva. Zatim su pješice ili kolima putovali do pacifičke luke San Juan del Sur a odatle ponovno parobrodima za Kaliforniju.[2]

Zajedno s jezerom, rijeka San Juan razmatrana je kao trasa mogućeg kanala između Karipskog mora i Pacifika.[2]

Rijeka San Juan bila je izvor nekoliko pograničnih sporova između Nikaragve i Kostarike u vezi prava da se njome služi i Kostarika. Sukob datira još od sporazuma Cañas-Jerez iz 1858. koji su potpisale obje države. Ugovorom je određeno da rijeka San Juan pripada Nikaragvi, ali se i Kostarika može služiti njome. Tokom 19. i 20. vijeka, ugovor je reinterpretiran i svađe su bile uobičajene (naročito u periodu kad se razmišljalo o rijeci kao mogućoj dionici kanala), one su se često rješavale putem arbitraža.[2]

Početkom 21. vijeka Nikaragva je Kostariki nametnula ograničenja na korištenje rijeke, zahtijevajući da putnici na kostarikanskim brodovima imaju vize i plate taksu za promet rijekom. U septembru 2005. kostarikanski predsjednik Abel Pacheco iznio je to pitanje Međunarodnom sudu pravde. Sud je u julu 2009. presudio da Kostarika ima pravo na slobodnu plovidbu rijekom ne samo za trgovinu nego i za turizam, ali da nema pravo na policijsku kontrolu, već to pravo pripada isključivo Nikaragvi.[2]

Sliv rijeke San Juan ima površinu od 38.569 km², od toga 24,569 pripada Nikaragvi, a 14,000 Kostariki.[1]

Izvori

[uredi | uredi kod]
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 La cuenca del río San Juan (španjolski). Encyclopaedia Britannica. Arhivirano iz originala na datum 2023-04-25. Pristupljeno 24.4.2023. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 San Juan River (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.4.2023. 

Vanjske veze

[uredi | uredi kod]