Central Park

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Central Park
CentralParkFromAboveCropped.jpg
Lokacija
PoložajManhattan, New York
Država Sjedinjene Države
Koordinate40°46′56″N73°57′55″W
Historija
Osnovan1857. – 1876.
DizajnerFrederick Law Olmsted
Calvert Vaux
Dostupan6:00 – 1:00 h
Statusotvoren
Karakteristike
Tipengleski park
Aps. visina34 m
Dužina4,0 km
Širina0,8 km
Površina341 ha
Ekologija
Biljke20.000 stabala
Vrste1500 biljnih
571 životinjskih
Infrastruktura
PristupiMetro (A, ​B, ​C i ​D)
Autobus (M1, M2, M3, M4, M5, M7, M10, M12, M20, M66, M72, M79 SBS, M86 SBS, M96, M104, M106)
Administracija
VlasnikNYC Parks
UpravljanjeCentral Park Conservancy
RegistarNational Register of Historic Places
National Historic Landmark
NYC Scenic Landmark
Posjećenost25,000.000 godišnje
Karta
Centralpark map.png
Central Park na karti New York Cityja
Central Park
Web-stranica
Central Park

Central Park je javni park engleskog tipa u centru Manhattana u New Yorku u Sjedinjenim Američkim Državama. Jedan je od najpoznatijih parkova na svijetu, kog posjeti preko 25 milijuna ljudi godišnje.[1]

Lokacija[uredi - уреди | uredi kôd]

Park se prostire na površini od 3.41 km², između 59 i 110 ulice (oko 4 km) te između Pete i Osme avenije (oko 0,8 km). Central Park je bio jedan od prvih američkih parkova podignut po konceptu pejzažne arhitekture.[2]

Karta parka

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Sve veća urbanizacija Manhattana 1840-ih potaknula je pjesnika i urednika Williama Cullena Bryanta i pejzažnog arhitekta Andrewa Jacksona Downinga na ideju podizanja novog velikog parka na otoku. Njihova deja stekla je široku podršku, pa je do 1856. veći dio terena za park otkupljen za oko 5,000.000 tadašnjih dolara i postao vlasništvo američke države.[2] Čišćenje terena započeto je 1857., pa je uklanjeno puno tvornica i kojekakvih pogona i malih farmi, te nekoliko otvorenih kanalizacionih kanala.

Projekt za park osmislili su arhitekti Frederick Law Olmsted i Calvert Vaux koji su pobijedili na natječaju na koji je 1858. pristiglo 33 rada, i osvojili 2.000 dolara. Oni su u svom radu nastojali sačuvati prirodne karakteristike terena, kako bi pružili pastoralni prostor za stanovnike grada. Tokom izgradnje parka uklonjena je sva prljavština sa gornjeg tla i posađeno je oko 5,000.000 stabala i grmlja, izgrađen je vodovodni sistem, brojni mostovi, slavoluci i šetnice.[2]

Prvi južni dijelovi parka otvoreni su za javnost u ljeto 1858. godine, u zimi te iste godine napunjeno je novo iskopano jezero Central Park pa je na hiljade ljudi došlo klizati.[3] Park je kopletno dovršen i službeno otvoren 1876.[2]

Jezero Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir

Karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Teren i vegetacija parka vrlo su raznoliki i kreću se od ravnih travnjaka, blagih brežuljaka do oštrih i strmih stijena, i kamenih provalija. U samom parku okrenut prema Petoj aveniji nalazi se Muzej Metropolitan. Pored tog u parku se nalazi zoološki vrt, klizalište, tri mala jezera, teatar na otvorenom, pozornica za orkestre, čitav niz sportskih i dječjih igrališta, nekoliko fontana i stotinjak spomenika.[2] Tu je i policijska stanica, nekoliko kuća sa početka 19. vijeka, i Kleopatrina igla (egipatski obelisk). Park ima brojne pješačke i biciklističke staze, a kroz njega prolazi i nekoliko većih prometnica.[2]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. Central Park (engleski). The City of New York. https://www.nycgovparks.org/parks/central-park. Pristupljeno 18. 4. 2020. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Central Park, New York, United States (engleski). Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/place/Central-Park-New-York-City. Pristupljeno 18. 4. 2020. 
  3. Parks for the New Metropolis (1811–1870) (engleski). The City of New York. https://www.nycgovparks.org/about/history/timeline/new-metropolis. Pristupljeno 18. 4. 2020. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]