Celofan

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Celofan
Cellophane
Rola celofana
Rola celofana

Celofan (od francuskog: cellophane[1]) je poput lista tanki materijal od regenerirane celuloze, obično transparentan, koji se prvenstveno upotrebljava kao materijal za pakiranje.[1]

Još puno godina nakon Prvog svjetskog rata celofan je bio jedini dostupni materijal za pakiranje hrane i proizvodnju ljepljivih traka. Od šezdesetih godina prošlog vijeka neprekidno se koristi kao baza za folije izrađene od sintetičkih polimera, kao što su polietilen i polietilentereftalat.[1]

Historija i karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Celofan je nastao kao rezultat niza eksperimenata izvođenih krajem 19. vijeka, koji su za cilj imali dobijanje novih umjetnih materijala kemijskom izmjenom celuloze, prirodnog polimera kog ima u velikim količinama. Veliki korak bio je izum viskoze 1892, koja se dobija djelovanjem Natrijevog hidroksida i ugljikova disulfida (CS2) na celulozu.[2] Viskoza je topiva u lužini, pa ako se kroz sapnicu protiskuje u razrijeđenu kiselinu celuloza se ponovo oslobađa, u obliku niti (viskozna svila) ili folije kao - celofan.[2]

Taj proces je izumio i patentirao 1908., švicarski kemičar Jacques E. Brandenberger-[3] On je konstruirao i stroj za kontinuiranu proizvodnju celofana, i skovao sintagmu - celofan , kombinacijom dviju riječi celuloza + diaphan (francuski - transparentan).[1]

Brandenberger je 1913. u Francuskoj osnovao kompaniju La Cellophane SA, koja je postala lider za tu vrst robe, - 1923. prodao je prava na patent američkoj kompaniji DuPont de Nemours, za proizvodnju u Sjedinjenim Američkim Državama pa je ime celofan postalo sinonim za tu foliju.[1]

Celofan je transparentan, vrlo elastičan i čvrst materijal, koji ne propušta masnoće i plinove. Izrađuje se u raznim debljinama i bojama, a primjenom posebnih premaza kao što je poliviniliden hlorid (PVDC) može se napraviti i otpornim na vlagu i toplinu.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Cellophane" (engleski). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/technology/cellophane. Pristupljeno 7.9. 2020.. 
  2. 2,0 2,1 "Celuloza" (hrvatski). Eškola. http://eskola.chem.pmf.hr/odgovori/odgovor.php3?sif=1429. Pristupljeno 7. 9. 2020.. 
  3. "A Brief History of the Invention of Plastics" (engleski). ThoughtCo. https://www.thoughtco.com/history-of-plastics-1992322. Pristupljeno 7. 9. 2020. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]