Bitka na Moravi (1190)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Bitka na Moravi
Datum 1190.
Lokacija Južna Morava
Rezultat romejska pobeda
Zaraćene strane
Raška Vizantija
Komandanti i vođe
Stefan Nemanja Isak II Anđel

Bitka na Moravi između Raške i Vizantije se odigrala u kasnu jesen 1190. godine. U bici je Isak II Anđel porazio Stefana Nemanju, ali je nakon bitke Vizantija priznala nezavisnost Raške.

Pozadina[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Treći krstaški rat

1187. godine je pokrenut treći krstaški rat. Krstaši, predvođeni svetim rimskim carem Fridrihom Barbarosom, prolazili su rimskim vojnim putem kroz Srbiju. Stefan Nemanja je poslao izaslanike u Nirnberg koji su Barbarosi obećali bezbedan prolazak i snabdevanje kroz Rašku.[1] Takođe je ugovoren susret Nemanje i Barbarose, do koga je došlo je 27. jula 1189. godine u Nišu[1][2]. Nemanja je ponudio Fridrihu 20.000 vojnika spremnih na rat sa Vizantijom i stupanje Raške u vazalne odnose sa Svetim rimskim carstvom, a zauzvrat je tražio da mu se priznaju sva dotadašnja i buduća osvajanja. Izgleda da Fridrih nije prihvatio ove ponude, jer nije došlo do sklapanja saveza.[1]

Krstaška vojska je iz Niša nastavila niz Via Militaris ka Sofiji i Hadrijanopolju, a iza nje je išao Nemanja sa svojim trupama osvajajući Vizantijske oblasti[1]. Nemanji je tada od Vizantije osvojio Pernik, Zemen, Velbužd, Žitomisk, Stobi[2] i Skoplje.[1]

Fridrihove snage novembra 1189. godine posle opsade zauzimaju Hadrijanopolj i otpočinju sa pripremama za udar na Konstantinopolj.[2] Međutim, ove akcije bivaju prekinute 14. februara 1190. godine[1] kada dolazi do zaključenja mirovnog ugovora po kome su krstaši prebačeni u Malu Aziju da nastave svoj pohod ka Jerusalimu. Nakon propasti Trećeg krstaškog pohoda i pogibije Fridriha Barbarose, Vizantija kreće u napad na raškog velikog župana Nemanju, koji je podržao krstaše u udarima na Vizantiju.

Tok bitke[uredi - уреди | uredi izvor]

Stefan Nemanja je predvodio srpsku vojsku, a Isak II Anđel vizantijsku vojsku. Vizantijska vojska je nadirala sa juga i Nemanja se pred njom povlačio, da bi negde na Južnoj Moravi (u jesen 1190.[3][4] ili početkom 1191. godine[1][2]) došlo do bitke u kojoj je vizantijska vojska odnela pobedu. Nemanja se povukao, Vizantinci su opustošili taj deo Raške, a stradao je i jedan Nemanjin dvorac, najverovatnije nedaleko od današnje Kuršumlije[1].

I pored poraza Stefan Nemanja je sačuvao većinu teritorija. O samom toku bitke postoji veoma malo zapisa.[5]

Posledice[uredi - уреди | uredi izvor]

Nakon bitke je sa Vizantijom zaključen mir prema kome je[1][4]:

Vizantija je priznala nezavisnost Raške 1190. godine.[6]

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Vladimir Ćorović, „Istorija srpskoga naroda“, Beograd 2001. Internet izdanje (www.rastko.rs)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Željko Fajfrić, „Sveta loza Stefana Nemanje“, Šid 1998. [1]
  3. Stanoje Stanojević, „Istorija srpskoga naroda“, Beograd 1926. ISBN 86-81459-06-6
  4. 4,0 4,1 Georgije Ostrogorski, „Istorija Vizantije“, Beograd 1959.
  5. Dušan Bataković: Nova istorija srpskog naroda (strana 16)
  6. John V. A. Fine, The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (p. 20), The University of Michigan Press, 2009.