Stobi

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ostaci antičkog grada Stobi
Rimski amfiteatar
Antički mozaik

Stobi (grč. Stovi) je jedan od najpoznatijih antičkih arheoloških lokaliteta u Makedoniji.

Nalazi se na ušću Crne reke (Erigon) u Vardar (grč. Aksios),

na glavnom putu koji od Dunava vodi do Egejskog mora.

Ovakva lokacija je omogućila da Stobi postane važan strateški i trgovački centar tokom antičkog perioda [1].

Stobi je pod ovim imenom poznat od 4 veka pne..

Prvobitno je pripadao istočnoj Pajoniji (grč. Peonja), a po dolasku Rimljana 168. godine pne. zapadno makedonskoj oblasti, da bi u 4. veku pripao Makedoniji Salutaris (lat. Provincia Macedoniae, grč. Eparhia Makedonjas).

Krajem 5. ili početkom 6. veka postaje sedište provincije lat. Macedonia Secunda.

Bio je sedište episkopa i grad iz kojeg je Teodosije I 388. godine doneo zakon protiv sektaštva.

518. godine prema Prokopiju Stobi je stradao od jakog zemljotresa.

Nepokretni materijal[uredi - уреди | uredi izvor]

Na lokalitetu su otkriveni ostaci zgrada koje datuju period od 4. do 6. veka (osim pozorišta). Ovaj period karakteriše korišćenje građevinskog i dekorativnog materijala iz predhodnih perioda.

Konstatovani su kapiteli korintskog stila, među kojima posebnu grupu čine 2 kapitela sa akantusovim lišćem i 3 sa neobičnim biljnim ornamentom, koji je u sekundarnoj upotrebi nađen u atrijumu tzv. Sinagoge.

Otkrivene su i 4 rano-hrišćanske bazilike:

  • episkopska,
  • severna,
  • civilna i
  • centralna

Pronađeni su ostaci i 7 palata:

  • Poliharmosova ili letnja palata (kuća psalama),
  • Peristerijina – ili zgrada sa 2 apside,
  • Teodosijeva palata (sa Partenijusovom ranije je nazvana Partenijusova ili Velika palata),
  • Partenijusova palata,
  • episkopski dvor,
  • kockarnica, i
  • tkačnica.

Na lokalitetu je otkriveno 18 podnih mozaika.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Nikolajević-Stojković, I. (1957) Ranovizantijska arhitektonska dekorativna plastika u Makedoniji, Srbiji i Crnoj Gori. Beograd

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]