Mahala

Izvor: Wikipedia
Mahala
Mahalle
Pogled na Istanbulsku mahalu Fanarion pri kraju 19. vijeka
Pogled na Istanbulsku mahalu Fanarion pri kraju 19. vijeka

Mahala (albanski: mahallë, bugarski: махала, grčki: μαχαλάς, makedonski: маало ili маалa, aromunski: mãhãlã, rumunjski: mahala, romski: mahallë, turski: mahalle) je riječ koja znači gradski kvart ili zaselak[1], i u upotrebi je bila (i još je uvijek) po čitavom Balkanu, Turskoj, Bliskom Istoku i južnim državama nekadašnjeg Sovjetskog Saveza.

Etimologija[uredi - уреди]

Mahala je izvorno arapska riječ محلة‎‎, mähallä, koja je značila naseliti, zauzeti. [1]

Historija[uredi - уреди]

Mahale su nastale nakon osmanskog osvajanja Balkana, i transformacije gradova i sela u skladu sa osmanskim zakonima i običajima, od 17. do kraja 19. vijeka. Po gradovima su mahale bile stambeni kvartovi koji su okruživali uži centar, - trgovački deo grada - čaršiju. Mahale su uobičajeno bile skup od četrdesetak, pedesetak porodičnih kuća, iako je bilo i iznimaka, kao što je to bio Fanar grčka mahala u Istanbulu, koja je bila pravi mali grad. Mahale su često imale vlastite male centre, obično je to bio vjerski objekt; - džamija u muslimanskim mahalama, crkva po kršćanskim ili sinagoga po židovskim mahalama, uz koji je bila po koja trgovina i ugostiteljski objekt - kafana. Po selima su mahale bile - zaseoci u kojima su živile porodice istog porijekla.

Mahale od 19. vijeka[uredi - уреди]

Mahale su pred kraj Osmanskog Carstva od 19. vijeka, bile najmanja administrativna jedinica (nešto kao današnja mjesna zajednica), kojom je upravljao muktar. On je odgovarao vlastima za mir i red u svojoj mahali, ali i vlastitim sugrađanima za probleme koji bi ih tištili. Mahale su bile prije svega vjerski strogo odvojene (Muslimani, Kršćani, Židovi), ali i etnički tako su po većim turskim gradovima Istanbul, Solun, Bursa, Skopje, Sarajevo, Bitola postojale turske, grčke, slavenske, židovske, vlaške, armenske, ciganske mahale. [1]

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Mahala" (engleski). Beling net. http://beling.net/articles/about/Mahala. pristupljeno 5. 04. 2012.