Alan Alda

Izvor: Wikipedia

Alan Alda

Accéder aux informations sur cette image commentée ci-après.

Alda in December 2008

Lični podaci
Ime po rođenju Alfonso Joseph D'Abruzzo
Rođenje 28. januar 1936. (1936-01-28) (dob: 78)
Sjedinjene Američke Države New York, SAD
Roditelji Robert Alda
Joan Browne
Djeca 3
Profesionalna karijera
Zanimanje glumac, scenarist, režiser, aktivist
Period aktivnosti 1958–
Znamenite uloge Hawkeye Pierce u M*A*S*H
Arnold Vinick u The West Wing
Nagrade Glumac godine u seriji
1974 'M*A*S*H'

Emmy za glumca u humorističkoj seriji
1982 M*A*S*H

Emmy za sporednog glumca u dramskoj seriji
2006 The West Wing

Emmy za glumca u televizijskoj komediji ili mjuziklul'
1975, 1980, 1981, 1982, 1983
M*A*S*H

Alan Alda (28.1. 1936.-) je pet puta Emmyjem i šest puta Zlatnim globusom nagrađeni te za Oscara nominirani američki glumac. Najpoznatiji je po ulozi Hawkeyea Piercea u televizijskoj seriji M*A*S*H. 1970-ih i 1980-ih je zbog te uloge uživao reputaciju arhetipskog dobričine, iako se kasnijih godina trudio glumiti malo drukčije likove.

Biografija[uredi - уреди]

Alda je rođen kao Alfonso Joseph D'Abruzzo u New Yorku. Otac mu je bio italoamerički glumac Alfonso Giuseppe Giovanni Roberto D'Abruzzo poznatiji pod pseudonimom Robert Alda (1914-1986), a majka mu je bila Joan Brown, nekadašnja Miss New Yorka. Novo prezime "Alda" je kombinacija odALfonso i D'Abruzzo.

U dobi od 7 godina, Alda se zarazio dječjom paralizom, te je bio prisiljen prolaziti kroz bolne terapije razvijene od sestre Elizabeth Kenny.[1]

Srednju školu je pohađao u White Plainsu, a godine 1956. je diplomirao na Univerzitetu Fordham in 1956. U mladosti je često putovao po Evropi i povremeno nastupao po predstavama u Rimu, a jednom je s ocem nastupio na televiziji u Amsterdamu. Nakon diplome je kao rezervni artiljerijski oficir Vojske SAD šest mjeseci služio u Južnoj Koreji. Nakon diplome se oženio za fotografkinju, spisateljicu i muzičarku Arlene Weiss, s kojom ima tri kćeri: Eve, Elizabeth i Beatrice.

Alda je glumačku karijeru započeo u kabaretskoj družini Compass Players, a 1960-ih nastupao u manjim ulogama na filmu i televiziji. Prvi zapaženiji nastup je imao 1971. u horor-filmu Mephisto Waltz.

Sljedeće je godine angažiran za ulogu u TV-seriji M*A*S*H i za nju se ispostavilo da predstavlja vrhunac Aldine karijere. Serija je bila iznimno popularna, te se na programu održala čak 11 godina. Sam Alda je bio jedini član postave koji se u tih 11 godina pojavio u svih 251 epizoda. Alda je bio toliko oduševljen serijom, da se osim glumom počeo baviti i pisanjem scenarija i režijom - napisao je scenarije za 20, a režirao je 30 epizoda.

Alda je za svoj rad na seriji dobio čak 21 nominaciju za Emmyja, a osvojio ih je 5, uključujući Emmyje za scenarij i režiju. Tako je Alda postao prva ličnost u historiji američke televizije koja je osvojila Emmyje za glumu, scenarij i režiju u istoj TV-seriji.

Alda je svoju popularnost nastojao iskoristiti kako bi u javnost promovirao svoje lijeve i liberalne političke stavove. Početkom 1970-ih postao je jedan od najpoznatijih muških simpatizera feminističkog pokreta i aktivno je sudjelovao u neuspjeloj kampanji za ratifikaciju Amandmana o jednakim pravima američkog Ustava.

Alda je svoje političke stavove s vremenom počeo promovirati i kroz samu seriju. Do 1977. većina scenarista ju je napustila te je Alda stekao najveći kreativni utjecaj. Pod njime se serija počela žanrovski okretati od komedije prema čistoj drami, odnosno koristiti zaplete kako bi se na ozbiljan način govorilo o aktualnim društvenim problemima. Zbog toga je često dolazio u sukob s Richardom Hookerom, autorom originalnog romana koji je kao republikanac imao dijametralno suprotna politička stajališta i držao da je njegovo djelo izopačeno na televiziji.

Nakon što je 1983. godine završeno snimanje TV-serije, Alda se polako počeo etablirati kao karakterni glumac, nastojeći se riješiti stereotipa dobričine u svojim ulogama. Nakon niza nastupa u filmovima Woody Allena, godine 1993. je u TV-filmu And the Band Played On glumio kontroverznog liječnika dr. Roberta Galloa, a 1994. militaristički raspoloženog američkog predsjednika u satiri Canadian Bacon.

Alda je mlađim generacijama najpoznatiji po ulozi Arnolda Vinicka, svojeglavog republikanskog predsjedničkog kandidata u TV-seriji Zapadno krilo.

Godine 2005. Alda je napisao autobiografsku knjigu Never Have Your Dog Stuffed u kojoj je otkrio mnoge detalje svog života, uključujući majčinu borbu sa shizofrenijom i vlastitu medicinsku naobrazbu koju je stekao za vrijeme snimanja TV-serije M*A*S*H.

Opus[uredi - уреди]

Filmografija[uredi - уреди]

Televizija[uredi - уреди]

Literatura[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Smiley, Tavis. "Alan Alda", PBS, 2.12. 2004., pristupljeno 2.5. 2007..

Vanjske veze[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]