1521

Izvor: Wikipedia
Ovo je članak o godini 1521.
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 15. vijek16. vijek17. vijek
Decenija: 1490-e  1500-e  1510-e  – 1520-e –  1530-e  1540-e  1550-e
Godine: 1518 1519 152015211522 1523 1524
1521 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1521
MDXXI
Ab urbe condita 2274
Islamski 927 – 928
Iranski 899 – 900
Hebrejski 5281 – 5282
Bizantski 7029 – 7030
Koptski 1237 – 1238
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1576 – 1577
 - Shaka Samvat 1443 – 1444
 - Kali Yuga 4622 – 4623
Kineski
 - Kontinualno 4157 – 4158
 - 60 godina Yin Metal Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11521
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1521 (MDXXI) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj
Februar/Veljača
  • februar - Ugušena pobuna osmanskog guvernera u Siriji, al-Ghazalija, opljačkan Damask (Ferhat-paša Šibenčanin[1]).
+ Turci već okupljaju vojsku oko Šapca[2].
Mart/Ožujak
April/Travanj
Maj/Svibanj
  • maj - Talijanski ratovi: počinje Italijanski rat (1521-1526), s jedne strane je Francuska (François I) i Venecija s druge car Karlo (Nemačka i Španija), Engleska i papa.
  • svibanj - Ugarski sabor donosi zaključak da se pojačaju posade u Šapcu i Beogradu i da se smjene njihovi banovi (Hedervari i Terek) - ali ovi ne prihvaćaju vojsku u grad dok im se ne isplate dugovanja i još prepustili gradove zamjenicima; i šajkaši na Dunavu napustili službu zbog neisplaćenih plaća[3].
+ Knez Ferdinand Frankapan javlja kralju da će se hrvatski knezovi pokoriti Turcima ako ne dobiju pomoć (zimus su pregovarali s nekim Hasanom iz Zvornika, ali vjerojatno su kupovali vrijeme[4]).
  • 18. 5. - Sulejman I krenuo iz Carigrada na pohod prema Beogradu[5].
    • Pored pohoda na Beograd, preduzimaju se i diverzione akcije prema Erdelju (Mehmed-beg Mihaloglu) i Jajcu (Petar Keglević ih pobedio lukavstvom).
  • 20. 5. - Bitka kod Pampelune (Pamplone): francuska pobeda nad Špancima u Navari; u ovoj bitci je ranjen Ignacije Loyola, tokom oporavka će doživeti duhovni preobražaj.
  • 25. 5. - Car Karlo izdaje Wormski edikt kojim je protiv Martina Luthera i njegovih sumišljenika izrečena kazna progona iz države (Reichsacht).
  • 26. 5. - Ferdinand Habsburg se i lično venčao sa Anom Jagelonskom, sestrom Ludviga II.
  • ca. 26. 5. - Cortésove snage (Španci i indijanski saveznici) počinju napad na Tenočtitlan.
  • 27. 5. - Novi mingovski car Kine je Jiajing (/ćáćîn/, "Zadivljujuće Spokojstvo") - vlada do 1567.
Jun/Lipanj
+ Bitka kod Noáina je odlučujuća španska pobeda u Navari - ništa od prestola za Henrija II.
Jul/Srpanj
  • 6. 7. - Antonio Grimani je novi mletački dužd (do 1523).
  • 7. 7. - Ahmed-paša, rumelijski beglerbeg zauzeo Šabac, nakon čega pravi most preko Save; pljačkaški odredi haraju Sremom i Slavonijom.
  • ca. 11. 7. - Despotica Jelena beži iz Srema braći Jakšićima, nakon što je taktički nudila pregovore Sulejmanu.
  • 11. 7. - Marija Austrijska, buduća češka i u.-h. kraljica stigla u Budim.
  • 12. 7. - Posle žestoke borbe Turci zauzeli Zemun[5]; vođu branitelja Marka Skoblića zgazio slon nakon što je odbio prihvatiti islam[6].
  • 15. 7. - Kralj Ludvig II krenuo na jug, ali sporo i ne dalje od Tolne.
  • 18. 7. - Završen most preko Save kod Šapca, dužine preko 1500 m, ali zbog visoke vode se prelazi brodovima sedam dana i noći[5].
  • 28. 7. - Bali-beg Jahjapašić zaposeo napušteni Slankamen[5].
  • 29-30. 7. - Sultan Sulejman u Kupiniku (grad razoren 9. 9.)[2]; ovih dana su se predali Kamenica, Vrdnik, Berkasovo, Mitrovica...
  • 30. 7. - Sulejmanova kolona stigla do Zemuna.
Avgust/Kolovoz
Septembar/Rujan
  • 15. 9. - Smederevski namjesnik Gazi Husrev-beg odlazi u Bosnu (1521-25, 1526-34 i 1536-41), a bosanski Gazi Bali-beg Jahjapašić u Smederevo tj. Beograd.
  • rujan - Kapetani Knina i Skradina došli kralju u Pečuh da se odreknu položaja, kako ne bi bili kažnjeni za nevjeru ako izgube te gradove, koje ne mogu čuvati (on ih ubjedio da ostanu).
Novembar/Studeni
  • studeni, početkom - Ivan Karlović postane banom Dalmacije, Hrvatske i Slavonije 17 mjeseci nakon poginulog Petra Berislavića; na njegovo traženje izuzet od odgovornosti za kraljevske gradove Senj, Knin, Skradin, Klis.
  • 8. 11. - Dva preostala broda cirkumnavigacione ekspedicije stižu na molučko ostrvo Tidore, gde će natovariti začin.
  • 19. 11. - Ugarski sabor u Budimu, predviđeni mnogi vanredni porezi za obranu zemlje, bez izuzetka za plemiće i svećenike (ipak slaba naplata).
  • 23. 11. - Špansko-nemačko-papske snage (Prosper Colonna) istisnule francuskog maršala de Lautreca iz grada Milana.
  • studeni - prosinac - Turski zarobljenici u Keglevićevom gradu Bužimu se pobunili, pobili stražu i zavladali gradom - ban Karlović ih ubijedio da napuste grad uz siguran prolaz.
Decembar/Prosinac

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1521.

Reference[uredi - уреди]

  1. V. Klaić, str. 293
  2. 2.0 2.1 Vladimir Ćorović, Srpska despotovina u Sremu, rastko.rs (pristup 16.1.2013.)
  3. V. Klaić, str. 296-7
  4. V. Klaić, str. 317
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 Ratna prošlost Beograda, Pad Beograda pod Tursku vlast (Gliša Elezović, Gavra Škrivanić), Beogradske novine 1954.
  6. V. Klaić, str. 297
  7. Ljubivoje Cerović, Srbi u Rumuniji od ranog srednjeg veka do današnjeg vremena, rastko.rs (pristup 16.1.2013.)