Žabalj

Izvor: Wikipedia
Žabalj

Katolička crkva u Žablju
Katolička crkva u Žablju

Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina  Vojvodina
Upravni okrug Južno-bački
Opština Žabalj
Stanovništvo
Stanovništvo (2002) 9598
Gustina stanovništva 73 st/km²
Položaj
Koordinate 45°22′12″N 20°03′30″E / 45.37, 20.058333
Vremenska zona srednjoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 80 m
Površina 131,4 km²
Žabalj na karti Srbije
Žabalj
Žabalj
Žabalj (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski broj 21230
Pozivni broj 021
Registarska oznaka -{NS}-


Koordinate: 45° 22′ 12" SGŠ, 20° 03′ 30" IGD

Žabalj je varošica u opštini Žabalj u Južnobačkom okrugu. Prema preliminarnim rezultatima popisa stanovništva iz 2011. g. u Žablju živi 9107 stanovnika. [1] Prema popisu iz 2002. bilo je 9598 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 8766 stanovnika). Nalazi se u regionu poznatom kao Šajkaška (jugoistočni deo Bačke), u Autonomnoj Pokrajini Vojvodini.

Geografija[uredi - уреди]

Varošica Žabalj se nalazi u jugoistočnom delu Bačke blizu reke Tise.

Žabalj je takođe i sedište opštine, u kojoj se pored ovog mesta nalaze i naselja: Gospođinci, Đurđevo i Čurug.

Žabalj je raskrsnica važnih puteva: Novi Sad - Zrenjanin i Novi Sad (preko Bačkog Gradišta) - Bečej - Senta.

Istorija[uredi - уреди]

Podaci o naselju na području današnjeg Žablja datiraju iz praistorije. Žabalj se prvi put pominje 1514. godine kao tvrđava u kojoj je bio zarobljen Dože Đerđ. Za vreme Otomanske imperije (u 16. i 17. veku) naseljen je Srbima. U 18 i 19 veku Žabalj je deo habsburške Vojne krajine (Šajkaški bataljon). Krajem 18. veka, posle velike poplave (1784), dislocirano je prvobitno naselje kraj obale Tise na današnje mesto (12 km od Tise).

Prva crkva u Žablju se pominje 1720.g. ali je ona srušena. Današnja pravoslavna crkva Svetog Nikole izgrađena je 1835.g. dok je Katolička crkva podignuta 1901.g. Od 1918.g. Žabalj je deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca – kasnije Jugoslavije.

Spomenik žrtvama racije 1942. kod Žablja

U narodnooslobodilačkom ratu Žabalj, Čurug, Đurđevo i Gospođinci doživljavaju neprijateljsku odmazdu (1942.), kojoj prethodi formiranje i početak borbenog puta Šajkaškog partizanskog odreda. Za vreme Mađarske okupacije tokom II svetskog rata veoma rano dolazi do formiranja Šajkaškog partizanskog odreda. U Raciji 1942.g. ubijeno je 666 stanovnika Žablja od čega 141 žena, 101 dete i 69 starih lica. Prema nacionalnosti žrtve je činilo 614 Srba, 28 Jevreja, 23 Roma i 1 Mađar. [2] Za ove zločine partizani su u jesen i zimu 1944.g. izvršili odmazdu nad žiteljima Žablja mađarske nacionalnosti. Od osvetničkih ubistava ali i gladi i zaraznih bolesti u zatočeništvu stradalo je oko 2000 žabaljskih Mađara. [3]

Kultura[uredi - уреди]

Mnogobrojna spomen-obeležja iz revolucionarne prošlosti su u selima ovog dela Šajkaške, a na obali Tise je impozantan spomenik Šajkaškom partizanskom odredu, rad Jovana Soldatovića. Pored građevina seoske arhitekture, u Čurugu je i jedina tipična panonska vetrenjača na teritoriji Vojvodine, a u pravoslavnoj crkvi je poznati ikonostas - rad Đorđa Krstića. Kraj Žablja, na obali Tise, smeštena je bogata Zavičajna muzejska zbirka.

Privreda[uredi - уреди]

Žabalj je u razvijenom poljoprivrednom području. U Žablju su velika šećerana i manji privredni pogoni.

Demografija[uredi - уреди]

Prema preliminarnim rezultatima popisa stanovništva iz 2011. g. u Žablju živi 9107 stanovnika. U nastavku teksta podaci su dati prema Popisu stanovništva 2002. g.

U naselju Žabalj živi 7493 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,7 godina (36,5 kod muškaraca i 38,9 kod žena). U naselju ima 3073 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,12. Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 6273 [4]
1953. 6672
1961. 7457
1971. 7851
1981. 8503
1991. 8766 8654
2002. 9877 9598
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
8672 90.35%
Romi
  
202 2.10%
Jugosloveni
  
119 1.23%
Hrvati
  
88 0.91%
Mađari
  
85 0.88%
Rusini
  
31 0.32%
Makedonci
  
20 0.20%
Albanci
  
16 0.16%
Crnogorci
  
9 0.09%
Ukrajinci
  
8 0.08%
Slovaci
  
7 0.07%
Nemci
  
4 0.04%
Rusi
  
3 0.03%
Muslimani
  
3 0.03%
Slovenci
  
2 0.02%
Česi
  
1 0.01%
Rumuni
  
1 0.01%
Bunjevci
  
1 0.01%
nepoznato
  
86 0.89%


Reference[uredi - уреди]

  1. Statistički Zavod Srbije: Prvi rezultati popisa http://media.popis2011.stat.rs/2011/prvi-rezultati.pdf
  2. Golubović, Zvonimir. Racija u južnoj Bačkoj 1942.godine, Novi Sad, 1991.
  3. Cseres Tibor: Vérbosszú Bácskában. Magvető, Budapest, 1991. (Tibor Cseres: Serbian Vendetta in Bacska).
  4. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  5. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze[uredi - уреди]


Naseljena mesta opštine Žabalj

Žabalj • Čurug • Đurđevo • Gospođinci