Titov voz na Oštrelju

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Koordinate: 44°28′56″N 16°19′48″E / 44.48222°N 16.33000°E / 44.48222; 16.33000

Titov voz na Oštrelju

Titov voz na Oštrelju nalazi se na području opštine Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina. Proglašen je za nacionalni spomenik BiH [1]

Lokacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Nalazi se u blizini centra naselja Oštrelj, 25-30 m desno od magistralnog puta Bosanski Petrovac – Drvar, u blizini nekadašnjeg šumskog kolosjeka koji vodi prema Javorovoj kosi – Osječenici, uskotračne Štainbajsove željezničke pruge koja je povezivala Drvar sa Srneticom.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Za vrijeme Drugog svjetskog rata prugu na području Oštrelja koristili su partizani u nekoliko navrata. [2] U upravi željeznica NDH u Zagrebu cijelo vrijeme je bila označena crvenom bojom – ne radi. Vrhovni štab NOVJ, sa Josipom Brozom Titom, 8. oktobra 1942. godine iz pravca Mliništa dolazi na Oštrelj i smješta se u manju kompoziciju. Oštrelj je tada bio u sastavu slobodne teritorije Bihaćke republike. Obuhvat Bihaćke republike zauzimao je dužinu od 250 km i širinu oko 80 do 100 km. U tom trenutku ova lokomotiva sa kompozicijom bila je jedini voz koji je saobraćao na teritoriji Europe koja nije bila okupirana od strane Njemačke.

Opis[uredi - уреди | uredi izvor]

Parna lokomotiva oznake znov n. 12 Maffei 2438/1904 je proizvedena u njemačkom preduzeću Krauss-Maffei 1904. godine. Lokomotiva je imala maksimalnu brzinu 25 km/h. Oznaka osovina po njemačkoj notifikaciji bila je B´Bt-n4v(12). Vozila je isključivo na Steinbeisovim/Šipadovim prugama.

Poštanski, dvoosovinski metalni vagon Dn 5202, u kojem je bio smješten Josip Broz Tito, dug je 7,90 m. Tokom Titovog boravka na Oštrelju u oktobru 1942. godine, vagon je bio podijeljen na dva dijela. U jednom dijelu nalazila se metalna peć, nepomična klupa i polica. U drugom odjeljenju nalazila se jedna šira nepomična klupa (krevet), polica, stol i četiri stolice. Poštanska kola su izvana bila obojena zelenom bojom, a iznutra obložena celuloznim papirom sive boje proizvedenim u tvornici celuloze u Drvaru. Tokom Drugog svjetskog rata ova kola su sa namještajem izgorjela.

Prilikom restauracijskih i konzervacijskih poslova izvođenih tokom 2006. i 2007. godine, voz je dobio izgled iz ratnog perioda (ćirilični natpis Proleterka, zvijezde petokraka na lokomotivi, brojčane oznake – nazivi lokomotive i vagona). Voz se nalazi u blizini nekadašnjeg šumskog kolosjeka koji je vodi prema Javorovoj kosi – Osječenici.

Sadašnje stanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Voz se nalazi u dobrom stanju

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "Partizanski – Titov voz na Oštrelju". Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika. http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_bos/Bos%20Petrovac_Titov%20voz%20BOS.pdf. pristupljeno 9. 2. 2016. 
  2. "Jovo Došen, PARTIZANSKE ŽELJEZNICE". Opštinski odbor SUBNOR, 1974 -PETROVAC U NOB, knjiga 6. http://www.znaci.net/00003/686.htm. pristupljeno 9. 2. 2016. 

Vanjski linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]