Partizanski odredi iz Makedonije

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Partizanski odredi formirani na teritoriji Makedonije bili su deo Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije, koji su se tokom Narodnooslobodilačkog rata, od jula 1941. do maja 1945. godine, borili protiv okupatora i njegovih saradnika. Njima je komandovao Glavni štab NOV i PO Makedonije, a po potrebi i Vrhovni štab NOV i POJ.

Prvi partizanski odredi na teritoriji Makedonije bili su Skopski, Prilepski i Kumanovski partizanski odred, formirani od kraja jula i do početka oktobra 1941. godine. U početku su bili sačinjeni uglavnom od članova KPJ i SKOJ-a ili njihovih simpatizera. Broj odreda i boraca u njima porastao je nakon masovnijeg širenja Narodnooslobodilačke borbe od 1942. godine. Na vojno-političkom savetovanju u Stolicama, održanom septembra 1941. godine, rukovodstvo Narodnooslobodilačkog pokreta je jasno definisalo organizaciju partizanskih odreda.

U toku Narodnooslobodilačkog rata na teritoriji Makedonije formirano je preko dvadeset partizanskih odreda. Nakon dolaska opunomoćenog delegata CK KPJ i Vrhovnog štaba NOVJ Svetozara Vukmanovića Tempa u Makedoniju početkom 1943. godine, Narodnooslobodilački pokret je postao organizovaniji i masovniji, što je uzrokovalo i porast osnivanja odreda.

Posle oslobođenja Makedonije, krajem 1944. godine, partizanski odredi su rasformirani, a njihovo ljudstvo je ili upućivano u sastav drugih jedinica NOVJ ili KNOJ-a ili demobilisano.

Spisak partizanskih odreda u Makedoniji[uredi - уреди | uredi izvor]

odred datum formiranja mesto formiranja komandant politički komesar
Bitoljsko-prespanski odredDame Gruev 6. jul 1942. rejon Zlatara, planina Bigla Đore Velkovski Josif Josifovski Sveštarot, nh
Bregalnički odredGoce Delčev 21. maj 1943. rejon Plačkovice Todor Arsov
Veleški odredPere Tošev druga polovina maja 1942. planina Visec, kod Velesa Mice Kozaroski
Veleški odredTrajče Petkanovski 23. april 1944. kraj Velesa Stojan Ivanovski, Todor Dimovski Boro Mokrov
Odred „Drimkol“ početak septembra 1941. planina Slavej
Đevđelijski odredSava Mihajlov prva polovina maja 1943. planina Kožuf
Kičevski odredKozjak 25. april 1943. planina Bistra
Kičevsko-mavrovski odred 21. maj 1943. zapadna Makedonija Mino Bogdanov
Kopački odred sredina septembra 1943. između Kičeva i Izvora
Kruševski odredPitu Guli 16. april 1942. Grujeva Niva Miše Ivanovski Naum Naumovski, nh
Kumanovski odred 12. oktobar 1941. rejon Kumanova Boris Pockov Blagoja Stefkov
Odred „Malesija“ 23. septembar 1943.[1] Malesija Veljo Barutčijevski Aco Ivanovski
Maleševski odred 25. avgust 1944. planina Plačkovica
Mavrovski odred 30. septembar 1942. rejon Mavrova
Porečki odred jun 1944. Poreče
Prilepski odredGoce Delčev 17. septembar 1941. rejon Prilepa Trajko Boškovski
Skopski odred 22. avgust 1941. Skopska Crna gora Dame Krapčev
Odred „Slavej“ početak septembra 1941. planina Slavej
Strumički odred 18. avgust 1944. planina Plačkovica
Strumičko-đevđelijski odred 12. april 1944. selo Ormio, Egejska Makedonija
Tikveški odredDobri Daskalov 3. maj 1943. planina Višešnica, kod Kavadaraca
Šiptarski odred jul 1943. planina Stogovo

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Znaci: „Zbornik Tom VII knjiga 2“, Vojnoistorijski institut JNA, str. 37, Beograd, 1951, pristup 1.8.2013

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]