Edinburški zamak

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Edinburški zamak
Edinburgh Castle
Pogled na zamak
Pogled na zamak
Mjesto Edinburgh
Država  UK
 Škotska
Vrijeme gradnje 12. vijek. - 21. vijek
Rušenje više puta (1296–1357), (1571–1573), 1640, 1650, 1689, 1745
Vlasnik Škotska država
Korisnik Historic Scotland
Tip građevine zamak
koordinate: 55°56′N 3°12′W / 55.933°N 3.200°W / 55.933; -3.200

Edinburški zamak (engleski: Edinburgh Castle) je zamak u Edinburghu na jugoistoku Škotske.[1] Zamak je bio sjedište škotskih kraljeva sve dok James VI Stuart nije 1603. postao i engleski kralj i otišao u London.

Među drevnim utvrdama u čitavoj Britaniji, Edinburški zamak je jedan od rijetkih koji se može pohvaliti stalnom vojnom posadom, koja u njemu nije samo zbog ceremonijalnih zadataka, jer je on i danas štab Škotskog kraljevskog puka i 52. britanske pješadijske brigade. U zamku se nalazi i Nacionalni ratni muzej (National War Museum).

Zamak i njegov muzej su danas najposjećenija destinacija škotske prijestolnice.

Karakteristike i historija gradnje[uredi - уреди | uredi izvor]

Edinburški zamak je najimpresivniji spomenik edinburškog Staroga grada, podignut na stijeni Castle Rock koja sa svojih 135 metara, dominira gradom.[1] Arheološka istraživanja su pokazala da je Castle Rock bio naseljen već od 3. milenija pne., a ne kao što se donedavno mislilo tek od 6. vijeka, kad je postao prijestolnica keltskih Votadina.[1]

Ilustracija zamka iz 16. vijeka

Prvi dokumentirani zapisi o njemu kao kraljevskom zamku potječu iz vremena vladavine kralja Malcolma III (1058. - 1093.), ali je nakon tog često rušen i obnavljan, tako da u njemu ima vrlo malo detalja nastalih prije vladavine Jamesa IV (1488. - 1513.). Mala kapela sv Margarete (najstariji objekt u zamku), posvećena ženi kralja Malcolma III, na najvišoj točki stijene, vjerojatno datira iz doba vladavine njenog najmlađeg sina Davida I (1124. - 1153.).[1]

Nacionalni ratni muzej

Zamak je u više navrata dograđivan i proširivan novim dogradnjama. On je tokom historije više puta opsjedan i okupiran, od evidentiranih slučajeva poznat je onaj iz 1296. kad je engleski kralj Edward I napao Škotsku, i nakon tri dana bombardiranja natjerao posadu na predaju. Nakon tog je ojačao bedeme i ostavio garnizon od preko 300 ljudi da brani zamak. Nakon njegove smrti oslabila je engleska prisutnost u Škotskoj pa je škotski regent Thomas Randolph u noći 14. marta 1314. iznenadio branitelje i zauzeo zamak.

Zamak je još više pretrpio u 16. vijeku u vrijeme sukoba škotske kraljice Mary (1542. - 1567.) sa svojim engleskog kralja protestanskim podanicima koje su pomagali Englezi. Nakon što je bila prisiljena abdicirati otplovila je Englesku 16. maja 1568. pa je upravljanje i obranu zamka povjerila vjernom Williama Kirkcaldyu. Protestanski ustanici opkolili su zamak u maju 1571. i nakon mjesec dana neuspješnih napada se razišli. Ponovno su pokušali u oktobru i ponovno nisu uspjeli. Nakon tog su sklopili primirje koje je potrajalo do 1. januara 1573.

Tad su borbe nastavljene, pa je Kirkcaldy za odmazdu počeo bombardirati Edinburgh, u aprilu su pobunjenicima pristigla pojačanja iz Engleske u jačini od 1000 vojnika i 27 topova. Nakon razornog jedanaestodnevnog bombardiranja južni bedemi su se urušili, pa se posada 28. maja predala. Svi su pušteni, osim Kirkcaldya i njegovih 3 pomoćnika koji su obješeni.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Edinburgh" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/179167/Edinburgh. pristupljeno 20. 12. 2014. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]