Dinaridi

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Mapa Dinarida
Orjen sa tipičnom odlikom Dinarida – kraškim reljefom

Dinaridi (Dinarski Alpi) jesu planinski venac u južnoj Evropi, koji se proteže zapadnim delom Balkanskog poluostrva kroz Hrvatsku, Bosnu i Hercegovinu, Srbiju, Crnu Goru i Albaniju.

Ime[uredi - уреди | uredi izvor]

Golija zimi

Dinaridi su dobili ime po planini Dinari, koja se nalazi na granici Dalmacije, Bosanske Krajine i Hercegovine.

Položaj[uredi - уреди | uredi izvor]

Venac Dinarskih planina se pruža pravcem severozapad–jugositok, prateći jadransku obalu. Na severozapadu on se ne dotiče s obroncma Julijskih Alpa na Krasu i u Istri (Ćićarija i masiv Učke koje nek autori pokušavaju ugurati pod Dinaride), a na jugoistoku Šarsko-pindski planinski venac. Dužina Dinarskog lanaca je 645 km. Najviša planina su Prokletije sa Jezerskim vrhom na 2.692 metra nadmorske visine, a prosečna visina planina je 1.500–2.200 m, dok su planine na obodu niže.

Geologija i geomorfologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Geološki gledano ovaj planinski masiv sastoji se od krečnjačkih oblika, formiranih u doba mezozoika. U svakodnevnom govoru to su kraški oblici reljefa. Dinarski kraj je najbolji primer krasa u Evropi. Po geološkom sastavu Dinarski region je potpuno posebna pojava na Balkanu. Oblici delovanja lednika su retki i zastupljeni su samo na najvišim planinama (Durmitor, Orjen, Prenj, Prokletije). Ledničkom erozijom nastala su jezera, koja danas znamo kao gorske oči.

Najznačajniji oblici reljefa nastali u ovom krečnjačkom kraju su: strme i visoke planine, bez velikog uticaja erozije, i strme i teško prohodne klisure i kanjoni rečnih korita, poput Tare, Morače, Vrbasa, Neretve. Svi ovi oblici reljefa nastali su delovanjem vode , koja spira materijal i nosi ga sa sobom kroz porozni krečnjak. Ova voda se nakuplja u podzemnim šupljinama i lavirintima.

Planine[uredi - уреди | uredi izvor]

Lovćen je planina sa veoma primetnim kraškim reljefom

Pogledati stranice: Planine Srbije i Planine Crne Gore

Najpoznatije planine Dinarskog sistema su:

Jezero Đurići na Tari
Jahorina je najpoznatiji zimski turistički centar u Bosni i Hercegovini.