5. vijek pne.

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Milenijum: 1. milenijum pne.
Vjekovi: 6. vijek pne.  5. vijek pne.  4. vijek pne.
Decenije: 490-e pne. 480-e pne. 470-e pne. 460-e pne. 450-e pne.
440-e pne. 430-e pne. 420-e pne. 410-e pne. 400-e pne.
Kategorije: RođenjaSmrti
NastanciPrestanci

5. vijek pne. je započeo na prvi dan 500. pne. a završio na posljednji dan 401. pne.


Pregled[uredi - уреди | uredi izvor]

Partenon u Ateni

5. vijek pne. je karakterističan po tome što ga je na području Grčke i Mediterana došlo do procvata helenske civilizacije, odnosno brojnih novih dostignuća na polju kulture, umjetnosti, književnosti i filozofije na kojima se temelji današnja zapadna civilizacija.

Vijek je započeo kada se Perzijsko Carstvo u svom širenju na zapad sukobilo s grčkim polisima. Sukob je započeo kao jonski ustanak a potom prerastao u duge grčko-perzijske ratove u kojima je Grčka uspjela očuvati svoju nezavisnost. Među grčkim polisima je najveće bogatstvo i politički uticaj stekla Atena koja postaje glavno kulturno središte antičkog svijeta, u kojem u to vrijeme počinje tzv. klasični period. Atenska politička hegemonija je, s druge strane, izazvala reakciju drugih polisa kao što su Korint i Sparta, te je druga polovica vijeka obilježena dugotrajnim peloponeskim ratom koji je završio atenskim porazom, odnosno završetkom zlatnog doba Atene.

Srbija. U periodu 525 - 480. pne. kod Dardanaca i Tribala se prvi put javljaju proizvodi iz grčkog sveta što vodi helenizaciji elite. U isto vreme je uspostavljena i veza Tribala i Skita. Nasuprot tome Glasinačka kultura (Autarijati, zahvata i jugozapadnu Srbiju) je konzervativna, kao i ona Ilira u užem smislu u jugozapadnoj Metohiji. Tribali zanemaruju zemljoradnju i bave se pljačkaškim ratovanjem (najpoznatiji je upad u Trakiju oko 424. pne. kada je poginuo i tamošnji kralj Sitalk). Zajednice u dan. Vojvodini su nerazvijene i slične posavskoj kulturi Donja Dolina i oltenijskoj Feriđile[1].

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Izumi, pronalasci i otkrića[uredi - уреди | uredi izvor]

Decenije i godine[uredi - уреди | uredi izvor]

500-e pne. 509. pne. 508. pne. 507. pne. 506. pne. 505. pne. 504. pne. 503. pne. 502. pne. 501. pne. 500. pne.
490-e pne. 499. pne. 498. pne. 497. pne. 496. pne. 495. pne. 494. pne. 493. pne. 492. pne. 491. pne. 490. pne.
480-e pne. 489. pne. 488. pne. 487. pne. 486. pne. 485. pne. 484. pne. 483. pne. 482. pne. 481. pne. 480. pne.
470-e pne. 479. pne. 478. pne. 477. pne. 476. pne. 475. pne. 474. pne. 473. pne. 472. pne. 471. pne. 470. pne.
460-e pne. 469. pne. 468. pne. 467. pne. 466. pne. 465. pne. 464. pne. 463. pne. 462. pne. 461. pne. 460. pne.
450-e pne. 459. pne. 458. pne. 457. pne. 456. pne. 455. pne. 454. pne. 453. pne. 452. pne. 451. pne. 450. pne.
440-e pne. 449. pne. 448. pne. 447. pne. 446. pne. 445. pne. 444. pne. 443. pne. 442. pne. 441. pne. 440. pne.
430-e pne. 439. pne. 438. pne. 437. pne. 436. pne. 435. pne. 434. pne. 433. pne. 432. pne. 431. pne. 430. pne.
420-e pne. 429. pne. 428. pne. 427. pne. 426. pne. 425. pne. 424. pne. 423. pne. 422. pne. 421. pne. 420. pne.
410-e pne. 419. pne. 418. pne. 417. pne. 416. pne. 415. pne. 414. pne. 413. pne. 412. pne. 411. pne. 410. pne.
400-e pne. 409. pne. 408. pne. 407. pne. 406. pne. 405. pne. 404. pne. 403. pne. 402. pne. 401. pne. 400. pne.
390-e pne. 399. pne. 398. pne. 397. pne. 396. pne. 395. pne. 394. pne. 393. pne. 392. pne. 391. pne. 390. pne.
Milenijum Vijek
4. pne.: 40. pne. 39. pne. 38. pne. 37. pne. 36. pne. 35. pne. 34. pne. 33. pne. 32. pne. 31. pne.
3. pne.: 30. pne. 29. pne. 28. pne. 27. pne. 26. pne. 25. pne. 24. pne. 23. pne. 22. pne. 21. pne.
2. pne.: 20. pne. 19. pne. 18. pne. 17. pne. 16. pne. 15. pne. 14. pne. 13. pne. 12. pne. 11. pne.
1. pne.: 10. pne. 9. pne. 8. pne. 7. pne. 6. pne. 5. pne. 4. pne. 3. pne. 2. pne. 1. pne.
1.:   1.   2.   3.   4.   5.   6.   7.   8.   9. 10.
2.: 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.
3.: 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30.
4.: 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]