2. vijek pne.

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Milenijum: 1. milenijum pne.
Vjekovi: 3. vijek pne.  2. vijek pne.  1. vijek pne.
Decenije: 190-e pne. 180-e pne. 170-e pne. 160-e pne. 150-e pne.
140-e pne. 130-e pne. 120-e pne. 110-e pne. 100-e pne.
Kategorije: RođenjaSmrti
NastanciPrestanci
Istočna hemisfera pred kraj 2. vijeka pne.

2. vijek pne. počeo je na prvi dan godine 200. pne. a završio na prvi dan godine 101. pne.. Tradicionalno se smatra dijelom Starog vijeka, odnosno klasične antike, iako to ovisi o različitom području, pa se tako na Istočnom Mediteranu ovaj period naziva helenističkim).

Pregled[uredi - уреди | uredi kôd]

Ovaj vijek je u istočnoj hemisferi karakterističan po nastavku uspona dvaju svjetskih carstava. Na zapadu je Rimska Republika, nedugo nakon pobjede nad Kartaginom i uspostave hegemonije nad Zapadnim Mediteranom - dodatno potvrđene brutalnim uništenjem Kartagine u trećem punskom ratu - pažnju usmjerila prema istoku te osvojila Grčku. U tom procesu je anektirano nekadašnje makedonsko kraljevstvo, a nekoć moćno Seleukidsko Carstvo je bitno oslabljeno, isto kao i ptolomejski Egipat zbog latentnih dinastičkih sukoba. Jedina helenistička država koja je izbjegla te trendove je bilo udaljeno Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo koje je uspjelo osvojiti veliki dio današnje Indije. Samom Rimu je novostečena hegemonija, ali i nagli priliv bogatstva, stvorio teške unutrašnjopolitičke probleme, vezane uz konstantni sukob oligarhije i plebsa. Te će se slabosti pred kraj vijeka početi odražavati i na dotle besprijekornu građansku vojsku koju je nakon niza poraza Gaj Marije počeo profesionalizirati. U isto doba je Kinesko carstvo pod dinastijom Han uživalo dug period prosperiteta, ali i teritorijalne ekspanzije, tako da se kineska država prostirala od Koreje na istoku, Vijetnama na jugu pa sve do granica današnjeg Kazahstana na zapadu. Kina je osim vojne nastojala ostvariti i trgovačku ekspanziju, u čemu se ističe misija Zhan Qiana koja je dovela do prvih kontakata Kine sa zapadnim antičkim državama, odnosno postepenog uspostavljanja Puta svile.

Srbija[uredi - уреди | uredi kôd]

Dardanci: njihovo poslanstvo je u Rimu 177-76, žale se na najezdu Bastarna, na podsticaj Makedonije, i napade Skordiska i Tračana. Aul Postumije je u komisiji, ali Rimljani ne mogu poslati pomoć - Dardanci na kraju sami zaustavljaju Bastarne. Ovi su imali velike gubitke pri prelazu Dunava 175.[1] Bili su rimski saveznici u Trećem makedonskom ratu (171-168) ali nije im dozvoljeno proširenje u Peoniji[2] Persej ih napada 170.[3]

Skordisci: rimska provincija Makedonija je osnovana 148, ubrzo dolazi do varvarskih napada, pre svega od Skordiska, koji imaju prevlast u Podunavlju. Rimljani su poraženi 141[4], ali uzvraća pretor M. Koskonije 135[5]. U 120. počinje niz keltskih pohoda na jug sa pustošenjem i pljačkanjem. Propretor Sekst Pompej je poražen i ubijen 119, ali ih zaustavlja M. Anije, kvestor u Makedoniji.[6] Gaj Porcije Katon potučen 114-13, poražen je i ubijen i Lukul, komandant garnizona u Herakleji na Strimonu.[7] Ali Skordisci su poraženi, na severu od Kimbra, zatim "na svojim planinama", 112. i 111-10. od konzula M. L. Druza (slavi trijumf 1. maja, po republikanskom, 110).[8] Marko Minucije Ruf ih poražava 109.[9] slavi trijumf nad njima i Tračanima 106.[10] - Makedonija je mirna sledeće dve decenije[11]

Iliri/Crna Gora/Hrvatska[uredi - уреди | uredi kôd]

Ilirskog kralja Gencija u Rimu 180. optužuju za gusarenje.[12] Manlije napada Istrijane 178,[13] Gaj Klaudije Pulher dovršava osvajanje Istre 177, za šta slavi i trijumf. Konzul Gaj Kasije Longin pokušava, mimo naređenja, proći kroz Iliriju prema Makedoniji 171. Perzej je napao Iliriju 170-69, ubjeđuje Gencija da mu se pridruži protiv Rimljana.[14] Pretor Lucije Anicije Gal stiže u Iliriju 168. i zarobljava Gencija, zatim organizuje administraciju Ilirije i Epira[15] (slavi trijumf u Rimu 17. februara, što bi mogao biti decembar 168.[16]) Rimljani šalju komisiju na čelu sa Gajem Fanijem u Dalmaciju 157, iste godine objavljuju rat Dalmatima.[17] Gaj Marcije Figul je poražen sledeće godine, zatim opseda Delminij[18]. Scipion Nasika zauzima grad 155, što je kraj Dalmatinskog rata (Scipion zatim odbija proslaviti trijumf, mada mu je senat to odobrio[19]).

Rimsko poslanstvo dostavlja ultimatum Ardijejcima i Plerejcima 135, napada ih konzul Servije Fulvije Flak[5] Gaj Sempronije Tuditan ratuje protiv Japoda 129, poražava ih u drugoj bici (slavi trijumf 1. oktobra po rimskom kalendaru).[20] Lucije Cecilije Metel je porazio Dalmate 118, za šta će dogodine proslaviti trijumf i dobiti nadimak Dalmatik.[21] Kimbri su 113. stigli u Ilirik u potrazi za pljačkom, porazili su Karbona kod Noreje, u dan. Južnoj Austriji.[22]

Izumi, pronalasci, pojave[uredi - уреди | uredi kôd]

Reference[uredi - уреди | uredi kôd]

Decenije i godine[uredi - уреди | uredi kôd]

Milenijum Vijek
4. pne.: 40. pne. 39. pne. 38. pne. 37. pne. 36. pne. 35. pne. 34. pne. 33. pne. 32. pne. 31. pne.
3. pne.: 30. pne. 29. pne. 28. pne. 27. pne. 26. pne. 25. pne. 24. pne. 23. pne. 22. pne. 21. pne.
2. pne.: 20. pne. 19. pne. 18. pne. 17. pne. 16. pne. 15. pne. 14. pne. 13. pne. 12. pne. 11. pne.
1. pne.: 10. pne. 9. pne. 8. pne. 7. pne. 6. pne. 5. pne. 4. pne. 3. pne. 2. pne. 1. pne.
1.:   1.   2.   3.   4.   5.   6.   7.   8.   9. 10.
2.: 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.
3.: 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30.
4.: 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40.